{"id":15752,"date":"2012-03-01T12:39:54","date_gmt":"2012-03-01T10:39:54","guid":{"rendered":"http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=15752"},"modified":"2012-03-01T19:41:13","modified_gmt":"2012-03-01T17:41:13","slug":"wyjsc-z-cienia-zolnierze-wykleci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=15752","title":{"rendered":"Wyj\u015b\u0107 z cienia – \u017bo\u0142nierze Wykl\u0119ci"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Wywiad z pisarzem m\u0142odego pokolenia, pochodz\u0105cym z D\u0105browy G\u00f3rniczej (czyli z Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span>) Sebastianem Re\u0144c\u0105<\/strong><\/p>\n

Sebastianie, pozw\u00f3l, \u017ce tak b\u0119d\u0119 si\u0119 do ciebie zwraca\u0142. Przecie\u017c znamy si\u0119 od wielu lat. Co spowodowa\u0142o, \u017ce w\u0142a\u015bciwie zaj\u0105\u0142e\u015b si\u0119 stricte<\/em> pisaniem?<\/strong><\/span><\/p>\n

– To by\u0142o jeszcze w czasach, kiedy pracowa\u0142em jako reporter w \u201eDzienniku Zachodnim\u201d. Pisa\u0142o si\u0119 o r\u00f3\u017cnych sprawach, nie zawsze ciekawych. Postanowi\u0142em wi\u0119c napisa\u0107 powie\u015b\u0107. Zawar\u0142em w niej histori\u0119 pewnego nauczyciela, kt\u00f3ry wyje\u017cd\u017ca do ma\u0142ego miasteczka, by uczy\u0107 w tamtejszej szkole. Powie\u015b\u0107 nosz\u0105ca tytu\u0142 \u201e\u015alady\u201d<\/strong> ukaza\u0142a si\u0119 w warszawskim wydawnictwie Prozami <\/strong><\/em>w 2009 roku. (zob.<\/span> <\/span>http:\/\/lubimyczytac.pl\/ksiazka\/35579\/slady<\/a> – przyp. m\u00f3j)<\/p>\n

Piszesz nie tylko powie\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c opowiadania.<\/strong><\/span><\/p>\n

– Zgadza si\u0119. Obie ksi\u0105\u017cki wyda\u0142o katowickie Stowarzyszenie Pokolenie<\/strong>. Pierwsza to \u201eWiktoria\u201d<\/strong><\/em>, jedena\u015bcie historii o dzia\u0142aczach opozycji z lat osiemdziesi\u0105tych. Bohaterami s\u0105 na przyk\u0142ad ofiary re\u017cimu komunistycznego: Emil Barcha\u0144ski<\/strong> z Warszawy czy Jacek \u017baba<\/strong> z Krakowa.<\/span><\/p>\n

A drugi zbi\u00f3r opowiada\u0144?<\/strong><\/span><\/p>\n

– \u201eSpowied\u017a Parfena\u201d<\/strong><\/em>, dziesi\u0119\u0107 opowiada\u0144 katy\u0144skich, w kt\u00f3rych opisuj\u0119 sowiecki mord na polskich oficerach z punktu widzenia r\u00f3\u017cnych os\u00f3b, kt\u00f3re w jaki\u015b spos\u00f3b by\u0142y zwi\u0105zane z t\u0105 tragedi\u0105. Jest to na przyk\u0142ad historia wdowy po zamordowanym oficerze; Iwana Kriwoziercewa, kt\u00f3ry wed\u0142ug J\u00f3zefa Mackiewicza<\/strong>, by\u0142 najwa\u017cniejszym \u015bwiadkiem zbrodni; Parfena Kisielewa, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c wiedzia\u0142 gdzie le\u017c\u0105 polscy oficerowie; ameryka\u0144skiego \u017co\u0142nierza – podpu\u0142kownika van Vlieta, kt\u00f3ry b\u0119d\u0105c je\u0144cem wojennym zosta\u0142 zawieziony do Katynia w 1943 roku. Pisz\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 chcia\u0142em jej czytelnikom przekaza\u0107 jak najwi\u0119cej informacji o tej sowieckiej zbrodni. (zob.<\/span> <\/span>http:\/\/www.akademicka.pl\/index.php?detale=1&a=2&id=116934<\/a> – przyp. m\u00f3j)<\/span>
\n<\/span><\/p>\n

