{"id":16923,"date":"2012-04-29T12:42:18","date_gmt":"2012-04-29T10:42:18","guid":{"rendered":"http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=16923"},"modified":"2012-07-06T10:46:56","modified_gmt":"2012-07-06T08:46:56","slug":"traktat-lizbonski-do-kasacji-uzasadnienie-wniosku-do-t-k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=16923","title":{"rendered":"Traktat Lizbo\u0144ski do „kasacji” – uzasadnienie wniosku do T. K."},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>W nawi\u0105zaniu do wczorajszego wpisu zamieszczam dzisiaj Uzasadnienie<\/strong><\/span> do Wniosku do<\/strong> Trybuna\u0142u Konstytucyjnego RP<\/strong> o rozpatrzenie niezgodno\u015bci ustawy podstawowej, tj. Konstytucji RP<\/strong> z Traktatem Lizbo\u0144skim<\/strong><\/span>, podpisanym przez \u015b.p. L. Kaczy\u0144skiego<\/strong>. Autorem uzasadnienia jest pan Tadeusz Strzelecki<\/strong>.<\/p>\n

Zastanawiaj\u0105cym jest, \u017ce „polskie” w\u0142adze od skrajnej lewicy (L. Miller<\/strong>, A. Kwa\u015bniewski<\/strong> – PZPR,<\/span> SdRP,<\/span> SLD<\/span>) do centrolewicy (L. Kaczy\u0144ski<\/strong>,\u00a0D. Tusk<\/strong> – PIS<\/span>, PO<\/span>) podesz\u0142y do tego zagadnienia prawie bezkrytycznie, promuj\u0105c i doprowadzaj\u0105c do podpisania tego aktu prawnego! Zaj\u0105\u0142em si\u0119 t\u0105 bezmy\u015blno\u015bci\u0105 ju\u017c kiedy\u015b, zob. http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=756#more-756<\/a><\/strong>, uzasadniaj\u0105c dlaczego nie nale\u017ca\u0142o przyjmowa\u0107, szczeg\u00f3lnie bezkrytycznie i bez przeczytania Traktatu Lizbo\u0144skiego<\/span><\/strong>. Teraz u niekt\u00f3rych nast\u0119puje zdziwienie mno\u017c\u0105cymi si\u0119 konsekwencjami! A powoli zmierzamy do szczytowego osi\u0105gni\u0119cia lewactwa<\/span>, przedstawionego przyk\u0142adowo przez Kurta Wimmera w filmie „Equilibrium<\/span>„! Ultrasocjalistyczne pa\u0144stwo Libria<\/span> nadchodzi!
\n<\/strong><\/p>\n

Ostrzegam, \u017ce uzasadnienie dzisiejsze jest d\u0142ugie i tylko dla wytrwa\u0142ych.<\/p>\n

UZASADNIENIE<\/span><\/span><\/p>\n

A.<\/strong><\/span><\/p>\n

Wst<\/span><\/strong>\u0119pna charakterystyka przedmiotu zaskar\u017cenia<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Al.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>W cz<\/strong>\u0119\u015bci I petitum<\/strong> zaskar\u017cone s\u0105 niekt\u00f3re unormowania wprowadzone przez Traktat\u00a0\u00a0 z\u00a0\u00a0 Lizbony,\u00a0\u00a0 przede\u00a0\u00a0 wszystkim\u00a0\u00a0 te\u00a0\u00a0 kt\u00f3rych\u00a0\u00a0 rozbie\u017cno\u015b\u0107\u00a0\u00a0 z regulacjami Konstytucji R.P. budzi zaniepokojenie dzia\u0142aczy samorz\u0105dowych, \u015bwiat\u0142ych obywateli i patriot\u00f3w. Intencj\u0105 wnioskodawcy jest stwierdzenie ich niezgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 R.P., a tym samym ich destrukcyjn\u0105 rol\u0105 wobec stanu prawnego R.P.<\/span><\/p>\n

Do uznania Wysokiego Trybuna\u0142u pozostawiaj\u0105 wnioskodawcy czy orzeczenie dotyczy\u0107 b\u0119dzie art. l i art. 2 Traktatu Lizbo\u0144skiego w cz\u0119\u015bciach ustalaj\u0105cych tre\u015b\u0107 kwestionowanych postanowie\u0144 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: TUE) i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej TFUE), czy te\u017c wprost tych postanowie\u0144. Wydaje si\u0119, \u017ce orzeczenie wprost o finalnie sprecyzowanej tre\u015bci kwestionowanych postanowie\u0144 TUE i TFUE zawartej w urz\u0119dowych skonsolidowanych tekstach jest w pe\u0142ni uzasadnione, zw\u0142aszcza wobec pokr\u0119tnej lub wr\u0119cz wadliwej techniki legislacyjnej zastosowanej w Traktacie z Lizbony.<\/span><\/p>\n

W dokumencie tym nie podaje si\u0119 pe\u0142nego brzmienia zmienionych [a w istocie nowych] postanowie\u0144 traktatowych lecz jedynie zast\u0119puje si\u0119 jedne wyrazy innymi, dokonuje si\u0119 tylko zmiany kolejno\u015bci artyku\u0142\u00f3w oraz w odniesieniu do TFUE, now\u0105 (inn\u0105) tre\u015b\u0107 wprowadza si\u0119 za pomoc\u0105 dwojakiego rodzaju zmian stosowanych r\u00f3wnolegle:<\/span><\/p>\n

\u201ehoryzontalnych ” (A) i \u201eszczeg\u00f3\u0142owych ” (B).<\/em><\/span><\/p>\n

W\u00a0\u00a0 wielu\u00a0\u00a0 przypadkach\u00a0\u00a0 utrudnia\u00a0\u00a0 to\u00a0\u00a0 a\u00a0\u00a0 wr\u0119cz\u00a0\u00a0 uniemo\u017cliwia jednoznaczn\u0105 identyfikacje i przypisanie kwestionowanie \u201efinalnych” postanowie\u0144 konkretnej jednostce redakcyjnej Traktatu z Lizbony.<\/span><\/p>\n

Staranne zapoznanie si\u0119\u00a0 z\u00a0 Traktatem i kwerenda w dost\u0119pnej bazie danych ugruntowa\u0142y przekonanie wnioskodawc\u00f3w, \u017ce wszystkie kwestionowane postanowienia T.U.E. i TFUE s\u0105 niezgodne z Konstytucj\u0105 R.P. niezale\u017cnie od argumentacji spoza zakresu stricte<\/em> prawnego.<\/span><\/p>\n

A.2.<\/strong> w cz<\/strong>\u0119\u015bci II petitum <\/strong>samodzielnym przedmiotem zaskar\u017cenia jest Deklaracja (nr 17) odnosz\u0105ca si\u0119 do pierwsze\u0144stwa, do\u0142\u0105czona do Aktu ko\u0144cowego konferencji mi\u0119dzyrz\u0105dowej, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a Traktat z Lizbony (dalej: Deklaracja nr 17).<\/span><\/p>\n

Deklaracja ta zosta\u0142a dwukrotnie og\u0142oszona – w identycznym brzmieniu – w polskoj\u0119zycznej edycji Dziennika Urz\u0119dowego UE (zob. odno\u015bnik 3 w petitum). W Dz. U. UE seria C nr 360 z 17 grudnia 2007 r., w kt\u00f3rym og\u0142oszony jest pe\u0142ny tekst polskoj\u0119zycznej edycji Dziennika Urz\u0119dowego UE (zob. odno\u015bnik 3 w petitum). W Dz. U. UE seria C nr 360 z 17 grudnia 2007 r., w kt\u00f3rym og\u0142oszony jest pe\u0142ny tekst Traktatu z Lizbony, mowa jest o akapicie ko\u0144cowym \u201ekonferencji przedstawicieli rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw cz\u0142onkowskich…”, natomiast w Dz. Urz. UE seria C nr 115 z 9 maja 2008 r., w kt\u00f3rym og\u0142oszone s\u0105 skonsolidowane teksty TUE i TFUE, mowa jest o Akcie ko\u0144cowym \u201ekonferencji mi\u0119dzyrz\u0105dowej, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a Traktat z Lizbony, podpisany w dniu 13 grudnia 2007 r”. S\u0105 to jednak r\u00f3\u017cnice nieistotne, poniewa\u017c tekst Deklaracji nr 17 w obu wypadkach jest identyczny.<\/span><\/p>\n

Podpisanie Aktu ko\u0144cowego nast\u0105pi\u0142o jednocze\u015bnie z podpisaniem Traktatu z Lizbony. Podpisy pod Aktem ko\u0144cowym, przy adnotacji \u201eZa Prezydenta Rzeczypospolitej”, z\u0142o\u017cyli Donald Tusk i Rados\u0142aw Sikorski (Dz. Urz. UE z 2007. seria C, nr 306, str. 245), tym samym przyjmuj\u0105c w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej tre\u015b\u0107 Deklaracji nr 17.<\/span><\/p>\n

Deklaracja ta nie ma wprawdzie kwalifikowanego statusu, jaki norma traktatowa przyznaje protoko\u0142om i za\u0142\u0105cznikom do\u0142\u0105czonym do Traktat\u00f3w (por. Nowy art. 51 TUE).<\/span><\/p>\n

Jednak\u017ce w istocie, niezale\u017cnie od nazwy i sposobu zredagowania, ma ona cechy regulacji o charakterze normatywnym, o czym jest mowa ni\u017cej, w cz\u0119\u015bci E. l uzasadnienia.<\/span><\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na ra\u017c\u0105c\u0105 niekonstytucyjno\u015b\u0107 formy i tre\u015bci tej regulacji <\/strong>wymaga ona, w przekonaniu wnioskodawcy, zbadania przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny R.P.<\/strong><\/span><\/p>\n

Kognicja Trybuna\u0142u Konstytucyjnego odno\u015bnie do Deklaracji nr 17 nie budzi w\u0105tpliwo\u015bci. Akt ko\u0144cowy, do kt\u00f3rego do\u0142\u0105czono zaskar\u017con\u0105 Deklaracj\u0119 nr 17, ma bowiem taki sam status, jaki mia\u0142 Akt ko\u0144cowy zwi\u0105zany z przyst\u0105pieniem Polski i innych pa\u0144stw Unii Europejskiej (Dz. U. RP z 2004 r. nr 90, p\u00f3z. 864). Dlatego, zdaniem wnioskodawcy, do Aktu ko\u0144cowego towarzysz\u0105cego Traktatowi z Lizbony odnosi si\u0119 mutatis mutandis<\/em> ocena prawna Trybuna\u0142u Konstytucyjnego zawarta w uzasadnieniu jego wyroku z 11 maja 2004 r., sygn. K18\/04: \u201eTrybuna\u0142 Konstytucyjny, traktuj\u0105c Akt ko\u0144cowy jako integralny element Traktatu akcesyjnego, obejmuje ocen\u0105 konstytucyjno\u015bci unormowa\u0144 Traktatu akcesyjnego r\u00f3wnie\u017c odpowiednie postanowienia Aktu ko\u0144cowego, dokonuj\u0105c oceny przy zastosowaniu przywo\u0142anych przez wnioskodawc\u00f3w poszczeg\u00f3lnych wzorc\u00f3w kontroli zgodno\u015bci z Konstytucj\u0105”.<\/span><\/p>\n

To pozwoli\u0142o Trybuna\u0142owi uczyni\u0107 \u00f3w Akt ko\u0144cowy przedmiotem orzeczenia w sprawie akcesyjnej (pkt. 3 sentencji powo\u0142anego wyroku).<\/span><\/p>\n

Wnioskodawca zwraca ponadto uwag\u0119 na dwoisty charakter Deklaracji nr 17 z punktu widzenia art. 188<\/strong> Konstytucji.<\/span><\/p>\n

Z jednej strony jest ona integralnym elementem procesu zawarcia i og\u0142oszenia Traktatu z Lizbony jako umowy mi\u0119dzynarodowej.<\/span><\/p>\n

Uzasadnia to, zgodnie z przytoczonym stanowiskiem Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, kognicj\u0119 Trybuna\u0142u na podstawie art. <\/strong>188<\/strong> pkt l Konstytucji. Z drugiej strony Deklaracja nr 17 jest wsp\u00f3lnym aktem \u201eprzedstawicieli rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw cz\u0142onkowskich”, formalnie dzia\u0142aj\u0105cych \u201eza” g\u0142owy pa\u0144stw, w szczeg\u00f3lno\u015bci \u201eza prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej” (por. wy\u017cej). Ponadto uzasadnia to uznanie, \u017ce zaskar\u017cony dokument stanowi szczeg\u00f3lny przypadek \u201eprzepis\u00f3w prawa wydawanych przez centralne organy pa\u0144stwowe” w rozumieniu art. 188 pkt 3 Konstytucji.<\/span><\/p>\n

Deklaracja, jako produkt konferencji mi\u0119dzyrz\u0105dowej, w \u017cadnym wypadku nie jest aktem pochodnego (wt\u00f3rnego) prawa unijnego, poniewa\u017c nie pochodzi od organu Unii. Dlatego nie odnosz\u0105 si\u0119 do niej sygnalizowane ni\u017cej ograniczenia w\u0142a\u015bciwo\u015bci Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w sprawach badania akt\u00f3w prawa pochodnego.<\/span><\/p>\n

A.3. W cz<\/strong>\u0119\u015bci III petitum <\/strong>przedmiotem ewentualnego zaskar\u017cenia – zaskar\u017cenia jedynie o tyle, o ile Trybuna\u0142 Konstytucyjny nie stwierdzi\u0142by niekonstytucyjno\u015bci postanowie\u0144 traktatowych wskazanych w cz\u0119\u015bci I pkt l lit. b i pkt 2 lit. b petitum – jest pomini\u0119cie legislacyjne. A Wnioskodawca zarzuca, <\/em>\u017ce zgodzie ustawodawcy na zwi\u0105zanie Traktatem z Lizbony w zakresie tych postanowie\u0144 nie towarzyszy ustawowe unormowanie, kt\u00f3re jest niezb\u0119dne do stosowania kwestionowanych postanowie\u0144 TUE i TFUE przez w\u0142adze publiczne Rzeczypospolitej Polskiej w spos\u00f3b zgodny z Konstytucj\u0105.<\/span><\/p>\n

