{"id":12179,"date":"2011-08-25T07:44:14","date_gmt":"2011-08-25T05:44:14","guid":{"rendered":"http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=12179"},"modified":"2012-02-14T11:49:12","modified_gmt":"2012-02-14T09:49:12","slug":"blekitna-bialorus-cz-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=12179","title":{"rendered":"b\u0142\u0119kitna Bia\u0142oru\u015b – cz. 2"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Spiesz\u0119 z doko\u0144czeniem opisu tera\u017aniejszej Bia\u0142orusi<\/span> oczami niezale\u017cnej obserwatorki Pani E. Zwoli\u0144skiej:<\/strong><\/p>\n

„Wra\u017cenia z podr\u00f3\u017cy\u2026.<\/strong><\/span><\/p>\n

Pomimo tej trudnej sytuacji<\/strong> Bia\u0142oru\u015b<\/strong><\/span> robi wra\u017cenie spokojnej i czystej.<\/strong> Z okien autokaru wida\u0107 wykoszone starannie pobocza dr\u00f3g. Po obu stronach jezdni alejki wysadzane drzewami lub \u015bwierkowe \u017cywop\u0142oty. Nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 \u0142\u0105ki, lasy lub uprawne pola. By\u0142a nawet gryka bia\u0142a\u2026 Spokojnego, wiejskiego krajobrazu nic nie zak\u0142\u00f3ca, najmniejszy \u015blad reklam.<\/strong> Wszystkie przystanki autobusowe mijane po drodze, absolutnie wszystkie \u2013 czyste, pomalowane na jasne, pastelowe kolory, starannie utrzymane. Cz\u0119sto od strony wewn\u0119trznej wymalowane mi\u0142e dla oczu – s\u0142oneczka, r\u00f3\u017cne kwiaty. Ani \u015bladu zniszczenia czy brudu.<\/strong> Nawet kosze na \u015bmieci pomalowano na bia\u0142y kolor. Byli\u015bmy nad \u015awitezi\u0105, w niedziel\u0119 przed zmrokiem. Jeszcze ludzie p\u0142ywali, odpoczywali, a dooko\u0142a\u2026 czy\u015bciutko. Kosze na \u015bmieci by\u0142y ju\u017c opr\u00f3\u017cnione, \u015bmieci starannie w kontenerach przygotowane do wywiezienia. Drogi kt\u00f3rymi si\u0119 poruszali\u015bmy: g\u0142\u00f3wne i boczne, a nawet go\u015bci\u0144ce – znakomite.<\/strong><\/span><\/p>\n

Na Bia\u0142orusi <\/span><\/strong>przewa\u017ca malowanie ogrodze\u0144 i drewnianych domostw. Ogrodzenia ci\u0105gn\u0105ce si\u0119 przez ca\u0142\u0105 nieraz wie\u015b, wyko\u0144czenia ozdobne okien, niekiedy i \u015bciany dom\u00f3w mieszkalnych \u2013 wszystko to z regu\u0142y u\u015bmiecha si\u0119 pastelowymi kolorami, g\u0142\u00f3wnie b\u0142\u0119kitem<\/strong><\/span>. Nawet wody Niemna s\u0105 b\u0142\u0119kitne<\/span>. W moich wspomnieniach pozostaje obraz b\u0142\u0119kitnej Bia\u0142orusi<\/span><\/strong>.<\/span><\/p>\n