Czy wszystkie historie maj\u0105 pocz\u0105tek w prawdziwych wydarzeniach, albo ludzkich losach.<\/strong><\/span><\/p>\n

– Jak najbardziej. \u017beby napisa\u0107 te dziesi\u0119\u0107 opowiada\u0144, musia\u0142em przeczyta\u0107, lub przypomnie\u0107 sobie mas\u0119 ksi\u0105\u017cek o tematyce katy\u0144skiej, od publicystyki J\u00f3zefa Mackiewicza<\/strong>, notabene<\/em> wyst\u0119puje na \u0142amach mojej ksi\u0105\u017cki, po ostatni\u0105 prac\u0119 Andrzeja Przewo\u017anika<\/strong>, kt\u00f3ry jest jedn\u0105 z ofiar katastrofy smole\u0144skiej.<\/span><\/p>\n

Od niedawna 1 marca jest Dniem \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych, o nich r\u00f3wnie\u017c napisa\u0142e\u015b ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/strong><\/span><\/p>\n

– Jest to powie\u015b\u0107 \u201eZ cienia\u201d<\/strong><\/em>, kt\u00f3r\u0105 Fronda wyda\u0142a w 2010 roku. Bod\u017acem do napisania ksi\u0105\u017cki by\u0142y wydarzenia z 1946 roku. Wtedy w szeregi najwi\u0119kszego na Podbeskidziu zgrupowania Narodowych Si\u0142 Zbrojnych pod dow\u00f3dztwem kapitana Henryka Flamego \u201eBartka\u201d<\/strong>, wszed\u0142 agent bezpieki Henryk Wendrowski. Nam\u00f3wi\u0142 \u201eBartka\u201d<\/strong> do wyjazdu na Zach\u00f3d. \u00d3w \u201ewyjazd\u201d sko\u0144czy\u0142 si\u0119 \u015bmierci\u0105 oko\u0142o stu siedemdziesi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy. Do dzi\u015b nie wiemy gdzie s\u0105 ich groby, nikt te\u017c nie odpowiedzia\u0142 przed s\u0105dem za t\u0105 perfidn\u0105 komunistyczn\u0105 zbrodni\u0119.<\/span><\/p>\n

Czy Dzie\u0144 Wykl\u0119tych zmieni co\u015b w podej\u015bciu do \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy walczyli z komunistami po wojnie?<\/span><\/strong><\/p>\n

– Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych<\/strong> nale\u017ca\u0142 si\u0119 le\u015bnym od ponad dwudziestu lat, tym od \u201eBartka\u201d, \u201eOgnia\u201d, \u201e\u0141upaszki\u201d i innym niez\u0142omnym. Jednak trzeba robi\u0107 nie tylko akademie z nudnymi referatami. Przy tej okazji s\u0105 organizowane koncerty \u2013 De Press <\/strong>nagra\u0142 \u015bwietn\u0105 p\u0142yt\u0119 z piosenkami Wykl\u0119tych \u201eMy\u015bmy rebelianci\u201d<\/strong><\/em>, pokazy film\u00f3w \u2013 mamy takie kapitalne obrazy jak \u201eInka 1946\u201d<\/strong><\/em> czy \u201e\u015amier\u0107 rotmistrza Pileckiego”.<\/strong><\/em> Chodzi o przywr\u00f3cenie Wykl\u0119tych do powszechnej \u015bwiadomo\u015bci. <\/strong>Ich pejoratywny obraz powinien w ko\u0144cu znikn\u0105\u0107, ale niestety tak si\u0119 nie dzieje.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce kto\u015b sfilmuje Twoj\u0105 powie\u015b\u0107?<\/strong><\/span><\/p>\n