Poniewa\u017c w cz\u0119\u015bci III petitum jest ustawa uchwalona (po raz pierwszy) w szczeg\u00f3lnym trybie art. 90 ust. 2 Konstytucji przez obie izby ustawodawcze, zdaniem wnioskodawcy nale\u017cy w tym zakresie przyj\u0105\u0107, \u017ce w rozumieniu art. <\/strong>27<\/strong> pkt 2 ustawy z dnia l sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. nr 102, p\u00f3z. 643 ze zm.) akt obj\u0119ty wnioskiem wyda\u0142y Sejm i Senat (a nie tylko Sejm), co uzasadnia udzia\u0142 obu izb w post\u0119powaniu przed Trybuna\u0142em w charakterze uczestnik\u00f3w post\u0119powania.<\/span><\/p>\n

B.<\/strong><\/span><\/p>\n

Zarzut niekonstytucyjno<\/strong>\u015bci zaskar\u017conych postanowie\u0144 traktatowych <\/strong>(cz\u0119\u015b\u0107 I petitum)<\/strong><\/span><\/p>\n

B.l. Implikacje konstytucyjnego wzorca kontroli dla oceny tych postanowie<\/strong>\u0144.<\/strong><\/span><\/p>\n

B. 1.1. <\/strong>Co do zasady unijny pracodawca pierwotny, kt\u00f3rym s\u0105 \u0142\u0105cznie wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie Unii Europejskiej, ma prawo wprowadzenia zmian w tre\u015bci traktat\u00f3w. Nie jest ono jednak nieograniczone. Pa\u0144stwo, dla kt\u00f3rego najwy\u017cszym \u017ar\u00f3d\u0142em stanowionego prawa jest jego konstytucja, z kt\u00f3r\u0105 zgodne musz\u0105 by\u0107 wszystkie zawierane umowy mi\u0119dzynarodowe akty pochodne, a takim pa\u0144stwem bez w\u0105tpienia jest Rzeczpospolita Polska, mo\u017ce przyjmowa\u0107 jedynie takie zmiany traktatowe, kt\u00f3re s\u0105 zgodne ze wszystkimi materialnymi i proceduralnymi warunkami przekazywania kompetencji swoich organ\u00f3w pa\u0144stwowych strukturom istniej\u0105cym poza systemem tych organ\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W uzasadnieniu wspomnianego ju\u017c wyroku z 11 maja 2005 r., sygn. K18\/04, Trybuna\u0142 Konstytucyjny podkre\u015bli\u0142, \u017ce Konstytucja RP zawiera \u201eistotne zabezpieczenia przed zbyt \u0142atwym b\u0105d\u017a zbyt niewystarczaj\u0105co legitymowanym przekazaniem kompetencji poza system organ\u00f3w w\u0142adzy pa\u0144stwowej Rzeczypospolitej Polskiej”.<\/strong><\/span><\/p>\n

Przekazanie, o kt\u00f3rym mowa, musi uwzgl\u0119dnia\u0107 ograniczenia zawarte w art.90 <\/strong>Konstytucji RP. Artyku\u0142 ten, jako przepis wyj\u0105tkowy, musi by\u0107 interpretowany \u015bci\u015ble i z uwzgl\u0119dnieniem jego kontekstu, jaki stanowi\u0105 art.<\/strong> 4 <\/strong>i art.8 <\/strong>ust. l Konstytucji oraz wyra\u017cona w jej preambule zasada suwerennego i demokratycznego stanowienia Narodu Polskiego o losie Ojczyzny.<\/span><\/p>\n

Przekazanie to mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 w \u015bci\u015ble okre\u015blonych ramach art. 90 <\/strong>ust. l Konstytucji oraz z zachowaniem kwalifikowanego demokratycznego trybu okre\u015blonego w ust. 2 i 3 tego artyku\u0142u, a przy tym nie mo\u017ce prowadzi\u0107 do pozbawienia Narodu Polskiego jego pozycji suwerena decyduj\u0105cego o sprawach Rzeczypospolitej bezpo\u015brednio albo za po\u015brednictwem wybranych przedstawicieli, co gwarantuje art. 4 Konstytucji.<\/span><\/p>\n

Przekazanie nie mo\u017ce tak\u017ce prowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej zostanie podwa\u017cony – czy to bezpo\u015brednio, czy cho\u0107by tylko po\u015brednio – fundament suwerennego porz\u0105dku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, jakim jest nadrz\u0119dna moc prawna Konstytucji RP zgodnie z jej art. 8 ust. l. Fundament ten zosta\u0142 tak oto scharakteryzowany przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny: \u201eKonstytucja pozostaje zatem – z racji swej szczeg\u00f3lnej mocy – \u00bbprawem najwy\u017cszym Rzeczypospolitej Polskiej\u00ab w stosunku do wszystkich wi\u0105\u017c\u0105cych Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. Dotyczy to tak\u017ce ratyfikowanych um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych o przekazaniu kompetencji \u00bbw niekt\u00f3rych sprawach\u00ab. Z racji wynikaj\u0105cej z art.8 <\/strong>ust. l Konstytucji nadrz\u0119dno\u015bci mocy prawnej korzysta ona na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z pierwsze\u0144stwa obowi\u0105zywania i stosowania” (uzasadnienie wyroku w sprawie K 18\/04).<\/span><\/p>\n

Konstytucja musi zachowa\u0107 funkcje normatywnej gwarancji suwerenno\u015bci Rzeczypospolitej Polskiej.<\/span><\/p>\n

Jest to mo\u017cliwe tylko w\u00f3wczas, kiedy zar\u00f3wno na etapie przekazywania kompetencji organizacji mi\u0119dzynarodowej, jak i na wykonywania przekazanych kompetencji jest efektywnie gwarantowana zgodno\u015b\u0107 z konstytucj\u0105 RP zar\u00f3wno samego aktu przyznania kompetencji, jak i wszelkich akt\u00f3w stanowionych w ramach przyznanych kompetencji.<\/span><\/p>\n

Zgodno\u015b\u0107 z Konstytucj\u0105 RP jest za\u015b efektywnie gwarantowana wtedy i tylko wtedy, kiedy akty kt\u00f3re maj\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub wi\u0105za\u0107 j\u0105 w stosunkach zewn\u0119trznych obj\u0119te s\u0105 kognicj\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego.<\/span><\/p>\n

\u201eDop\u00f3ki jaka\u015b konstytucja nie zna (…) gwarancji mo\u017cliwo\u015bci uniewa\u017cnienia [przez s\u0105d konstytucyjny] niezgodnych z ni\u0105 norm dop\u00f3ty z techniczno prawnego punktu nie ma ona charakteru aktu o pe\u0142nej mocy wi\u0105\u017c\u0105cej, vide: (H. Kelsen, Istota i rozw\u00f3j s\u0105downictwa konstytucyjnego, \u201eStudia i Materia\u0142y Trybuna\u0142u Konstytucyjnego”, t. XXXI, Warszawa 2009, s. 63).<\/span><\/p>\n

W przekonaniu wnioskodawcy nie do pogodzenia z art. 8<\/strong> ust. l Konstytucji RP jest, niemaj\u0105ca \u017cadnego oparcia w postanowieniach Traktat\u00f3w, tzw, zasada pierwsze\u0144stwa prawa wsp\u00f3lnotowego (unijnego) przed prawem krajowym w takim znaczeniu, jakie poj\u0119ciu temu nadano w orzecznictwie Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Wsp\u00f3lnot Europejskich (obecnie Unii Europejskiej; dalej ETS). Pogl\u0105d ten zostanie rozwini\u0119ty ni\u017cej, w cz\u0119\u015bci E uzasadnienia.<\/span><\/p>\n

B. 1.2.<\/strong> Z racji wyj\u0105tkowego charakteru art. 90<\/strong> ust. 1-3 Konstytucji oraz zakresu jego stosowania bezpo\u015brednio dotykaj\u0105cego fundamentalnej warto\u015bci konstytucyjnej, jak\u0105 jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 suwerennego i demokratycznego stanowienia o losie Ojczyzny przez Nar\u00f3d Polski (por. Preambu\u0142\u0119 Konstytucji), przepis ten musi by\u0107 interpretowany \u015bci\u015ble. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci trzech restrykcyjnych warunk\u00f3w przekazania kompetencji tylko \u201ew niekt\u00f3rych sprawach”, tylko „organizacji mi\u0119dzynarodowej lub organowi mi\u0119dzynarodowemu” i tylko \u201ena podstawie umowy mi\u0119dzynarodowej”.<\/span><\/p>\n

Z art. 90<\/strong> ust. 1-3 w zwi\u0105zku z art. 2, art. 4<\/strong> i art. 8<\/strong> ust. l Konstytucji oraz w zwi\u0105zku z wyra\u017con\u0105 w jej preambule zasad\u0105 suwerennego i demokratycznego stanowienia Narodu Polskiego o losie Ojczyzny wynikaj\u0105 m.in. nast\u0119puj\u0105ce warunki (ograniczenia) dopuszczalno\u015bci przekazania kompetencji poza system organ\u00f3w pa\u0144stwowych Rzeczypospolitej Polskiej:<\/span><\/p>\n

1. przekazanie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 wy\u0142\u0105cznie na rzecz organizacji mi\u0119dzynarodowej lub organu mi\u0119dzynarodowego<\/span><\/p>\n

2. mo\u017ce ono dotyczy\u0107 tylko niekt\u00f3rych kompetencji organ\u00f3w pa\u0144stwowych<\/span><\/p>\n

3. przekazywane kompetencje musz\u0105 by\u0107 z g\u00f3ry dostatecznie okre\u015blone w akcie przekazania, w spos\u00f3b odpowiadaj\u0105cy zasadzie ograniczonego powierzenia poszczeg\u00f3lnych kompetencji<\/span><\/p>\n

4. akt ten mo\u017ce mie\u0107 wy\u0142\u0105cznie form\u0119 umowy mi\u0119dzynarodowej, kt\u00f3rej stron\u0105 jest Rzeczpospolita polska<\/span><\/p>\n

5. umowa taka mo\u017ce wej\u015b\u0107 w \u017cycie dopiero po jej ratyfikowaniu przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105<\/span><\/p>\n

6. ustawa upowa\u017cniaj\u0105ca Prezydenta RP do dokonania ratyfikacji musi by\u0107 uchwalona w szczeg\u00f3lnym trybie – wi\u0119kszo\u015bci\u0105 2\/3 g\u0142os\u00f3w w Sejmie i Senacie<\/span><\/p>\n

7. ustaw\u0119 tak\u0105 mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 jedynie zgoda wyra\u017cona bezpo\u015brednio przez Nar\u00f3d w referendum og\u00f3lnokrajowym<\/span><\/p>\n

8. zar\u00f3wno akt przekazania kompetencji (umowa mi\u0119dzynarodowa), jak i ustawa wyra\u017caj\u0105ca zgod\u0119 na takie przekazanie musz\u0105 by\u0107 zgodne z Konstytucj\u0105 RP, a zgodno\u015b\u0107 ta musi by\u0107 efektywnie gwarantowana<\/span><\/p>\n

9. akty stanowione przez organizacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 w ramach przekazanych jej kompetencji, o ile dotycz\u0105 praw i obowi\u0105zk\u00f3w Rzeczypospolitej Polskiej lub jej obywateli, musz\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 wol\u0119 Narodu Polskiego wyra\u017con\u0105 przeze\u0144 bezpo\u015brednio lub przez wybranych przedstawicieli<\/span><\/p>\n

10.akty te musz\u0105 by\u0107 zgodne z Konstytucj\u0105 RP, a zgodno\u015b\u0107 ta musi by\u0107 efektywnie gwarantowana.<\/span><\/p>\n

Niekt<\/strong>\u00f3re z powy\u017cszych warunk\u00f3w wymagaj\u0105 dok\u0142adniejszej analizy, kt\u00f3ra zostanie przedstawiona ni\u017cej.<\/strong><\/span><\/p>\n

B. 1.3.<\/strong> pod poj\u0119ciem \u201eorganizacja mi\u0119dzynarodowa” w rozumieniu art. 90 <\/strong>ust l Konstytucji nie mo\u017cna rozumie\u0107 dowolnej struktury zrzeszaj\u0105cej pa\u0144stwa. Poj\u0119cie to na pewno nie obejmuje pa\u0144stwa federalnego. W takim pa\u0144stwie w\u0142adze szczebla centralnego (nazwanego \u201erzesz\u0105”, \u201euni\u0105”, \u201ezwi\u0105zkiem” lub podobnie) maj\u0105 kompetencje do decydowania, przynajmniej w pewnym zakresie, o losach pa\u0144stw zrzeszonych nawet wbrew ich woli. W ustroju pa\u0144stwa federalnego cz\u0142ony federacji w czasie, kiedy pozostaj\u0105 w zwi\u0105zku, nie s\u0105 pa\u0144stwami suwerennymi. Je\u017celi pa\u0144stwo federalne ma charakter demokratyczny, to wszyscy jego obywatele stanowi\u0105 nar\u00f3d konstytucyjny to pa\u0144stwo (demos<\/em>, constitutive pepople<\/em>, peuple de 1’etat<\/em>, Staastvolk<\/em>), kt\u00f3ry jest nadrz\u0119dnym podmiotem w\u0142adzy w ca\u0142ym pa\u0144stwie, niezale\u017cnie od tego, czy w ramach federacji wyodr\u0119bnia si\u0119 (z regu\u0142y wed\u0142ug kryteri\u00f3w j\u0119zykowo -etnicznych) odr\u0119bne narody sfederowane czy te\u017c nie.<\/span><\/p>\n

Pa\u0144stwo federalne, jak ka\u017cde pa\u0144stwo suwerenne, posiada tak\u017ce \u201ekompetencj\u0119 do ustanawiania w\u0142asnych kompetencji” (competence de la competence, Kompetenz- Kompetenz), <\/em>a nie tylko wykonuje kompetencje powierzone mu przez pa\u0144stwa sfederowane.<\/span><\/p>\n

Przeciwie\u0144stwem takiej \u201emetakompetencji” jest zasada zwana zasad\u0105 kompetencji powierzonych w nowym art. 5<\/strong> ust. l i 2 TUE lakonicznie zwana \u201ezasad\u0105 przyznania”. W orzecznictwie niemieckiego Federalnego Trybuna\u0142u Konstytucyjnego (dalej: FTK) precyzyjnie okre\u015bla si\u0119 jako zasad\u0119 ograniczonego powierzenia poszczeg\u00f3lnych kompetencji (Prinzip der begrenzten Einzelermachtigung). <\/em>Zasada ta jest konstytutywnym elementem klasycznego poj\u0119cia organizacji mi\u0119dzynarodowej, w szczeg\u00f3lno\u015bci leg\u0142a ona u podstaw pierwotnej koncepcji Wsp\u00f3lnot Europejskich.<\/span><\/p>\n