S\u0105dz\u0119, \u017ce ludzie kt\u00f3rzy upi\u0119kszaj\u0105 swoje siedziby kolorem nieba i niezapominajek, musz\u0105 mie\u0107 w sercu spok\u00f3j i \u0142agodno\u015b\u0107. Tak pewnie jest, poniewa\u017c Bia\u0142orusini<\/span> to jedyni, z tych s\u0105siaduj\u0105cych z nami na wschodzie i na zachodzie, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 na swoich r\u0119kach polskiej krwi. W dotychczasowej historii Bia\u0142orusini<\/span> nie mordowali swoich s\u0105siad\u00f3w \u2013 Polak\u00f3w.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>A nasza historia jest zwi\u0105zana z ziemi\u0105 bia\u0142orusk\u0105. Od pokole\u0144 pot\u0119ga duchowa Polak\u00f3w wyrasta\u0142a na tej ziemi. To ziemia szlacheckich dwor\u00f3w i za\u015bciank\u00f3w, ale tak\u017ce wielkich arystokratycznych rod\u00f3w (cho\u0107by wymieni\u0107 Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, Ogi\u0144skich czy Sapieh\u00f3w). Pozosta\u0142y po nich wspania\u0142e ko\u015bcio\u0142y, cz\u0119\u015bciowo odbudowane po dewastacjach komunizmu, z o\u0142tarzami, ambonami, balaskami i wiecznymi lampkami przez tabernakulum… Tam bi\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142o polskiej kultury, literatury \u2013 Adam Mickiewicz, Maria Rodziewicz\u00f3wna, Tadeusz Ko\u015bciuszko, Stanis\u0142aw Moniuszko, Czes\u0142aw Wydrzycki \u201eNiemen\u201d i wielu innych.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>T\u0119 ziemi\u0119 kochali, ona ich inspirowa\u0142a, utrzymywa\u0142a w wierze i zasadach. Rozlewiska poleskie znajdziemy w tw\u00f3rczo\u015bci Rodziewicz\u00f3wny, opis \u017cycia w dworze szlacheckim w Ka\u0142u\u017cycach pod Mi\u0144skiem, w \u201eSzczeni\u0119cych latach\u201d Melchiora Wa\u0144kowicza, czy te\u017c t\u0119skne melodie zapadaj\u0105cego zmierzchu w pie\u015bni Stanis\u0142awa Moniuszki \u201ePo nocnej rosie\u2026\u201d. Wystarczy tylko zamkn\u0105\u0107 oczy, uruchomi\u0107 wyobra\u017ani\u0119 i us\u0142ysze\u0107 echo letnich wieczor\u00f3w w za\u015bciankach szlacheckich nad Szczar\u0105, Prypeci\u0105 lub Niemnem. Trzeba pojecha\u0107 na obecn\u0105 Bia\u0142oru\u015b<\/span><\/strong>, by zrozumie\u0107 t\u0119sknot\u0119 Adama Mickiewicza, gdy pisa\u0142 \u201eTymczasem przeno\u015b moj\u0105 dusz\u0119 ut\u0119sknion\u0105 do tych pag\u00f3rk\u00f3w le\u015bnych, do tych \u0142\u0105k zielonych, szeroko nad b\u0142\u0119kitnym Niemnem rozci\u0105gnionych\u201d<\/em>.<\/span><\/p>\n

Nadal tam mieszkaj\u0105 Polacy, o sercach otwartych i szerokich, jak te nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 pola i \u0142\u0105ki.<\/strong> Pozna\u0142am pani\u0105 Jadwig\u0119 z Nowogr\u00f3dka, pani\u0105 Marin\u0119 z Mi\u0144ska, pani\u0105 Eulali\u0119 z G\u0142\u0119bokiego, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a nas ze szlacheck\u0105 go\u015bcinno\u015bci\u0105 (35 os\u00f3b!), a tak\u017ce 10-letniego Waldka z Mi\u0144ska, od kt\u00f3rego dumy z polsko\u015bci mo\u017cna si\u0119 uczy\u0107. Jak\u017ce pi\u0119knym polskim j\u0119zykiem si\u0119 pos\u0142uguj\u0105, z prawid\u0142owym akcentem i arystokratycznym, przednioj\u0119zykowym \u201e\u0142\u201d<\/em>. M\u00f3wi\u0105 \u201enasza ziemia\u201d<\/em>, \u201enasz kraj\u201d<\/em>, \u201enasze miasto\u201d<\/em>. Oni czuj\u0105 si\u0119 Polakami, ale i mieszka\u0144cami tamtej ziemi. Po prostu m\u00f3wi\u0105 o sobie \u201etutejsi\u201d<\/em>.<\/span><\/p>\n

To tajemnica tej rozleg\u0142ej ziemi, \u017ce od wiek\u00f3w \u0142\u0105czy mieszkaj\u0105cych tam ludzi, mimo wroga d\u0105\u017c\u0105cego do por\u00f3\u017cnienia ich mi\u0119dzy sob\u0105, a tak\u017ce sk\u0142\u00f3cenia naszych rodak\u00f3w, o czym \u015bwiadcz\u0105 dwa zwi\u0105zki Polak\u00f3w na Bia\u0142orusi<\/span>. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, moj\u0105 nieufno\u015b\u0107 budzi ten zwi\u0105zek Polak\u00f3w, kt\u00f3ry jest w opozycji do tamtejszych w\u0142adz. W Polsce nie do przyj\u0119cia by\u0142by przecie\u017c zwi\u0105zek np. Niemc\u00f3w nielojalny wobec w\u0142adz polskich!<\/span><\/strong><\/p>\n

W czasie kr\u00f3tkiego pobytu dostrzeg\u0142am mi\u0142e sercu znaki: w Nowogr\u00f3dku starannie utrzymane muzeum Mickiewicza, po kt\u00f3rym z godno\u015bci\u0105, stosown\u0105 do szlacheckiego dworu oprowadza\u0142a nas pani Zofia. Za Nowogr\u00f3dkiem uczczone krzy\u017cem miejsce, na kt\u00f3rym Niemcy 1 sierpnia 1943 r. zamordowali 11 si\u00f3str Nazaretanek. Nad \u015awitezi\u0105 kamie\u0144 z fragmentem wiersza Adama Mickiewicza. A w Zaosiu na koszt pa\u0144stwa bia\u0142oruskiego pi\u0119knie odtworzony dworek wraz z otoczeniem, w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 nasz wieszcz.<\/span><\/p>\n