– Mo\u017ce kiedy\u015b? Zreszt\u0105 nam\u00f3wiony przez koleg\u0119, napisa\u0142em razem z nim scenariusz na podstawie \u201eZ cienia\u201d<\/strong><\/em>. Tekst nieco r\u00f3\u017cni si\u0119 od mojej ksi\u0105\u017cki, ale wydaje nam si\u0119, \u017ce przez to jest o wiele ciekawszy.<\/span><\/p>\n

Nad czym obecnie pracujesz?<\/strong><\/span><\/p>\n

– W\u0142a\u015bnie ko\u0144cz\u0119 reportersko-publicystyczn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105, pokoleniow\u0105 opowie\u015b\u0107 o S\u0142awomirze Skrzypku<\/strong>, ch\u0142opaku z Katowic, kt\u00f3ry po wprowadzeniu stanu wojennego za\u0142o\u017cy\u0142 M\u0142odzie\u017cowy Ruch Oporu<\/strong>, a zgin\u0105\u0142 w Smole\u0144sku, b\u0119d\u0105c szefem Narodowego Banku Polskiego. (zob. tak\u017ce<\/span> <\/span>http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=2586#more-2586<\/a> – przyp. m\u00f3j) W sierpniu 1982 roku on i jego koledzy z konspiracji zostali zatrzymani, internowani i aresztowani. Przy ca\u0142ej tej historii nie oby\u0142o si\u0119 oczywi\u015bcie bez delator\u00f3w, z\u0142amanych przez esbek\u00f3w m\u0142odych ludzi, najwa\u017cniejszy z nich to TW \u201eRadwan\u201d<\/strong><\/span>. Ale byli r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142acze \u201eSolidarno\u015bci\u201d<\/strong> czy KPN<\/strong> donosz\u0105cy bezpiece: <\/span>TW \u201eIrek\u201d<\/span> <\/strong>albo TW \u201eJanek\u201d<\/span><\/strong>. Kablowali r\u00f3wnie\u017c ludzie wykszta\u0142ceni, na przyk\u0142ad TW \u201e012\u201d<\/strong><\/span> z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego czy TW \u201eAnatom\u201d<\/strong><\/span> z zabrza\u0144skiej kliniki.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cesz co\u015b wi\u0119cej o nich powiedzie\u0107?<\/strong><\/span><\/p>\n

– TW \u201e012\u201d<\/span> donosi\u0142 na przyk\u0142ad na Joann\u0119 Kempi\u0144sk\u0105<\/strong>, kt\u00f3ra sw\u0105 przygod\u0119 w opozycji zacz\u0119\u0142a w\u0142a\u015bnie w MRO. Du\u017co jego donos\u00f3w jest z lata i jesieni 1984 roku. Rok p\u00f3\u017aniej dziewczyna zosta\u0142a znaleziona martwa w swoim mieszkaniu. Do dzi\u015b jej najbli\u017csi i znajomi nie wierz\u0105 w samob\u00f3jstwo A\u015bki. Je\u017celi chodzi o TW \u201eAnatoma\u201d<\/span> to znalaz\u0142em w archiwum IPN<\/strong> jego obszerny donos, a raczej by\u0142a to relacja ze spotkania z Leszkiem Moczulskim<\/strong> w Zabrzu, na kt\u00f3rym by\u0142 mi\u0119dzy innymi Skrzypek<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Skrzypek zosta\u0142 skazany?<\/strong><\/span><\/p>\n

– Tak, w listopadzie 1982 roku na dwa lata w zawieszeniu na pi\u0119\u0107. Ma\u0142o kto wie, \u017ce siedzia\u0142 wtedy na \u0142awie oskar\u017conych razem z Adamem S\u0142omk\u0105, kt\u00f3ry przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do organizacji S\u0142awomira Skrzypka<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Skrzypek dzia\u0142a\u0142 dalej?<\/strong><\/span><\/p>\n