Polski ustrojodawca, tworz\u0105c w 1997 r. art.<\/strong> 90 <\/strong>Konstytucji i m\u00f3wi\u0105c w jego ust. l o \u201eorganizacji mi\u0119dzynarodowej”, nie m\u00f3g\u0142 abstrahowa\u0107 od konstytutywnej donios\u0142o\u015bci tej zasady.<\/span><\/p>\n

\u201eOrganizacja mi\u0119dzynarodowa”, o kt\u00f3rej mowa w tym przepisie, nie jest r\u00f3wnie\u017c organizacj\u0105 ponadnarodow\u0105. Poj\u0119cie organizacji ponadnarodowej (supranational union) <\/em>nie jest skonfliktowane w prawie mi\u0119dzynarodowym, ale w naukach prawnych i politycznych wyst\u0119puje ono coraz cz\u0119\u015bciej i to w\u0142a\u015bnie w odniesieniu do ewolucji Unii Europejskiej.<\/span><\/p>\n

Przewa\u017cnie wymienia si\u0119 dwie cechy definicyjne takiej organizacji: podejmowanie decyzji wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w jej organach stanowi\u0105cych i – jednocze\u015bnie – kompetencj\u0119 do stanowienia w takim wi\u0119kszo\u015bciowym trybie przepis\u00f3w prawnych wi\u0105\u017c\u0105cych zar\u00f3wno pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, jak i osoby prywatne (por. R. Baubock, Why European Citizenship? <\/em>Normative Approaches to Supranational Union, <\/em>Theoretical In\u0105uiries in Law” 2007, nr 2).<\/span><\/p>\n

Organizacja\u00a0\u00a0 mi\u0119dzynarodowa,\u00a0\u00a0 kt\u00f3rej\u00a0\u00a0 Polska\u00a0\u00a0 mo\u017ce\u00a0\u00a0 przekaza\u0107\u00a0\u00a0 niekt\u00f3re kompetencje organ\u00f3w pa\u0144stwowych – taka, jakiej model zak\u0142ada polski ustrojodawca w art.<\/strong> 90 <\/strong>ust. l Konstytucji – to zatem organizacja zrzeszaj\u0105ca na zasadzie r\u00f3wno\u015bci suwerenne pa\u0144stwa, kt\u00f3re za po\u015brednictwem jej instytucji przyjmuj\u0105 wsp\u00f3lne regulacje i podejmuj\u0105 wsp\u00f3lne dzia\u0142ania, to organizacja, kt\u00f3rej ustr\u00f3j w pe\u0142ni realizuje zasad\u0119 suwerennej r\u00f3wno\u015bci wszystkich pa\u0144stw. Zasada ta, kt\u00f3ra znalaz\u0142a wyraz <\/em>w art. 2 ust. l Karty Narod\u00f3w Zjednoczonych, jest jedn\u0105 z fundamentalnych zasad prawa mi\u0119dzynarodowego.<\/span><\/p>\n

Nie do pogodzenia z t\u0105 zasad\u0105 jest, aby w organie stanowi\u0105cym organizacji mi\u0119dzynarodowej, w kt\u00f3rym reprezentowane s\u0105 pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, w istotnych sprawach ich bezpo\u015brednio dotycz\u0105cych dysponowa\u0142y one r\u00f3\u017cn\u0105 \u201esi\u0142\u0119 g\u0142osu” zale\u017cnie od liczby obywateli (co jest charakterystyczne dla pa\u0144stwa federalnego) czy jakiegokolwiek innego kryterium r\u00f3\u017cnicuj\u0105cego.<\/span><\/p>\n

Wyklucza ona tak\u017ce, aby jakiekolwiek pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie podlega\u0142o dotycz\u0105cym \u017cywotnych spraw jego instytucji i obywateli regulacjom przyjmowanym przez inne pa\u0144stwa wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w, cho\u0107by by\u0142a to \u201ewi\u0119kszo\u015b\u0107 kwalifikowana”, o ile samo nie ma woli przyj\u0119cia danej regulacji.<\/span><\/p>\n

Przekazanie przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 kompetencji, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykonywane wbrew jej woli, a z woli innych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, zdolnych stworzy\u0107 \u201eodpowiedni\u0105” wi\u0119kszo\u015b\u0107 bez Polski, oznacza <\/em>w istocie<\/strong>, \u017ce Polska przekazuje kompetencje nie organizacji mi\u0119dzynarodowej w rozumieniu art.90<\/strong> ust. l Konstytucji, lecz innym pa\u0144stwom, kt\u00f3re mog\u0105 narzuca\u0107 sw\u0105 wol\u0119 naszemu pa\u0144stwu. W konsekwencji oznacza to tak\u017ce, i\u017c Rzeczpospolita Polska przestaje by\u0107 <\/strong>pa\u0144stwem suwerennym.<\/strong><\/span><\/p>\n

Suwerenno\u015b\u0107 nie jest cech\u0105 stopniowaln\u0105. Pa\u0144stwo jest albo suwerenne – nie podlega decyzjom innych mocy podejmowanych bez jego zgody, albo jest niesuwerenne. Stopniowalny jest jedynie stan braku niesuwerenno\u015bci.<\/strong><\/span><\/p>\n

Zdaniem wnioskodawcy, Unia Europejska o ustroju zmienionym Traktatem z Lizbony nie jest organizacj\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 w rozumieniu art. 90 <\/strong>ust. l Konstytucji, lecz \u0142\u0105czy wskazane wy\u017cej cechy pa\u0144stwa federalnego i organizacji ponadnarodowej. Wnioskodawca jest \u015bwiadom tego, \u017ce w uzasadnieniu wspomnianego ju\u017c wyroku w sprawie o sygnaturze K 18\/04 Trybuna\u0142 Konstytucyjny stwierdzi\u0142, i\u017c Unia Europejska i Wsp\u00f3lnoty Europejskie – takie, do jakich przyst\u0105pi\u0142a Polska w 2004 r. – nie s\u0105 organizacjami ponadnarodowymi, a w zwi\u0105zku z tym Rzeczpospolita Polska zachowuje suwerenno\u015b\u0107 nie tylko w formalnym sensie, lecz tak\u017ce co do istoty. Trybuna\u0142 Konstytucyjny w owym wyroku z 2005 r. zauwa\u017cy\u0142, \u017ce \u201etraktaty ustanawiaj\u0105ce Wsp\u00f3lnoty Europejskie oraz Uni\u0119 (jak te\u017c akty stanowionego prawa pochodnego) nie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 poj\u0119ciem \u00bborganizacji ponadnarodowej\u00ab, a przy tym skupi\u0142 sw\u0105 uwag\u0119 na suwerennym i demokratycznym charakterze podj\u0119cia decyzji o przyst\u0105pieniu do Unii, na traktatowej formie akcesji oraz na mo\u017cliwo\u015bci wyst\u0105pienia pa\u0144stwa z Unii.<\/span><\/p>\n

Zdaniem wnioskodawcy w ocenie obecnego charakteru Unii Europejskiej powinien by\u0107 brany pod uwag\u0119 przede wszystkim ustr\u00f3j tej organizacji, zw\u0142aszcza po zmianach dokonanych Traktatem z Lizbony. Nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, \u017ce suwerennym pozostaje pa\u0144stwo, kt\u00f3re a priori<\/em> i \u201erycza\u0142towo” zgadza <\/em>si\u0119 na zawieszenie swojej suwerenno\u015bci na nieokre\u015blony czas swego cz\u0142onkostwa w organizacji, w ramach kt\u00f3rej inne pa\u0144stwa mog\u0105 ustanawia\u0107 istotne regulacje wi\u0105\u017c\u0105ce to pa\u0144stwo wbrew jego woli.<\/span><\/p>\n

W uzasadnieniu cytowanego ju\u017c wyroku w sprawie o sygnaturze K 18\/04 Trybuna\u0142 Konstytucyjny stwierdzi\u0142: \u201ePrawo wsp\u00f3lnotowe nie jest przy tym prawem w pe\u0142ni zewn\u0119trznym w stosunku do pa\u0144stwa polskiego. W cz\u0119\u015bci stanowi\u0105cej prawo traktatowe, powstaje ono przez akceptowanie traktat\u00f3w zawartych przez wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie (w tym: Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105). W cz\u0119\u015bci za\u015b stanowi\u0105cej wsp\u00f3lnotowe prawo stanowione (pochodne) kreowane jest ono przy udziale przedstawicieli rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw cz\u0142onkowskich (w tym: Polski) – w Radzie Unii Europejskiej \u201e(podkr. wnioskodawcy”. To ostatnie modelowe za\u0142o\u017cenie jest oczywi\u015bcie spe\u0142nione w\u00f3wczas, gdy polski przedstawiciel w Radzie UE, wyra\u017caj\u0105c wol\u0119 polityczn\u0105 ukszta\u0142towan\u0105 zgodnie z porz\u0105dkiem prawnym Rzeczypospolitej, opowiada si\u0119 za przyj\u0119ciem danego aktu. Kiedy natomiast jest skutecznie przeg\u0142osowany przez przedstawicieli innych pa\u0144stw, nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o polskim udziale w przyj\u0119ciu aktu.<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy ponadto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ilekro\u0107 Rada UE mo\u017ce stanowi\u0107 akt prawny maj\u0105cy wi\u0105\u017c\u0105ce skutki dla Rzeczypospolitej Polskiej bez jej zgody, tylekro\u0107 nie ma \u017cadnej gwarancji zgodno\u015bci tego aktu z Konstytucj\u0105 RP, co jest nie do pogodzenia z jej art.8 <\/strong>ust.l. W przypadku akt\u00f3w stanowionych jednomy\u015blnie lub wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105, ale za zgod\u0105 Rzeczpospolitej Polskiej pewn\u0105 gwarancj\u0105 jest znajomo\u015b\u0107 polskiej Konstytucji i obowi\u0105zek jej przestrzegania, zabezpieczony sankcj\u0105 prawn\u0105, po stronie organ\u00f3w ustalaj\u0105cych stanowisko zajmowane przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 na forum Unii oraz polskiego przedstawiciela w Radzie. Natomiast organy i przedstawiciele pa\u0144stw cz\u0142onkowskich popieraj\u0105cych projekt aktu Rady nieakceptowany przez Polsk\u0119 nie musz\u0105 zna\u0107 ani respektowa\u0107 Konstytucji RP.<\/span><\/p>\n

Traktat z Lizbony poszerza zakres spraw, w kt\u00f3rych Rada stanowi wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105. Ponadto nowa regulacja traktatowa w ramach tzw, procedury k\u0142adki umo\u017cliwia poza traktatowe wprowadzenie stanowienia przez Rad\u0119 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105 w sprawach, w kt\u00f3rych Rada wed\u0142ug TUE lub TFUE powinna stanowi\u0107 jednomy\u015blnie. Jednocze\u015bnie Traktat z Lizbony zak\u0142ada odej\u015bcie pocz\u0105wszy od 2014 r. – od nicejskiego systemu ustalania wyniku g\u0142osowania w Radzie na rzecz <\/strong>systemu, w kt\u00f3rym \u0142atwiej b\u0119dzie tworzy\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 kwalifikowan\u0105, a tym samym narzuca\u0107 wol\u0119 jednych pa\u0144stw innym pa\u0144stwom, niezainteresowanym przyj\u0119ciem okre\u015blonego aktu.<\/strong><\/span><\/p>\n

Rozwi\u0105zania przej\u015bciowe i \u0142agodz\u0105ce to jedynie p\u00f3\u0142\u015brodki, istot\u0105 <\/strong>jest to, \u017ce o sprawach jednych pa\u0144stw mog\u0105 na forum Unii Europejskiej decydowa\u0107 <\/strong>inne pa\u0144stwa wbrew woli tych pierwszych.<\/strong> G\u0142os Polski w radzie jest s\u0142abszy ni\u017c g\u0142os pa\u0144stw wi\u0119kszych od naszego kraju pod wzgl\u0119dem liczby obywateli, a przy tym w <\/strong>\u017cadnym z system\u00f3w stanowienia wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105 <\/strong>Polska nie jest w stanie sama przeciwstawi<\/strong>\u0107 si\u0119 przyj\u0119ciu niechcianego aktu prawnego mo\u017ce by\u0107 przeg\u0142osowana przez inne pa\u0144stwa.<\/strong> Z kolei Parlament Europejski, kt\u00f3ry w momencie przyst\u0105pienia Polski do Unii by\u0142 instytucj\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 z (przedstawicieli narod\u00f3w pa\u0144stw nale\u017c\u0105cych do Wsp\u00f3lnoty) art.189 <\/strong>akapit l TWE, Unii (lizbo\u0144skiej) sk\u0142ada si\u0119 z przedstawicieli obywateli Unii (art.14 <\/strong>ust.2 zdanie 1TUE).<\/span><\/p>\n

Nie przypadkiem poj<\/strong>\u0119cie \u201enarody Europy” zast\u0105piono poj\u0119ciem \u201eobywatele Unii”<\/strong>, kt\u00f3rego desygnatem jest amorficzna zbiorowo\u015b\u0107 stanowi\u0105ca surogat jednolitego \u201enarodu europejskiego”, cho\u0107 taki nie istnieje i prawdopodobnie nigdy nie powstanie. Jednocze\u015bnie pr\u00f3buje si\u0119 poza traktatowo forsowa\u0107 tzw. Zasad\u0119 pierwsze\u0144stwa prawa unijnego przed prawem krajowym, kt\u00f3ra jest rozwi\u0105zaniem charakterystycznym dla niekt\u00f3rych (nawet nie wszystkich) pa\u0144stw federalnych (wi\u0119cej o zasadzie pierwsze\u0144stwa – ni\u017cej, w cz\u0119\u015bci E uzasadnienia).<\/span><\/p>\n

Powy\u017csze zmiany i tendencje stanowi\u0105 w ocenie wnioskodawcy, nie tylko wielki krok oddalaj\u0105cy UE od zak\u0142adanego przez polskiego ustrojodawc\u0119 w art. 90<\/strong> ust. l Konstytucji modelu organizacji mi\u0119dzynarodowej jako forum \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy r\u00f3wnych i suwerennych pa\u0144stw.<\/span><\/p>\n

Zmiany te czyni\u0105 z Unii sui generis <\/em>pa\u0144stwo federalne.<\/span><\/p>\n