Refleksje\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n

Jak wsp\u00f3lna i ciekawa jest kultura tej ziemi \u015bwiadczy w\u0142a\u015bnie posta\u0107 Adama Mickiewicza.<\/strong> Urodzi\u0142 si\u0119 na obecnej Bia\u0142orusi, pisa\u0142 \u201dLitwo, ojczyzno moja\u201d<\/em>, ale pisa\u0142, wi\u0119c my\u015bla\u0142 po polsku. A kto pierwszy przet\u0142umaczy\u0142 \u201ePana Tadeusza\u201d na j\u0119zyk bia\u0142oruski? Nie kto inny tylko polski szlachcic (jak wskazuje nazwisko) Wincenty Dunin-Marcinkiewicz ju\u017c w roku 1859.<\/span><\/p>\n

Cenzura rosyjska ca\u0142y nak\u0142ad \u201ePana Tadeusza\u201d w j\u0119zyku bia\u0142oruskim skonfiskowa\u0142a, a na druk w j\u0119zyku polskim nie wyrazi\u0142a zgody.<\/span><\/strong><\/p>\n

Wzajemne oddzia\u0142ywanie, przenikanie kultur jest nadal dobre dla Polak\u00f3w i Bia\u0142orusin\u00f3w. Mo\u017ce by\u0107 te\u017c pouczaj\u0105ce. Nawet w drobiazgach. Oto widzia\u0142am kobiety w cerkwi w \u017byrowicach, wszystkie ubrane stosownie do znaczenia miejsca w jakim si\u0119 znajdowa\u0142y \u015bwi\u0105tyni – w sukienkach, z zakrytymi ramionami i kolanami. W centrum Mi\u0144ska wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144 zwraca\u0142a uwag\u0119 swoj\u0105 kobieco\u015bci\u0105 \u2013 by\u0142y w sukienkach, najcz\u0119\u015bciej kolorowych i powiewnych.<\/span><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce my Polacy nie mo\u017cemy pozwoli\u0107 na wymazanie z pami\u0119ci naszej przesz\u0142o\u015bci, bo wtedy zafa\u0142szujemy tera\u017aniejszo\u015b\u0107.<\/strong> Mamy obowi\u0105zek, ka\u017cdy z nas, pami\u0119tania o naszej historii, a to oznacza r\u00f3wnie\u017c poznawanie w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnej Bia\u0142orusi. Z jej mieszka\u0144cami \u0142\u0105czy nas nie tylko historia. I my i oni jeste\u015bmy narodami ludzi \u0142agodnych, kt\u00f3re nie maj\u0105 zbrodni na swoich r\u0119kach. Mamy za\u015b obecnie podobne problemy z zachowaniem w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci; na nich czyha cywilizacja tura\u0144ska <\/strong>(jak j\u0105 nazwa\u0142 prof. Feliks Konieczny), a na nas pochrze\u015bcija\u0144ska: islam, eutanazja, aborcja i dewiacje.<\/strong><\/span><\/p>\n

Kr\u00f3tki by\u0142 czas na b\u0142\u0119kitnej Bia\u0142orusi<\/strong><\/span>, ale znacz\u0105cy.<\/span><\/p>\n

Pozosta\u0142a w moim sercu potrzeba powrotu, d\u0142u\u017cszego pobytu, kontakt\u00f3w i poznania mieszka\u0144c\u00f3w tamtej ziemi. I powrotu do Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy tam na nas czekaj\u0105. Czekaj\u0105 na dowody pami\u0119ci, wsparcie duchowe, na wzajemne utwierdzanie si\u0119 w polsko\u015bci, w jej warto\u015bci, bo jak powiedzia\u0142 poeta Marek Jaros\u0142aw Rymkiewicz \u201dpolsko\u015b\u0107 to jest szcz\u0119\u015bcie Polak\u00f3w\u201d<\/em>.”<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Spiesz\u0119 z doko\u0144czeniem opisu tera\u017aniejszej Bia\u0142orusi oczami niezale\u017cnej obserwatorki Pani E. Zwoli\u0144skiej: „Wra\u017cenia z podr\u00f3\u017cy\u2026. Pomimo tej trudnej sytuacji Bia\u0142oru\u015b robi wra\u017cenie spokojnej i czystej. Z okien autokaru wida\u0107<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-12179","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12179"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15361,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12179\/revisions\/15361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}