– Oczywi\u015bcie. Wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107, ale mimo strachu, mia\u0142 przecie\u017c \u201ezawiasy\u201d, dalej dzia\u0142a\u0142 w podziemiu. Na Politechnice \u015al\u0105skiej gdzie studiowa\u0142 na Wydziale Budownictwa, reaktywowa\u0142 Niezale\u017cne Zrzeszenie Student\u00f3w<\/strong>, chodzi\u0142 na Kadr\u00f3wki<\/strong>, je\u017adzi\u0142 z kumplami na papieskie pielgrzymki<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Kiedy ksi\u0105\u017cka si\u0119 uka\u017ce?<\/strong><\/span><\/p>\n

– My\u015bl\u0119, \u017ce w ci\u0105gu najbli\u017cszych miesi\u0119cy.<\/span><\/p>\n

Czekamy z niecierpliwo\u015bci\u0105 na Twoj\u0105 now\u0105 publikacj\u0119. Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/span><\/strong><\/p>\n

– Ja r\u00f3wnie\u017c bardzo dzi\u0119kuj\u0119.<\/span><\/p>\n

Ps. SEBASTIAN RE\u0143CA (1976 r.)<\/span> <\/span><\/strong>Historyk i dziennikarz. By\u0142 reporterem w \u201eDzienniku Zachodnim\u201d<\/em>, publikowa\u0142 te\u017c w \u201eTygodniku Solidarno\u015b\u0107\u201d<\/strong>, \u201eNajwy\u017cszym Czasie\u201d<\/strong><\/em>, \u201eOpcji na Prawo\u201d<\/strong><\/em>, \u201eNaszym Dzienniku\u201d<\/strong><\/em>, \u201eRzeczpospolitej\u201d<\/em> oraz magazynie \u201eCzterdzie\u015bci i Cztery\u201d<\/strong><\/em> i \u201eFrondzie\u201d<\/strong><\/em>. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z polskim miesi\u0119cznikiem na Litwie \u201eSoleczniki\u201d<\/strong><\/em>. Jako prozaik debiutowa\u0142 w 2009 r. powie\u015bci\u0105 \u201e\u015alady\u201d<\/span><\/strong><\/em>. Napisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c zbi\u00f3r opowiada\u0144 \u201eWiktoria\u201d<\/strong><\/em><\/span> o dzia\u0142aczach podziemnej opozycji z lat 80. XX wieku, \u201eSpowied\u017a Parfena. Opowiadania katy\u0144skie\u201d<\/strong><\/em><\/span> oraz \u201eZ cienia. Powie\u015b\u0107 o \u017co\u0142nierzach wykl\u0119tych\u201d<\/strong><\/em><\/span>, ksi\u0105\u017cka by\u0142a nominowana do Nagrody Literackiej im. J\u00f3zefa Mackiewicza za 2010 rok.<\/span><\/span><\/p>\n

Ps. ps. <\/strong><\/span>Zobacz tak\u017ce m\u00f3j wpis na blogu po\u015bwi\u0119cony ksi\u0105\u017cce Sebastiana<\/strong> „Z cienia”<\/strong><\/em><\/span>: <\/span><\/span>http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=7152#more-7152<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wywiad z pisarzem m\u0142odego pokolenia, pochodz\u0105cym z D\u0105browy G\u00f3rniczej (czyli z Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego) Sebastianem Re\u0144c\u0105 Sebastianie, pozw\u00f3l, \u017ce tak b\u0119d\u0119 si\u0119 do ciebie zwraca\u0142. Przecie\u017c znamy si\u0119 od wielu lat. Co spowodowa\u0142o, \u017ce w\u0142a\u015bciwie zaj\u0105\u0142e\u015b si\u0119 stricte pisaniem?<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-15752","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wywiady"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15752","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15752"}],"version-history":[{"count":53,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15752\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15803,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15752\/revisions\/15803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}