Jego konstrukcja jest przy tym kuriozalna przede wszystkim ze wzgl\u0119du na nieistnienie narodu (demos) <\/em>konstytuuj\u0105cego to pa\u0144stwo, a w zwi\u0105zku z tym – na niedemokratyczny charakter organ\u00f3w stanowi\u0105cych Unii, czyli Rady Europejskiej – Rady UE i Parlamentu Europejskiego. W przypadku tego ostatniego do\u015b\u0107 wspomnie\u0107 o formule \u201edegresywnie proporcjonalnej reprezentacji obywateli” w art.14 <\/strong>ust.2 TUE.<\/span><\/p>\n

Wnioskodawca podkre\u015bla, \u017ce wskazuj\u0105c powy\u017csze zjawiska w UE bynajmniej nie postuluje ukonstytuowania jednolitego \u201enarodu europejskiego”, zmiany podzia\u0142u miejsc w PE mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa czy jakiego\u015b rodzaju \u201edemokratyzacji” sk\u0142adu i sposobu dzia\u0142ania Rady Europejskiej i Rady UE. Wnioskodawca zwraca jedynie uwag\u0119 na sprzeczno\u015bci, w jakie popadaj\u0105 nowe regulacje traktatowe (stanowi\u0105ce w istocie replik\u0119 \u201e Konstytucji dla Europy”), kiedy coraz bardziej oddalaj\u0105 Uni\u0119 od modelu zwi\u0105zku r\u00f3wnych i suwerennych pa\u0144stw – Europy pa\u0144stw narodowych i forsuj\u0105 model europejskiego super pa\u0144stwa cho\u0107 pod innym szyldem.<\/span><\/p>\n

Wnioskodawca pomija tu kwesti\u0119, w jakim zakresie organy Unii Europejskiej mog\u0105 decydowa\u0107 zwyk\u0142\u0105 lub inna wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w sprawach organizacyjnych i proceduralnych dotycz\u0105cych samej organizacji, a nie pa\u0144stw cz\u0142onkowskich jako takich oraz ich obywateli.<\/span><\/p>\n

B.1.4.<\/strong> W \u015bwietle art. 90 <\/strong>ust. l Konstytucji nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce kompetencje przekazywane organizacji mi\u0119dzynarodowej musz\u0105 w umowie mi\u0119dzynarodowej \u00a0dostatecznie okre\u015blone, w stopniu odpowiadaj\u0105cym zasadzie ograniczonego powierzenia poszczeg\u00f3lnych kompetencji oraz og\u00f3lnym wymowom praworz\u0105dno\u015bci. W literaturze prawa konstytucyjnego wspomina si\u0119, \u017ce kompetencja to \u201eupowa\u017cnienie przyznane w prawie stanowionym organowi w\u0142adzy publicznej
\n[…] do dokonania czynno\u015bci konwencjonalnej wywo\u0142uj\u0105cej skutki prawne po stronie innych podmiot\u00f3w w postaci ingerencji w ich prawa i obowi\u0105zki. Kompetencja jest legitymacj\u0105 konieczn\u0105 dla podmiot\u00f3w, kt\u00f3re tworz\u0105 i stosuj\u0105 prawo w sensie funkcjonalnym (tzn. jako delegacja przyznaj\u0105ca mo\u017cno\u015b\u0107 podejmowania decyzji wywo\u0142uj\u0105cej skutki prawne), i materialnym (tzn. jakiego rodzaju skutki prawne powstan\u0105 po stronie podmiot\u00f3w prawa).<\/span><\/p>\n

Brak kt\u00f3regokolwiek z element\u00f3w kompetencji skutkuje naruszeniem praworz\u0105dno\u015bci w postaci aktu stanowienia lub stosowania prawa, a tak\u017ce podj\u0119tych w ramach wykonania tych akt\u00f3w czynno\u015bci prawodawczych” (J. Karp, Kompetencje (w prawie publicznym), w Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz encyklopedyczny, red. W. Skrzyd\u0142o in., Warszawa 2009, s 202)<\/span><\/p>\n

Skoro niekt\u00f3re kompetencje organ\u00f3w pa\u0144stwowych mog\u0105 by\u0107 przekazane organizacji mi\u0119dzynarodowej jedynie \u201ena podstawie umowy mi\u0119dzynarodowej”, wszystkie elementy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na poj\u0119cie przekazania kompetencji musz\u0105 by\u0107 okre\u015blone wprost w tej umowie. Wyra\u017cenie \u201eNa podstawie umowy mi\u0119dzynarodowej \u201e w art.<\/strong> 90 <\/strong>ust. l Konstytucji znaczy to samo co wyra\u017cenie \u201e drodze umowy mi\u0119dzynarodowej \u201e (W. Skrzyd\u0142o, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. 6, Warszawa 2009, s. 98). Jest to r\u00f3wnoznaczne wymaganiem formy umowy mi\u0119dzynarodowej dla okre\u015blenia ka\u017cdego elementu przekazania kompetencji. Ratyfikowana umowa mi\u0119dzynarodowa (traktat) jest jednym konstytucyjnie dopuszczalnym aktem przekazania, a tym samym nie mo\u017ce by\u0107 \u017cadnych poza traktatowych akt\u00f3w zmieniaj\u0105cych, uzupe\u0142niaj\u0105cych czy tw\u00f3rczo rozwijaj\u0105cych w tym zakresie postanowienia traktatowe. Upowa\u017cnienia traktatowe do p\u00f3\u017aniejszego stanowienia takich akt\u00f3w (niemaj\u0105cych formy ratyfikowanej umowy mi\u0119dzynarodowej) s\u0105 ra\u017c\u0105co nie konstytucyjne.<\/span><\/p>\n

Powy\u017csze stwierdzenia prowadz\u0105 do wniosku, \u017ce wprost w ratyfikowanej umowie mi\u0119dzynarodowej zawartej przez Rzeczpospolit\u0105 \u00a0Polsk\u0105 \u00a0nale\u017cy z dostateczn\u0105 precyzj\u0105 okre\u015bli\u0107 co najmniej nast\u0119puj\u0105ce elementy:<\/span><\/p>\n

a- organizacje\u00a0\u00a0 mi\u0119dzynarodow\u0105,\u00a0\u00a0 kt\u00f3rej\u00a0\u00a0 Rzeczpospolita\u00a0\u00a0 Polska przekazuje<\/span><\/p>\n

niekt\u00f3re kompetencje swoich organ\u00f3w pa\u0144stwowych;<\/span><\/p>\n

b – okres na kt\u00f3ry nast\u0119puje przekazanie, a je\u017celi nast\u0119puje ono na czas nieokre\u015blony – moment pocz\u0105tkowy;<\/span><\/p>\n

c – zakres spraw, w kt\u00f3rych organizacja mi\u0119dzynarodowa mo\u017ce przyjmowa\u0107<\/span><\/p>\n

odpowiednie regulacje;<\/span><\/p>\n

d – cel owych regulacji;<\/span><\/p>\n

e – ich rodzaj i charakter prawny;<\/span><\/p>\n

f – w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107\u00a0\u00a0 organ\u00f3w\u00a0\u00a0 organizacji\u00a0\u00a0 mi\u0119dzynarodowej\u00a0\u00a0 do\u00a0\u00a0 przyj\u0119cia\u00a0\u00a0 danej regulacji;<\/span><\/p>\n

g – tryb jej przyj\u0119cia<\/span><\/p>\n

h – charakter zwi\u0105zania dan\u0105 regulacj\u0105 organ\u00f3w Rzeczpospolitej Polskiej i ewentualnie tak\u017ce jej obywateli.<\/span><\/p>\n

Przeciwie\u0144stwem takiego okre\u015blenia przekazywanych kompetencji w umowie mi\u0119dzynarodowej, o kt\u00f3rej mowa w art.<\/strong> 90 <\/strong>ust. l Konstytucji, s\u0105 blankietowe postanowienia traktatowe upowa\u017cniaj\u0105ce do p\u00f3\u017aniejszego okre\u015blenia – poza tekstem traktatu i z pomini\u0119ciem procedury ratyfikacyjnej – kt\u00f3regokolwiek z powy\u017cszych element\u00f3w, a tym bardziej kilku czy wszystkich tych element\u00f3w, sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na tre\u015b\u0107 poj\u0119cia przekazania kompetencji. Umowa mi\u0119dzynarodowa nie mo\u017ce delegowa\u0107 kompetencji do uregulowania w trybie poza traktatowym tego, co musi by\u0107 uregulowane bezpo\u015brednio w jej tek\u015bcie ze wzgl\u0119du na wymagania konstytucyjne. Pe\u0142nego stosowania art. 90 <\/strong>Konstytucji do ka\u017cdego nowego kroku na drodze przekazywania niekt\u00f3rych kompetencji Unii Europejskiej nie mog\u0105 wy\u0142\u0105cza\u0107 techniczno prawne konstrukcje id\u0105ce \u201ena skr\u00f3ty” w rodzaju \u201euproszczonej procedury zmiany traktat\u00f3w” , ” klauzuli k\u0142adki” czy \u201eklauzuli elastyczno\u015bci” ani \u017cadne inne blankietowe upowa\u017cnienie traktatowe.<\/span><\/p>\n

Innymi s\u0142owy, traktatowe przekazanie kompetencji musi by\u0107 \u201estatyczne” -by\u0107 wyczerpuj\u0105co okre\u015blone wprost w traktacie, nie mo\u017ce za\u015b by\u0107 (by nawi\u0105za\u0107 do okre\u015blenia u\u017cytego przez trybuna\u0142 niemiecki) \u201edynamiczne” – pozwala\u0107 na p\u00f3\u017aniejsze przyznawanie sobie kompetencji przez sam\u0105 organizacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 w drodze jej akt\u00f3w stanowionych na podstawie og\u00f3lnych upowa\u017cnie\u0144 traktatowych. Upowa\u017cnienie organizacji, aby sama okre\u015bli\u0142a b\u0105d\u017a dookre\u015bli\u0142a swoje kompetencje lub zmieni\u0142a ich istotne elementy, nie mie\u015bci si\u0119 w poj\u0119ciu przekazania jej kompetencji.<\/span><\/p>\n

Wprowadzenie do podlegaj\u0105cej ratyfikacji umowy mi\u0119dzynarodowej takich upowa\u017cnie\u0144 – wskazanych w cz\u0119\u015bci I pkt. 1 lit. b i pkt. 2 lit. b petitum – stanowi nie tylko naruszenie wymogu zachowania traktatowej formy i dostatecznej okre\u015blono\u015bci przekazania kompetencji, lecz tak\u017ce oznacza obej\u015bcie wymogu demokratycznego stanowienia o zakresie przekazania kompetencji w procedurze ratyfikacyjnej stosownie do art. 90 <\/strong>ust. 2 lub 3 Konstytucji, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy realizacji zasad okre\u015blonych w art. 2 i 4 Konstytucji.<\/span><\/p>\n

Zachowanie trybu okre\u015blonego w art.<\/strong> 90 <\/strong>ust. 1-3 Konstytucji przy ka\u017cdym kroku na drodze transferu kompetencji s\u0142u\u017cy tak\u017ce efektywnemu zapewnieniu nadrz\u0119dno\u015bci Konstytucji (art. 8 <\/strong>ust. 1) z kt\u00f3r\u0105 musi by\u0107 zgodny w szczeg\u00f3lno\u015bci ka\u017cdy akt przekazania kompetencji. Jedyn\u0105 efektywn\u0105 gwarancj\u0105 konstytucyjno\u015bci aktu przekazania kompetencji jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 poddania go kontroli sprawowanej przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli przekazanie nast\u0119puje w formie umowy mi\u0119dzynarodowej, kt\u00f3ra wchodzi w \u017cycie po uprzedniej ratyfikacji, to istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 prewencyjnego poddania takiej umowy kontroli Trybuna\u0142u – z inicjatywy Prezydenta RP (art.133 <\/strong>ust. 2 Konstytucji), a je\u017celi zgoda na ratyfikacj\u0119 zosta\u0142a wyra\u017cona w formie ustawy – tak\u017ce z inicjatywy kt\u00f3regokolwiek z podmiot\u00f3w uprawnionych do zaskar\u017cenia takiej ustawy po zako\u0144czeniu post\u0119powania ustawodawczego<\/span><\/p>\n

\u201eTre\u015b\u0107 ustawy ratyfikacyjnej mo\u017ce stanowi\u0107 istotn\u0105 materie kontroli konstytucyjno\u015bci, je\u017celi – co w praktyce niewykluczone – podstaw\u0105 zarzutu niekonstytucyjno\u015bci ustawy ratyfikacyjnej b\u0119dzie w istocie niezgodno\u015b\u0107 umowy mi\u0119dzynarodowej z Konstytucj\u0105 \u201e(K. Dzia\u0142ocha w: Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, Komentarz, Wyd. Sejmowe, t III, uwagi do art. 89 <\/strong>(stan na 15 czerwca 1999r., s. 6; podobnie L. Garlicki w komentarzu j w., t IV, uwagi do art. 188 <\/strong>(stan na l sierpnia 2007r.) s. 14 i cytowane przeze\u0144 orzecznictwo konstytucyjne).<\/span><\/p>\n

Traktat po <\/strong>jego wej\u015bciu w \u017cyciu i ustawa ratyfikacyjna mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce, bez \u017cadnych ogranicze\u0144 <\/strong>czasowych, przedmiotem kontroli nast\u0119pczej, i to w formach zar\u00f3wno kontroli abstrakcyjnej, jak i kontroli konkretnej.<\/strong><\/span><\/p>\n

Tymczasem akty Rady Europejskiej lub Rady UE stanowione na podstawie upowa\u017cnie\u0144 zawartych w postanowieniach traktatowych wskazanych w petitum w og\u00f3le nie podlegaj\u0105 prewencyjnej kontrolo konstytucyjno\u015bci, a nast\u0119pcza kontrola abstrakcyjna jest, wobec brzmienia art. 188 <\/strong>Konstytucji, wykluczona.<\/span><\/p>\n

W polskiej nauce prawa zwraca si\u0119 w zwi\u0105zku z tym uwag\u0119 na niesp\u00f3jno\u015b\u0107 rozwi\u0105zania dopuszczaj\u0105cym badanie konstytucyjno\u015bci akt\u00f3w europejskiego prawa pierwotnego prawa (traktatowego) przy braku takiej mo\u017cliwo\u015bci w odniesieniu do akt\u00f3w prawa wt\u00f3rnego oraz na to, \u017ce stan ten jest nie do pogodzenia z zasad\u0105 prymatu Konstytucji w ca\u0142ym porz\u0105dku obowi\u0105zuj\u0105cego w Polsce prawa (P. Winczorek, Czy mo\u017cna bada\u0107 konstytucyjno\u015b\u0107 dyrektyw, \u201eRzeczpospolita” z 17 listopada 2009 r., s. C8). Hipotetycznie mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107, trzy akty unijnego prawa pochodnego mog\u0105 by\u0107 – selektywnie i incydentalnie – przedmiotem badania konstytucyjno\u015bci w trybie kontroli konkretnej w ramach art.79 <\/strong>lub 193 <\/strong>Konstytucji (inicjowanej pytaniem prawnym sadu lub skarg\u0105 konstytucyjn\u0105), ale nie ma to wi\u0119kszego praktycznego znaczenia, poniewa\u017c w gr\u0119 wchodz\u0105 akty. o charakterze ustrojowym i trudno sobie wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119 ich zaskar\u017cenia w trybie kontroli konkretnej.<\/span><\/p>\n

B.1.5. <\/strong>Na konstytucyjn\u0105 niedopuszczalno\u015b\u0107 niedostatecznie okre\u015blonego przekazania Unii Europejskiej i \u201edynamicznego” przejmowania przez ni\u0105 kompetencji zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 niemiecki Federalny Trybuna\u0142 Konstytucyjny (dalej: FTK) w swoim wyroku w sprawie Lissabon z 30 czerwca 2009 r., sygn. 2 BvE 2\/08 i dalsze. W akapitach 238 i 239 jego uzasadnienia czytamy:<\/span><\/p>\n

\u201eZaufanie do konstruktywnej si\u0142y mechanizmu integracji nie mo\u017ce by\u0107 jednak na gruncie [ niemieckiej] konstytucji nieograniczone.<\/strong><\/span><\/p>\n

Je\u017celi w procesie integracji europejskiej prawo pierwotne mo\u017ce by\u0107 zmieniane lub rozszerzaj\u0105ce interpretowane przez organy [Unii], to powstaje konstytucyjnie donios\u0142y stan napi\u0119cia ze wzgl\u0119du na zasad\u0119 ograniczonego powierzenia poszczeg\u00f3lnych kompetencji oraz konstytucyjne w\u0142adztwo pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego w sprawach koncepcji integracji europejskiej [konzeptionelle <\/em><\/strong>Integrationsverantwurtung].<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Je<\/strong>\u017celi kompetencje ustawodawcze czy administracyjne s\u0105 <\/strong>przekazywane w spos\u00f3b nieokre\u015blony <\/strong>lub w taki spos\u00f3b, \u017ce maj\u0105 one by\u0107 dopiero p\u00f3\u017aniej dynamicznie okre\u015blane, je\u017celi organy [Unii] maja same ustanawia\u0107 swoje nowe kompetencje, rozszerzaj\u0105co dookre\u015bla\u0107 przyznane im kompetencje lub rozszerza\u0107 ich zakres przedmiotowy, to istnieje niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce wykrocz\u0105 one poza uprzednio [traktatowo] ustalony program integracji i b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 poza zakresem udzielonego im upowa\u017cnienia.<\/strong><\/span><\/p>\n

Wejd\u0105 w\u00f3wczas na drog\u0119, na ko\u0144cu kt\u00f3rej jest w\u0142adza dysponowania traktatowymi podstawami swego dzia\u0142ania, czyli kompetencja do stanowienia o w\u0142asnych kompetencjach. […] Dlatego z konstytucji wynika wymaganie, a\u017ceby w traktatach albo w og\u00f3le nie przyjmowa\u0107 dynamicznych przepis\u00f3w o charakterze bankietowym, albo, je\u017celi takie przepisy mog\u0105 by\u0107 jeszcze zinterpretowane w spos\u00f3b chroni\u0105cy narodowe w\u0142adztwo w sprawach integracji europejskiej [nationale <\/em>Integrationsverantwurtung], <\/em>przynajmniej ustanowi\u0107 w porz\u0105dku wewn\u0119trznym pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego odpowiednie zabezpieczenia chroni\u0105ce owo w\u0142adztwo.<\/span><\/p>\n

Ustawa wyra\u017caj\u0105ca zgod\u0119 na ratyfikacj\u0119 i towarzysz\u0105ce ustawodawstwo wewn\u0119trzne musz\u0105 zatem by\u0107 ukszta\u0142towane w taki spos\u00f3b, \u017ceby integracja europejska nadal post\u0119powa\u0142a wed\u0142ug zasady ograniczonego powierzenia poszczeg\u00f3lnych kompetencji, tak aby Unia Europejska nie mog\u0142a przechwyci\u0107 kompetencji do ustawiania w\u0142asnych kompetencji ani naruszy\u0107, nie podlegaj\u0105cej<\/span><\/p>\n

zmianom w procesie integracji, konstytucyjnej to\u017csamo\u015bci pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, w tym wypadku to\u017csamo\u015bci opartej na niemieckiej ustawie zasadniczej.<\/span><\/p>\n

Dla przypadk\u00f3w granicznych, kt\u00f3re mo\u017cna uzna\u0107 za jeszcze dopuszczalne z konstytucyjnego punktu widzenia, niemiecki ustawodawca musi w miar\u0119 potrzeby ustanowi\u0107, w drodze ustaw towarzysz\u0105cych zgodzie na ratyfikacj\u0119, skuteczne zabezpieczenia s\u0142u\u017c\u0105ce temu, aby [niemieckie] organy w\u0142adzy ustawodawczej w nale\u017cytym zakresie sprawowa\u0142y w\u0142adztwo w sprawach integracji europejskiej.”<\/span><\/p>\n

W wypowiedziach FTK zawarta jest stanowcza w tre\u015bci, cho\u0107 umiarkowana w formie krytyka tej tendencji Traktatu z Lizbony, kt\u00f3ra w najwy\u017cszym stopniu niepokoi tak\u017ce wnioskodawc\u0119 w niniejszej sprawie. Niemiecki trybuna\u0142 bynajmniej nie stara si\u0119 jej usprawiedliwi\u0107 czy zbagatelizowa\u0107, lecz przeciwnie – precyzyjnie j\u0105 diagnozuj\u0105c i przestrzegaj\u0105c przed zwi\u0105zanymi z ni\u0105 niebezpiecze\u0144stwami, wskazuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich ograniczenia czy zneutralizowania za pomoc\u0105 odpowiednich rozwi\u0105za\u0144 w prawie wewn\u0119trznym.<\/span><\/p>\n

FTK znajduje konstruktywne rozwi\u0105zanie zarysowanego w jego cytowanej wypowiedzi dylematu na gruncie niemieckiej Ustawy Zasadniczej (dalej: UZ), co umo\u017cliwia mu uznanie zakwestionowanych postanowie\u0144 traktatowych – przy wielu istotnych zastrze\u017ceniach – za \u201ejeszcze konstytucyjne”. Rozwi\u0105zywanie to streszcza si\u0119 w oficjalnej tezie przewodniej nr 2 lit. a omawianego wyroku, w kt\u00f3rej FTK o\u015bwiadcza: \u201eO ile pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie [UE] kszta\u0142tuj \u0105 regulacj\u0119 traktatow\u0105 w taki spos\u00f3b, \u017ce mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 zmiana jej tre\u015bci bez trybu ratyfikacyjnego, utrzymuj\u0105c poza tym dalsze obowi\u0105zywanie zasady ograniczonego powierzenia poszczeg\u00f3lnych kompetencji, to sprawowanie szczeg\u00f3lnego w\u0142adztwa w sprawach takich zmian nale\u017cy obok Rz\u0105du Federalnego tak\u017ce do izb ustawodawczych w trybie ich wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, kt\u00f3re na gruncie wewn\u0119trznego porz\u0105dku prawnego Niemiec musi czyni\u0107 zado\u015b\u0107 wymaganiom art. 23 ust. l UZ i kt\u00f3rego respektowania w razie potrzeby mo\u017cna domaga\u0107 si\u0119 w post\u0119powaniu przed s\u0105dem konstytucyjnym”<\/span><\/p>\n

Niemiecka UZ w art. 23 ust. l zdanie drugie stanowi, \u017ce \u201eZwi\u0105zek mo\u017ce przekazywa\u0107 prawa zwierzchnie (Hoheitsrechte) Unii Europejskiej w drodze ustawy uchwalanej za zgod\u0105 Bundesratu”<\/span><\/p>\n

W odniesieniu do Traktatu z Lizbony oznacza to, \u017ce niedostatecznie okre\u015blone postanowienia traktatowe w sprawie przysz\u0142ego ustanowienia nowych lub zmodyfikowania istniej\u0105cych kompetencji UE na mocy akt\u00f3w jej organ\u00f3w same przez si\u0119 nie naruszaj\u0105 niemieckiej konstytucji, ale – co bardzo wa\u017cne – niemiecka ustawa wyra\u017caj\u0105c\u0105 zgod\u0119 na ratyfikacje Traktatu z Lizbony absolutnie nie stanowi wystarczaj\u0105cej, niejako \u201erycza\u0142towej” podstawy dla takich przysz\u0142ych akt\u00f3w unijnych. Ka\u017cdorazowo potrzebna b\u0119dzie osobna ustawa, wydawana w identycznym trybie jak w przypadku zgody na ratyfikacje traktatu, okre\u015blaj\u0105cego stanowisko RFN zajmowane w Radzie Europejskiej lub Radzie UE w sprawie projektu odno\u015bnego aktu unijnego.<\/span><\/p>\n

Precyzuj\u0105c powy\u017csz\u0105 konkluzj\u0119, FTK dodaje w tezie przewodniej nr 2b:
\n\u201eUstawa, o kt\u00f3rej mowa w art. 23 ust. l zdanie drugie UZ, nie jest wymagana w takim zakresie, w jakim szczeg\u00f3lne klauzule k\u0142adki dotycz\u0105 jedynie materii ju\u017c dostatecznie okre\u015blonych w Traktacie z Lizbony. Jednak\u017ce i w takich przypadkach Bundestag oraz – o ile w gr\u0119 wchodz\u0105 kompetencje ustawodawcze kraj\u00f3w zwi\u0105zkowych – Bundesrat powinien sprawowa\u0107 w\u0142adztwo w sprawach integracji europejskiej w inny, odpowiedni spos\u00f3b”.<\/span><\/p>\n

FTK omawianym wyrokiem uniewa<\/strong>\u017cni\u0142 pierwsz\u0105 \u201eoko\u0142o traktow\u0105”<\/strong> ustaw\u0119 kompetencyjn\u0105, kt\u00f3ra ignorowa\u0142a niekt\u00f3re sekwencje p\u0142yn\u0105ce z niemieckiej konstytucji, i szczeg\u00f3\u0142owo wskaza\u0142 ustawodawcy spos\u00f3b naprawieniu b\u0142\u0119du.<\/span><\/p>\n

Druga <\/strong>poprawiona ustawa \u201eoko\u0142o traktatowa”<\/strong> (ustawa z 22 wrze\u015bnia 2009n \u201eo rozszerzeniu i wzmocnieniu praw Bundestagu i Bundesratu w sprawach Unii Europejskiej” – Gesetz uber die Ausweitung und Starkung der Rechte des Bundestages und des Bundesrates In Angelegenheiten der Europaischen Union Bundesgesetzblatt I, s. 3022 i nast.) wprowadza poprzez sw\u00f3j art. l<\/strong> zgodnie z niemieck\u0105 technik\u0105 legislacyjn\u0105, now\u0105 ustaw\u0119 \u201eo sprawowaniu<\/strong> przez Bundestag i Bundesrat w\u0142adztwa sprawach integracji w ramach Unii Europejskiej „(Gesetz uber Wahmehmung der Integrationsverantwortung des Bundestages und des Bundesrates in Angelegenheiten der Europaischen Union), a ponadto nowelizuje inne przepisy.<\/span><\/p>\n

Ustawa niemiecka wymaga, aby ka\u017cdy przypadek poparcia przez RFN przysz\u0142ych akt\u00f3w stanowionych na podstawie wielu postanowie\u0144 TUE i TFUE by\u0142 poprzedzony niemieck\u0105 ustaw\u0105 przyj\u0119t\u0105 stosownie do art. <\/strong>23 ust. l UZ; tylko odno\u015bnie do niekt\u00f3rych postanowie\u0144 traktatowych zadowala si\u0119 uchwa\u0142\u0105 Bundestagu (ewentualnie tak\u017ce Bundesratu) lub inn\u0105 form\u0105 stanowczego wp\u0142ywu ze strony izb ustawodawczych na stanowisko zajmowane przez RFN na forum Unii. Dodajmy, \u017ce w tych ostatnich przypadkach FTK nie zabrania ewentualnego stosowania formy ustawy, cho\u0107 nie uwa\u017ca si\u0119 za konieczn\u0105.<\/span><\/p>\n

B. 1.6.<\/strong> Doceniaj\u0105c heurystyczne znaczenie powy\u017cszego wyroku niemieckiego trybuna\u0142u tak\u017ce dla innych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, wnioskodawca jednocze\u015bnie wyra\u017ca pogl\u0105d, \u017ce wywiedzione przez FTK z niemieckiej konstytucji wymagania, mutatis mutandis <\/em>przeniesione na grunt porz\u0105dku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, nie s\u0105 wy starczaj\u0105ce w \u015bwietle art. 90 <\/strong>Konstytucji RP.<\/span><\/p>\n

Niemiecki ustrojodawca zadawala si\u0119 bowiem tym, \u017ce przekazanie kompetencji na rzecz UE b\u0119dzie mie\u0107 form\u0119 ustawy uchwalonej przy zachowaniu wymaga\u0144 okre\u015blonych w art. 23 ust. l UZ. Z jego punktu widzenia jest oboj\u0119tne, czy taka ustawa jest oboj\u0119tna, czy taka ustawa jest funkcjonalnie sprz\u0119\u017cona z traktatem okre\u015blaj\u0105cym przekazywane kompetencje, czy te\u017c z maj\u0105cym tak\u0105 tre\u015b\u0107 aktem stanowionym przez organ Unii na podstawie traktatowego upowa\u017cnienia.<\/span><\/p>\n

Jak ju\u017c powiedziano wy\u017cej polska Konstytucja jest pod tym wzgl\u0119dem bardziej restrykcyjna i wymaga w art. 90 <\/strong>ust. 1-3, aby przekazanie nast\u0119powa\u0142o wy\u0142\u0105cznie w formie umowy mi\u0119dzynarodowej, kt\u00f3rej stron\u0105 jest Rzeczpospolit\u0105 Polska, ratyfikowanej za zgod\u0105 wyra\u017con\u0105 w przyj\u0119tej w specjalnym trybie ustawie albo w referendum.<\/span><\/p>\n

Bez dostatecznego okre\u015blania przekazywanych kompetencji bezpo\u015brednio w tek\u015bcie umowy mi\u0119dzynarodowej przekazywanie kompetencji nie jest wi\u0119c dopuszczalne, cho\u0107by ustawodawca lub Nar\u00f3d-suweren w referendum wyrazi\u0142 zgod\u0119.<\/span><\/p>\n

Dodajmy, \u017ce na gruncie polskiego porz\u0105dku prawnego de lega lata <\/em>stanowisko Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie ewentualnych inicjatyw odno\u015bnie do wydania akt\u00f3w na podstawie upowa\u017cnie\u0144 traktatowych wskazanych w cz\u0119\u015bci I pkt l lit. b i pkt 2 lit. b petitum okre\u015bla\u0142aby wy\u0142\u0105cznie Rada Ministr\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Ani Sejm, ani Senat nie mia\u0142by mo\u017cliwo\u015bci stanowczego decydowania w tych sprawach, poniewa\u017c w naszym kraju brakuje takiej \u201eoko\u0142o traktatowej” regulacji kompetencyjnej, jaka po <\/strong>wyroku FTK istnieje w Niemczech<\/strong> (Jw<\/sup>-)> lub takiej, jak\u0105 wcze\u015bniej przyj\u0119to w Republice Czeskiej, ustanawiaj\u0105c ustawowy mechanizm tzw. zwi\u0105zanego mandatu rz\u0105du w sprawach dotycz\u0105cych cz\u0142onkowstwa Republiki w Unii Europejskiej (ustawa z 6 maja 2009 r. zmieniaj\u0105ca regulamin Izby Poselskiej i regulamin Senatu – Zakon <\/em>ze dne 6. kvetna 2009, kterym se meni zakon c. <\/em>90\/1995 Sb., o jednacim radu Poslanecke snemovy, ve zneni pozdejsich predpisu, a zakon c .107\/1999 Sb., o jednacim radu Senatu ve zneni pozdejsich predpisu, Sbirka zakonu <\/em>2009 nr 48, p\u00f3z. 162).<\/span><\/p>\n

Za nieadekwatne i ca\u0142kowicie niewystarczaj\u0105ce do zapewnienia nale\u017cytego w\u0142adztwa Sejmu i Senatu w sprawach integracji europejskiej w zakresie stosowania postanowie\u0144 traktatowych wskazanych w cz\u0119\u015bci I pkt l lit. b i pkt 2 lit. b petitum – w\u0142adztwa zbli\u017conego do tego, jakie na podstawie orzecznictwa konstytucyjnego lub ustawodawstwa wewn\u0119trznego przys\u0142uguje m.in. parlamentom w Niemczech, Republice Czeskiej czy Danii – nale\u017cy uzna\u0107 opiniodawcze uprawnienia komisji sejmowej i komisji senackiej na mocy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o wsp\u00f3\u0142pracy Rady Ministr\u00f3w z Sejmem i Senatem w sprawach zwi\u0105zanych z cz\u0142onkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej (Dz. U. nr 52, poz.515 ze zm.).<\/span><\/p>\n

Opinie komisji (nawet nie poszczeg\u00f3lnych izb in gremia <\/em>) s\u0105 w istocie niewi\u0105\u017c\u0105ce dla Rady Ministr\u00f3w. Nie tylko nie stanowi\u0105 one ekwiwalentu specjalnego trybu demokratycznej legitymacji, okre\u015blonego w art. 90 <\/strong>ust 2 i 3 Konstytucji, lecz nawet nie odpowiadaj\u0105 og\u00f3lnemu wymaganiu, kt\u00f3re mo\u017cna wywie\u015b\u0107 z art. 2 i 4 Konstytucji, wed\u0142ug kt\u00f3rego im bardziej donios\u0142a dla og\u00f3\u0142u jest sprawa, tym bardziej demokratyczny powinien by\u0107 tryb jej rozstrzygania.<\/span><\/p>\n

W pa\u0144stwie demokratycznym, w kt\u00f3rym w\u0142adza nale\u017cy do Narodu, sprawuj\u0105cego ja przez swoich przedstawicieli albo bezpo\u015brednio, o sprawach dotycz\u0105cych przekazania kompetencji organ\u00f3w pa\u0144stwowych poza system organ\u00f3w pa\u0144stwowych nie mo\u017ce decydowa\u0107 jedynie w\u0142adza wykonawcza, tym bardziej \u017ce tworzenie organ\u00f3w pa\u0144stwowych i okre\u015blanie ich kompetencji jest niezbywaln\u0105 domen\u0105 w\u0142adzy ustawodawczej.<\/span><\/p>\n

Mechanizm zajmowania stanowiska przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w po zasi\u0119gni\u0119ciu opinii komisji senackiej nie gwarantuje te\u017c zgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 wbrew jej art. 8 ust,l, poniewa\u017c mechanizm ten funkcjonuje ca\u0142kowicie poza zasi\u0119giem kontroli konstytucyjno\u015bci <\/strong>sprawowanej przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny.<\/span><\/p>\n

B.1.7. <\/strong>Sens ograniczenia w art. 90 ust. l Konstytucji przekazania kompetencji jedynie \u201eniekt\u00f3rych spraw” Trybuna\u0142 Konstytucyjny obszernie wyja\u015bni\u0142 w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygnaturze K 18\/04.<\/span><\/p>\n

W zwi\u0105zku z tym wnioskodawca zwraca uwag\u0119, \u017ce brak wyczerpuj\u0105cego okre\u015blenia w umowie mi\u0119dzynarodowej, jakie konkretnie kompetencje s\u0105 przekazywane, stwarza zagro\u017cenie, i\u017c w procesie dynamicznego przejmowania kompetencji przez Uni\u0119 nie b\u0119dzie przestrzegane konstytucyjne ograniczenie przekazania kompetencji do \u201eniekt\u00f3rych spraw”.<\/span><\/p>\n

Zagro<\/strong>\u017cenie to jest tym wi\u0119ksze, \u017ce unijne akty wydawane na podstawie upowa\u017cnie\u0144 traktatowych nie b\u0119d\u0105 obj\u0119te kognicj\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego.<\/strong><\/span><\/p>\n

B. 1.8.<\/strong> Zdaniem wnioskodawcy, wszystkie przytoczone wy\u017cej argumenty w pe\u0142ni uzasadniaj \u0105 zarzut niekonstytucyjno\u015bci postanowie\u0144 TUE i TFU wskazanych w petitum.<\/span><\/p>\n

Wnioskodawca czyni przedmiotem zaskar\u017cenia w niniejszej sprawie postanowienia, kt\u00f3re s\u0105 ewidentnie niezgodne z materia\u0142ami i proceduralnymi ograniczeniami przekazywania kompetencji organ\u00f3w pa\u0144stwowych na rzecz organizacji mi\u0119dzynarodowej, jakie ustanawia Konstytucja RP.<\/span><\/p>\n

W przekonaniu wnioskodawcy kwestionowane unormowania nie tylko zosta\u0142y wprowadzone z naruszeniem tych ogranicze\u0144, lecz tak\u017ce oznaczaj\u0105 one, i\u017c Rzeczpospolita Polska przestaje by\u0107 pa\u0144stwem suwerennym, w kt\u00f3rym w\u0142adz\u0119 sprawuje Nar\u00f3d bezpo\u015brednio lub przez swoich przedstawicieli, a ponadto oznaczaj\u0105, \u017ce Konstytucja RP nie mo\u017ce efektywnie odgrywa\u0107 tej roli, jaka de iure <\/em>przys\u0142uguje jej na mocy art. 8 ust. l w wyk\u0142adni ustalonej przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny – roli prawa najwy\u017cszego Rzeczypospolitej Polskiej, korzystaj\u0105cego na jej terytorium z pierwsze\u0144stwa obowi\u0105zywania i stosowania przed umowami mi\u0119dzynarodowymi ratyfikowanymi w trybie art. 90 Konstytucji, a bardziej przed aktami stanowionymi na podstawie takich um\u00f3w.<\/span><\/p>\n

B. 1.9.<\/strong> Ubocznie wnioskodawca zauwa<\/em>\u017ca, <\/em>\u017ce przyj\u0119ta w Traktacie z Lizbony metoda zmiany pierwotnego prawa unijnego, polegaj\u0105ca na gruntownej i drobiazgowej przebudowie dw\u00f3ch dotychczasowych traktat\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich ur\u0105ga zasadom poprawnej legislacji.<\/em><\/span><\/p>\n

Bardzo licznych zmienionych postanowie\u0144 traktatowych nie przytacza si\u0119 w nowym, pe\u0142nym brzmieniu, lecz zast\u0119puje si\u0119 jedne wyrazy innymi oraz zmusza si\u0119 czytelnika do \u017cmudnego sk\u0142adania nowego brzmienia za pomoc\u0105 brzmienia dotychczasowego oraz wykazu zmian \u201ehoryzontalnych” i zmian \u201eszczeg\u00f3\u0142owych”.<\/span><\/p>\n

Zabiegi te s\u0142u\u017c\u0105 uczynieniu dokonywanych zmian ma\u0142o przejrzystymi i odwr\u00f3ceniu uwagi od tego, \u017ce w swych najistotniejszych tre\u015bciach stanowi\u0105 one replik\u0119 odrzuconego przez narody Europy Traktatu ustanawiaj\u0105cego Konstytucj\u0119 dla Europy. Sztucznie stwarza si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce tym razem chodzi jedynie o \u201etechniczne” zmiany w dotychczasowej regulacji, kt\u00f3re jako takie nie kwalifikuj \u0105 si\u0119 do tego, aby narody pa\u0144stw cz\u0142onkowskich mog\u0142y si\u0119 o nich wypowiedzie\u0107 w referendach.<\/span><\/p>\n

\u201e\u0141atwo zauwa\u017cy\u0107, \u017ce \u00bbdekonstytucjonalizacja\u00ab przeprowadzona na podstawie Traktatu z Lizbony nie ma wi\u0119kszego znaczenia prawnego, mo\u017ce natomiast mie\u0107 istotne znaczenie dla politycznej percepcji reformy ustrojowej” <\/strong>(J. Barcz, Przewodnik po Traktacie z Lizbony. Traktaty stanowi\u0105ce Uni\u0119 Europejsk\u0105, <\/em>Warszawa 2008, s.44)<\/strong><\/span><\/p>\n

B.2. Uwagi o poszczeg<\/strong>\u00f3lnych postanowieniach traktatu.<\/strong><\/span><\/p>\n

Konfrontuj\u0105c powy\u017csze ustalenia odno\u015bnie do tre\u015bci i implikacji wzorca konstytucyjnego z tre\u015bci\u0105 poszczeg\u00f3lnych kwestionowanych postanowie\u0144 traktatowych, mo\u017cna doda\u0107, co nast\u0119puje:<\/span><\/p>\n

B. 2.1.<\/strong> Postanowienia TUE wskazane w cz\u0119\u015bci I pkt 2 lit. a i pkt 2 lit. a petitum statuuj\u0105 zasad\u0119 stanowienia przez Rad\u0119 UE kwalifikowan\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w. Zasada ta jest wyra\u017cona w art. 16 ust. 3 TUE i dotyczy wszystkich przypadk\u00f3w akt\u00f3w prawnych przyjmowanych przez Rad\u0119, je\u017celi szczeg\u00f3lne postanowienie traktatowe nie stanowi inaczej. Mechanizm stanowienia przez <\/em>Rad\u0119 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowana jest expressis verbis <\/em>zapisane tak\u017ce w szczeg\u00f3lnych postanowieniach art.31 <\/strong>ust. 2 akapit l, art.45 <\/strong>ust. 2 zdanie 2 oraz art.46 ust.2 zdanie 2, ust. 3 akapit drugi zdanie drugie i ust. 4 akapit drugi zdanie l TUE, a tak\u017ce art. <\/strong>207 ust. 4 akapit l, art. 215 <\/strong>ust. l zdanie l, art. 218 ust. 8 akapit l oraz art. 294 <\/strong>ust. 8,10 i 13 TFUE.<\/span><\/p>\n

Wskazane wy\u017cej postanowienia oznaczaj\u0105, \u017ce Rada mo\u017ce przyjmowa\u0107 akty obowi\u0105zuj\u0105ce na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub wi\u0105\u017c\u0105ce j\u0105 w stosunkach zewn\u0119trznych tak\u017ce wtedy, gdy stanowi wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105 wbrew woli Rzeczypospolitej Polskiej. W takim zakresie mamy do czynienia z prze\u0142amaniem suwerenno\u015bci RP, z wykroczeniem poza dopuszczalne ramy przekazania kompetencji na rzecz organizacji mi\u0119dzynarodowej jako organizacji r\u00f3wnych i suwerennych pa\u0144stw i z konstytucyjnie niedopuszczalnym podporz\u0105dkowaniem Rzeczypospolitej Polskiej woli innych pa\u0144stw. Mo\u017ce to prowadzi\u0107 nawet do zwi\u0105zania Polski aktami unijnymi niezgodnymi z jej Konstytucj\u0105. Uzasadnia to orzeczenie o zakresowej niekonstytucyjno\u015bci tych postanowie\u0144 (cz\u0119\u015b\u0107 I pkt l litera a i pkt 2 lit. a petitum).<\/span><\/p>\n

B.2.2. <\/strong>Traktaty upowa\u017cniaj\u0105 ponadto organy Unii do poza traktatowego rozszerzenia katalogu spraw w kt\u00f3rych zamiast jednomy\u015blno\u015bci stosuje si\u0119 kwalifikowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 – art. 31 <\/strong>ust. 3 i art. 48 ust. 7 akapit l TUE oraz art. 312 <\/strong>ust.2 akapit 2 i art. 333 ust. l TFUE. Postanowienia te s\u0105 w ca\u0142o\u015bci niezgodne z wzorcem konstytucyjnym, poniewa\u017c pozwalaj\u0105 na poza traktatow\u0105 zmian\u0119 przekazanych w traktatach kompetencji, a ponadto z powod\u00f3w wskazanych wy\u017cej w pkt. B.2.1.<\/span><\/p>\n

B.2.3. <\/strong>Jawne upowa\u017cnienie do zmiany brzmienia traktatu, a tym samym jego tre\u015bci, decyzj\u0105 Rady Europejskiej, czyli bez zachowania formy ratyfikowanej umowy mi\u0119dzynarodowej, zawarte jest w art. 48 ust.6 akapit 2 TUE i w art. 86 ust. 4 TFUE.<\/span><\/p>\n

W prawdzie w 3 akapicie art.48 <\/strong>ust. 6 TUE jest zastrze\u017cenie ze dopuszczona w tym ust\u0119pie zmiana Traktatu \u201enie mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 kompetencji Unii przyznanych w Traktatach”, ale ograniczenie to nie jest precyzyjne ani jednoznaczne. Na gruncie wyr\u00f3\u017cnionych wy\u017cej (B. 1.4.) element\u00f3w poj\u0119cia przekazania kompetencji trudno m\u00f3wi\u0107 o \u201ewi\u0119kszych” i \u201emniejszych” kompetencjach, a w konsekwencji o \u201ezwi\u0119kszeniu” czy \u201ezmniejszeniu” kompetencji.<\/span><\/p>\n

Nie wiadomo przy tym, czy chodzi tutaj o zwi\u0119kszenie 'poszczeg\u00f3lnych kompetencji (ujmowanych w spos\u00f3b dystrybutywny), czy zwi\u0119kszeniu kompleksu przekazanych kompetencji (ujmowanych w spos\u00f3b zagregowany).<\/span><\/p>\n

Zachowuj\u0105c \u015bcis\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 jedynie o tworzeniu nowych lub przekszta\u0142caniu istniej\u0105cych kompetencji. Je\u017celi w cytowanym zakazie <\/em>pod poj\u0119ciem \u201ezwi\u0119kszenia kompetencji” rozumie si\u0119 tworzenie nowych kompetencji, to a <\/em>conrtario <\/em>nie jest zakazane <\/em>przekszta\u0142cenie istniej\u0105cych kompetencji.<\/span><\/p>\n

Przekszta<\/strong>\u0142cenie takie oznacza, \u017ce Unia uzyskuje inn\u0105 kompetencj\u0119 ni\u017c ta, kt\u00f3ra <\/strong>jest okre\u015blona w traktacie, co jest niezgodne z wzorcem konstytucyjnym.<\/strong><\/span><\/p>\n

Podobny zakaz nie obowi\u0105zuje notabene w odniesieniu do upowa\u017cnienia zawartego w art. 86 <\/strong>ust. 4 TFUE. Dopuszcza si\u0119 w nim zmian\u0119 brzmienia Traktatu \u201ew celu rozszerzenia uprawnie\u0144 Prokuratury Europejskiej). Jest to w oczywisty spos\u00f3b niezgodne z wzorcem konstytucyjnym.<\/span><\/p>\n

B.2.4.<\/strong> W art. 281 akapit 2 i 3 oraz art. 308<\/strong> akapit 3 zdanie 2 TFUE organy Unii (Parlament Europejski, Rada UE) zostaj\u0105 upowa\u017cnione do dokonywania zmian w statutach: ETS oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego, kt\u00f3re s\u0105 tre\u015bci\u0105 do\u0142\u0105czonych do Traktatu protoko\u0142\u00f3w, a tym samym maj\u0105 rang\u0119 norm traktatowych (art. 51 <\/strong>TUE).<\/span><\/p>\n

Poza traktatowa zmiana Statutu ETS mo\u017ce oznacza\u0107 <\/em>daleko id\u0105c\u0105 zmian\u0119 struktury i trybu sprawowania unijnej w\u0142adzy s\u0105downiczej, czyli istotnych element\u00f3w jej kompetencji. Mo\u017ce ona wprowadza\u0107 rozszerzenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci S\u0105du (por. art.256 ust. l zdanie 2 TFUE) oraz uchyli\u0107 stosowanie do niego niekt\u00f3rych postanowie\u0144 traktatowych (por. art. 254 <\/strong>ostatni akapit TFUE).<\/span><\/p>\n

Z kolei Statut Europejskiego Banku Inwestycyjnego reguluje m.in. prawa i obowi\u0105zki pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Orzekanie w sprawach zobowi\u0105za\u0144 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich wynikaj\u0105cych ze Statutu EBI nale\u017cy do kompetencji ETS (art.271 <\/strong>lit. a TFUE). Poza traktatowe zmiany Statutu EBI mog\u0105 wi\u0119c automatycznie powodowa\u0107 zmian\u0119 w kompetencji Trybuna\u0142u.<\/span><\/p>\n

B.2.5.<\/strong> w art. 48<\/strong> ust. 7 akapit 2 TUE oraz art. 81 ust. 3 akapit 2 i 3, art.<\/strong> 153 <\/strong>ust.2 akapit 4, art.192 <\/strong>ust. 2 akapit 2 oraz art. 333 ust. 2 TFUE Rada Europejska lub Rada Unii Europejskiej zostaje upowa\u017cniona do poza traktatowej zmiany istotnego elementu przekazanych kompetencji, jakim jest tryb przyjmowanych akt\u00f3w prawnych w niekt\u00f3rych sprawach: stosowanie zwyk\u0142ej procedury prawodawczej zamiast przewidzianej w Traktacie specjalnej procedury prawodawczej.<\/span><\/p>\n

Ka\u017cde skorzystanie z tego upowa\u017cnienia to w istocie zmiana, dokonywana w spos\u00f3b niezgodny z wzorcem konstytucyjnym, tre\u015bci ratyfikowanej umowy mi\u0119dzynarodowej bez zmiany jej brzmienia i zmiana istotnego elementu przekazanej traktatowo kompetencji, jak\u0105 jest podzia\u0142 zada\u0144 i spos\u00f3b procedowania Rady i Parlamentu.<\/span><\/p>\n

B.2.6 <\/strong>Postanowienia art. 42 ust. 2 akapit pierwszy zdanie drugie i trzecie TUE oraz art. 82 ust 2 akapit 2 lit. b art. 83 ust. l akapit 3 art. 223 ust. l akapit 2 art.262 <\/strong>art. 311 <\/strong>akapit 3 i art. 352 ust. l TFUE w spos\u00f3b blankietowy upowa\u017cniaj\u0105 Rad\u0119 Europejsk\u0105 lub Rad\u0119 UE do sui genesis <\/em>dope\u0142niania tre\u015bci traktat\u00f3w w\u0142asnymi aktami, kt\u00f3re mog\u0105 po wodowa\u0107 \u201eprzyrost” kompetencji w stosunku do przekazanych jej wprost w Traktatach lub przekszta\u0142cenie przekazanych jej traktatowo kompetencji.<\/span><\/p>\n

I tak, art. <\/strong>42<\/strong> ust. 2 TUE nawet w przybli\u017ceniu nie okre\u015bla ani konturu decyzji Rady Europejskiej o wprowadzeniu wsp\u00f3lnej obrony, ani przes\u0142anek, od kt\u00f3rych zale\u017cy jej podj\u0119cie. Wprowadzenie wsp\u00f3lnej obrony z natury rzeczy musi oznacza\u0107 wykreowanie nowej kompetencji Unii, a mo\u017ce nawet zespo\u0142u nowych kompetencji. Rada Europejska ma trzy tym \u201e zaleci\u0107” pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim przyj\u0119cie \u201estosowanej decyzji zgodnie z ich wymogami konstytucyjnymi”.<\/span><\/p>\n

Nie jest okre\u015blone, jak\u0105 tre\u015b\u0107 mo\u017ce mie\u0107 owa \u201estosowna decyzja”. B\u0119dzie ona wi\u0119c predefiniowana zaleceniami Rady.<\/span><\/p>\n

Mamy tu wr\u0119cz odwr\u00f3cenie zasady ograniczonego powierzenia poszczeg\u00f3lnych kompetencji: to nie suwerenne pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie determinuj\u0105 w traktatach dzia\u0142anie Unii, ale Rada ma swymi dyskrecjonalnymi decyzjami determinowa\u0107 dzia\u0142anie de nomine <\/em>suwerennych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/span><\/p>\n

Podobny zarzut mo\u017cna postawi\u0107 rozwi\u0105zaniu zawartemu w art. 42 ust. 3 akapit l zdanie TUE. Przede wszystkim niejasne jest, czy \u201edyspozycja” Unii wobec \u201ezdolno\u015bci cywilnych i wojskowych” pa\u0144stw cz\u0142onkowskich istnieje ju\u017c z mocy samego Traktatu, czy te\u017c ma by\u0107 dopiero ustanawiana na mocy przysz\u0142ych akt\u00f3w unijnych. Je\u015bli to drugie, to nie jest okre\u015blone, czyje maj\u0105 to by\u0107 akty, jak\u0105 mog\u0105 mie\u0107 tre\u015b\u0107 i w jakim trybie mog\u0105 by\u0107 przyjmowane. Tak czy inaczej, skoro zdolno\u015bci pa\u0144stwa dziel\u0105 si\u0119 na cywilne i wojskowe, a tertium non datur, <\/em>to upowa\u017cnienie Unii do dysponowania \u201ezdolno\u015bciami cywilnymi i wojskowymi” pa\u0144stwa to nic innego jak upowa\u017cnienie do dysponowania ludzkimi, materialnymi i organizacyjnymi zasobami Rzeczypospolitej Polskiej we wszystkich zakresach i wymiarach do dysponowania Polsk\u0105 w celu \u201e realizacji wsp\u00f3lnej polityki bezpiecze\u0144stwa i obrony […] aby przyczyni\u0107 si\u0119 do osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w okre\u015blonych przez Rad\u0119 \u201e(!).<\/span><\/p>\n

W poj\u0119ciu dysponowania mie\u015bci si\u0119 tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 anihilacji czy likwidacji.
\nBlankietowe przyznanie swobody nieograniczonego dysponowania zasobami ludzkimi, organizacyjnymi i materialnymi pa\u0144stwa w dowolnie defniowalnym celu jest niczym innym jak przyznaniem Unii kompetencji do ustanawiania w\u0142asnych kompetencji w tym zakresie albo – jeszcze gorzej – do dzia\u0142ania ca\u0142kowicie arbitralnego, bez \u017cadnych ram kompetencyjnych.<\/span><\/p>\n

Korzystanie przez Uni\u0119 z prawa dysponowania Polsk\u0105 stanowi przekre\u015blenie suwerenno\u015bci naszego pa\u0144stwa i otwiera drog\u0119 do dzia\u0142a\u0144 niezgodnych z wieloma przepisami Konstytucj\u0105 RP – od jej pierwszego do ostatniego artyku\u0142u.<\/span><\/p>\n

W art. 25<\/strong> akapit 2 TFUE Rada uzyskuje upowa\u017cnienie do uzupe\u0142nienia katalogu praw obywateli Unii zawartego w art. 20 <\/strong>ust. 2. Jest to w istocie upowa\u017cnienie poza traktatowej zmiany tre\u015bci Traktatu bez zmiany jego brzmienia. Korzystanie przez Rad\u0119 z tego upowa\u017cnienia implikowa\u0107 b\u0119d\u0105 nowe obowi\u0105zki dla pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, a zarazem poszerzenie przedmiotowego zakresu kompetencji organ\u00f3w w zakresie kontroli wykonywania tych obowi\u0105zk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W art. 82<\/strong> ust. 2 akapit 2 lit. b i art. 83 <\/strong>ust. l akapit 3 TFUE Rada uzyskuje blankietowe upowa\u017cnienia do rozszerzenia zakresu kompetencji przyznanych jej w Traktacie, i to w dziedzinie prawa karnego, w kt\u00f3rej tradycyjnie wymaga si\u0119 zachowania najwy\u017cszych standard\u00f3w legislacyjnych.<\/span><\/p>\n

W art. 223<\/strong> ust. l akapit 2 TFUE Rada uzyskuje blankietowe upowa\u017cnienie do stanowienia \u201eniezb\u0119dnych przepis\u00f3w” w zakresie prawa wyborczego do Parlamentu Europejskiego. Kompetencja prawodawcza nie jest okre\u015blona traktatowo, w szczeg\u00f3lno\u015bci co do zakresu spraw obj\u0119tych regulacj\u0105 oraz jej charakteru i relacji do konstytucyjnych i ustawowych unormowa\u0144 w pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich.<\/span><\/p>\n

W art.<\/strong> 262 <\/strong>TFU dopuszcza si\u0119 poza traktatowe przyznanie nowej kompetencji Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci UE przez Rad\u0119 kt\u00f3ra ma okre\u015bli\u0107 \u201ezakres” owej kompetencji.<\/span><\/p>\n

Na mocy art. 311 <\/strong>akapit trzeci Rada uzyskuje bankietowe upowa\u017cnienie do stanowienia przepis\u00f3w \u201emaj\u0105cych zastosowanie do systemu zasob\u00f3w w\u0142asnych Unii”. Traktat nie precyzuje ani zakresu regulowanych spraw (brak definicji \u201ezasob\u00f3w w\u0142asnych Unii”), ani nie okre\u015bla nawet w przybli\u017ceniu jej celu.<\/span><\/p>\n

\u2022\u00a0\u00a0 Wybitnie blankietowy charakter ma wreszcie art. <\/strong>252 ust. l TFUE. O tym, \u017ce na jego podstawie Rada mo\u017ce ustanowi\u0107 nieprzewidziane w Traktacie kompetencje, \u015bwiadczy wprost brzmienie tego postanowienia, w kt\u00f3rym mowa jest o tym, \u017ce \u201estosowne przepisy” Rada przyjmuje je\u017celi \u201eTraktat nie przewidzia\u0142 usprawnie\u0144 do dzia\u0142ania”, czy kompetencji.<\/span><\/p>\n

Akty organ<\/strong>\u00f3w <\/strong>UE<\/strong> stanowione w ramach wszystkich upowa\u017cnie\u0144 przytoczonych <\/strong>w niniejszym punkcie nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakteru wykonawczego w ramach kompetencji dostatecznie okre\u015blonych wprost traktatach, lecz b\u0119d\u0105 regulacjami ustanawianymi niejako w zast\u0119pstwie um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych.<\/strong><\/span><\/p>\n

B.2.7. <\/strong>Szczeg\u00f3lny przypadek stanowi art. 218<\/strong> ust. 8 akapit drugi zdanie drugie TFUE, kt\u00f3ry upowa\u017cnia Rad\u0119 do podj\u0119cia decyzji w sprawie umowy o przyst\u0105pieniu do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz\u0142owieka i podstawowych wolno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Decyzja w tak fundamentalnej sprawie dla ca\u0142ej Unii i poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich ma by\u0107 decyzj\u0105 o tre\u015bci niezdeterminowanej traktatowi, poniewa\u017c Traktat nie okre\u015bla ani czasu, ani przes\u0142anek podj\u0119cia, ani nawet celu takiej decyzji. Nie odpowiada to konstytucyjnym warunkom przekazania kompetencji.<\/span><\/p>\n

B.2.8. <\/strong>Zarzutu niekonstytucyjno\u015bci postanowie\u0144 wskazanych w cz\u0119\u015bci I pkt. l lit. b i pkt. 2 lit. b petitum nie niweluje okoliczno\u015b\u0107, \u017ce niekt\u00f3re z kwestionowanych upowa\u017cnie\u0144 s\u0105 obwarowane wymogiem \u201enotyfikowania” zamiaru wydania odpowiedniego aktu parlamentom narodowym, kt\u00f3re mog\u0105 zg\u0142osi\u0107 sprzeciw, albo wymaganiem \u201ezatwierdzenia” przyj\u0119tego aktu przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie.<\/span><\/p>\n

Zastrze<\/em><\/strong>\u017cenie pierwszego rodzaju<\/em><\/strong> – <\/em>mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprzeciwu parlamentu narodowego – zawarte jest w art. 48 ust. 7 akapit trzeci TUE oraz art. 81 ust.3 akapit trzeci TFUE. Takie postanowienia traktatowe, o ni\u017cszej mocy prawnej ni\u017c moc Konstytucji RP, mog\u0142yby najwy\u017cej dope\u0142ni\u0107 restrykcyjne wymagania proceduralne zawarte w art. 90 ust. 1-3 odno\u015bnie do przekazywania kompetencji (wym\u00f3g formy mi\u0119dzynarodowej i szczeg\u00f3lnego trybu zgody na jej ratyfikacj\u0119), ale w \u017cadnym razie nie mog\u0105 ich zast\u0119powa\u0107. Ponadto ani Konstytucja RP, ani polskie ustawy nie znaj\u0105 poj\u0119cia \u201eparlamentu” ani nie reguluje trybu \u201ezg\u0142aszania sprzeciwu” wobec projektu decyzji organu organizacji mi\u0119dzynarodowej. Obiekcje mo\u017ce budzi\u0107 tak\u017ce konstrukcja dorozumianej zgody przyj\u0119ta w powo\u0142anych postanowieniach traktatowych, wed\u0142ug kt\u00f3rych brak sprzeciwu w przepisanym terminie otwiera drog\u0119 do przyj\u0119cia projektowanego aktu. Poczytywanie milczenia za zgod\u0119 jest zawsze konstrukcj\u0105 w\u0105tpliw\u0105 z punktu widzenia dobrych obyczaj\u00f3w i uznawan\u0105 przez prawo jedynie w wyj\u0105tkowych wypadkach, o takim trudno m\u00f3wi\u0107 w odniesieniu do przekazywania kompetencji przez suwerenne pa\u0144stwo.<\/span><\/p>\n

Zastrze<\/em><\/strong>\u017cenie drugiego rodzaju<\/em><\/strong> – <\/em>wym\u00f3g zatwierdzenia aktu unijnego przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie \u201ezgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi” -zawarte jest w art. 48 ust. 6 akapit drugi TUE oraz w art. 25 ust. 2 akapit drugi zdanie drugie, art. 218 ust.8 akapit drugi zdanie drugie, art. 223 ust. l akapit drugi, art. 262 i art. 311 <\/strong>akapit trzeci TFUE. Postanowienia te odsy\u0142aj\u0105 do konstytucyjnej instytucji \u201ezatwierdzenia”, kt\u00f3rej Konstytucja RP nie ustanawia. Mo\u017cna by uzna\u0107, \u017ce odpowiednikiem \u201ezatwierdzenia” jest tryb wyra\u017cenia zgody na przekazanie kompetencji uregulowany w art. 90 ust. 2 i 3. Problem jednak w tym, \u017ce tryb ten ustrojodawca zastrzega jedynie dla umowy mi\u0119dzynarodowej, o kt\u00f3rej mowa w ust. l tego artyku\u0142u, zatem nie ma zastosowania do akt\u00f3w organizacji mi\u0119dzynarodowej stanowionych na podstawie upowa\u017cnie\u0144 zawartych w takiej umowie. Z kolei ustawa z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach mi\u0119dzynarodowych (Dz. U. nr 39, p\u00f3z. 443 ze zm.) w art.l, 12-14 <\/strong>i 17 odnosi poj\u0119cie \u201ezatwierdzenia” tylko do um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, i to tylko takich nie wymagaj \u0105 ratyfikacji.<\/span><\/p>\n

B.3. Podsumowanie zarzutu niekonstytucyjno<\/strong>\u015bci postanowie\u0144 <\/strong>traktatowych.<\/strong><\/span><\/p>\n

B.3.1.<\/strong> \u017badne z kwestionowanych postanowie\u0144 nie spe\u0142nia konstytucyjnych warunk\u00f3w przekazania organizacji mi\u0119dzynarodowej niekt\u00f3rych kompetencji organ\u00f3w Rzeczypospolitej Polskiej.<\/span><\/p>\n

Postanowienia wskazane w cz\u0119\u015bci I pkt. l lit. a i pkt. 2 lit. a petitum pozwalaj\u0105 na stanowienie wbrew stanowisku Rzeczypospolitej Polskiej akt\u00f3w prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych na jej terytorium lub wi\u0105\u017c\u0105cych j\u0105 w stosunkach zewn\u0119trznych. Jest to niezgodne z art. 90<\/strong> ust. 1-3 Konstytucji, kt\u00f3ry dopuszcza przekazanie kompetencji tylko organizacji zrzeszaj\u0105cej r\u00f3wne i suwerenne pa\u0144stwa (podejmuj\u0105cej dotycz\u0105ce ich decyzji za ich zgod\u0105) i jedynie przy zachowaniu demokratycznej procedury wyra\u017cenia zgody na ratyfikacj\u0119.<\/strong> Mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyj\u0119cia takiego aktu prawnego wbrew stanowisku Rzeczypospolitej narusza tak\u017ce zasady wyra\u017cone w art. 2<\/strong> i 4<\/strong> Konstytucji. Unijny akt prawny przyj\u0119ty wbrew stanowisku Polski mo\u017ce by\u0107 przy tym niezgodny z polsk\u0105 Konstytucj\u0105 pod wzgl\u0119dem tre\u015bci, a poniewa\u017c nie jest on obj\u0119ty kognicj\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, w tym zakresie niemo\u017cliwe jest efektywne zagwarantowanie tej roli norm konstytucyjnych, jaka de iure <\/em>przys\u0142uguje im na mocy art. 8<\/strong> ust. l Konstytucji.<\/span><\/p>\n

Ten sam zarzut dotyczy mo\u017cliwo\u015bci dopuszczenia do stanowienia akt\u00f3w prawnych wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105 wbrew stanowisku Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie upowa\u017cnie\u0144 zawartych w art. 31 ust. 3 i art. 48<\/strong> ust. 7 akapit pierwszy TUE oraz art. 312 <\/strong>ust. 2 akapit drugi i art. 333<\/strong> ust. l TFUE.<\/span><\/p>\n

Z kolei wszystkie postanowienia traktatowe wskazane w cz\u0119\u015bci I pkt. l lit. b i pkt. 2 lit. b zawieraj\u0105 w istocie blankietowe upowa\u017cnienia dla Rady Europejskiej lub Rady UE do stanowienia akt\u00f3w prawnych kreuj\u0105cych nowe, poza traktatowe kompetencje Unii, do poza traktatowego okre\u015blenia istotnych akt\u00f3w prawnych kreuj\u0105cych nowe, poza traktatowe kompetencje Unii, do poza traktatowego okre\u015blenia istotnych, nieuregulowanych traktatowo element\u00f3w jej kompetencji lub do poza traktatowej zmiany istotnych element\u00f3w kompetencji traktatowo przekazanych. Jest to niezgodne z konstytucyjnym wymogiem dostatecznego okre\u015blenia przekazanych kompetencji bezpo\u015brednio w umowie mi\u0119dzynarodowej (art. 90 <\/strong>ust. 1) ratyfikowanej za zgod\u0105 udzielon\u0105 w kwalifikowanym trybie (art. 90 <\/strong>ust. 2 i 3), kt\u00f3ry stanowi konkretyzacj\u0119 zasad zawartych w art. 2<\/strong> i 4<\/strong> Konstytucji. Unijne akty prawne stanowione na podstawie kwestionowanych upowa\u017cnie\u0144 traktatowych nie s\u0105 obj\u0119te kognicj\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, a w zwi\u0105zku z tym niemo\u017cliwe jest w tym zakresie efektywne zagwarantowanie tej roli norm konstytucyjnych, jaka de iure <\/em>przys\u0142uguje im na mocy art. 8<\/strong> ust. l Konstytucji.<\/span><\/p>\n

C. <\/strong><\/span><\/p>\n

Problem ewentualnego rozumienia (interpretacji) niekt<\/strong>\u00f3rych <\/strong>postanowie\u0144 traktatowych w zgodzie z Konstytucj\u0105 RP<\/strong><\/span><\/p>\n

Jak stwierdzono wy\u017cej, \u015bcis\u0142a wyk\u0142adnia zawartego w art. 90<\/strong> ust. l Konstytucji wymagania, aby przekazanie kompetencji nast\u0119powa\u0142o \u201ena podstawie umowy mi\u0119dzynarodowej”, prowadzi do wniosku, \u017ce bezpo\u015brednio w takiej umowie musz\u0105 by\u0107 okre\u015blone wszystkie elementy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na poj\u0119cie przekazania kompetencji. Ratyfikowana umowa mi\u0119dzynarodowa nie mo\u017ce tworzy\u0107 upowa\u017cnie\u0144 do tego, aby poza traktatowe akty unijne tworzy\u0142y nowe, nieprzewidziane w niej kompetencje, dookre\u015bla\u0142y kompetencje niedostatecznie w niej okre\u015blone lub przekszta\u0142ca\u0142y okre\u015blone w niej kompetencje. Przy takiej wyk\u0142adni – uzasadnionej ze wzgl\u0119du na wyj\u0105tkowy charakter art. 90 ust. l Konstytucji – postanowienia TUE i TFUE wskazane w cz\u0119\u015bci I pkt. l lit. b i pkt. 2 lit. b petitum s\u0105 niekonstytucyjne.<\/span><\/p>\n

Tylko przy bardzo liberalnej wyk\u0142adni wspomnianego wymagania konstytucyjnego i przy zastrze\u017ceniach podobnych do tych, jakie poczyni\u0142 niemiecki FTK w swym wyroku z 30 czerwca 2009 r. (por. wy\u017cej, B. 1.5), mo\u017cna by dopu\u015bci\u0107 \u201edynamiczne” formy regulowania kompetencji w ramach traktatowych kwestionowanych przez wnioskodawc\u0119 w niniejszej sprawie.<\/span><\/p>\n

Zdaniem wnioskodawcy, przyj\u0119cie maksymalnie liberalnej wyk\u0142adni i pod\u0105\u017canie dalej drog\u0105 rozumowania niemieckiego FTK musia\u0142oby prowadzi\u0107 do uznania, \u017ce ustawowa zgoda na ratyfikacj\u0119 Traktatu z Lizbony nie mo\u017ce by\u0107 rozumiana jako \u201erycza\u0142towa” konstytucyjna legitymacja dla poza traktatowych akt\u00f3w okre\u015blania kompetencji, kt\u00f3re na podstawie traktatowych upowa\u017cnie\u0144 b\u0119d\u0105 stanowione przez Rad\u0119 Europejsk\u0105 lub Rad\u0119 UE, i \u017ce zgoda przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej na przyj\u0119cie ka\u017cdego takiego aktu wymaga\u0107 b\u0119dzie zgody narodowego suwerena, odnosz\u0105cej si\u0119 do zamierzonego w ka\u017cdym konkretnym przypadku efektywnego \u201eprzyrostu” czy zmiany jako\u015bci kompetencji Unii. W polskim porz\u0105dku prawnym zgody takiej mo\u017ce udzieli\u0107 b\u0105d\u017a bezpo\u015brednio Nar\u00f3d, b\u0105d\u017a Izby Ustawodawcze.<\/span><\/p>\n

Chodzi w istocie o to, aby ka\u017cdy akt przyznania kompetencji nieokre\u015blonych wprost w umowie mi\u0119dzynarodowej by\u0142 legitymowany wol\u0105 Narodu Polskiego wyra\u017con\u0105 przez Sejm i Senat albo w drodze referendum, zgodnie ze standardem konstytucyjnym wynikaj\u0105cym z art.<\/strong> 90 <\/strong>ust. 2 i 3 Konstytucji lub przynajmniej do niego zbli\u017conym.<\/span><\/p>\n

Wnioskodawca oczekuje,<\/strong> \u017ce je\u017celi Trybuna\u0142 Konstytucyjny dostrze\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 ustalenia sposobu rozumienia przez organy w\u0142adzy publicznej RP niekt\u00f3rych zaskar\u017conych postanowie\u0144 w zgodzie z Konstytucj\u0105, wbrew przekonaniu wnioskodawcy o ich niekonstytucyjno\u015bci, to znajdzie to wyraz w sentencji wyroku. Praktyka tzw. wyrok\u00f3w interpretacyjnych jest utrwalona w orzecznictwie trybuna\u0142u Konstytucyjnego w odniesieniu do ustaw i innych akt\u00f3w stanowionych przez organy Rzeczypospolitej Polskiej.<\/span><\/p>\n

Zdaniem wnioskodawcy, w uzasadnionych przypadkach mo\u017ce by\u0107 ona stosowana tak\u017ce w ramach kontroli konstytucyjno\u015bci um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych.<\/span><\/p>\n

W niniejszej sprawie chodzi przy tym wy\u0142\u0105cznie o ustalenie warunk\u00f3w zgodnego z Konstytucj\u0105 rozumienia postanowie\u0144 traktatowych przez organy w\u0142adzy publicznej podlegaj\u0105ce Konstytucji RP, nie chodzi natomiast o zwi\u0105zanie okre\u015blon\u0105 wyk\u0142adni\u0105 traktat\u00f3w innych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich czy organ\u00f3w Unii Europejskiej.<\/span><\/p>\n

O tym za\u015b, w jaki spos\u00f3b pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie kszta\u0142tuje swoj\u0105 wol\u0119 w sprawach zwi\u0105zanych z cz\u0142onkostwem w Unii Europejskiej, nie decyduj\u0105 traktaty, lecz jego wewn\u0119trzny porz\u0105dek prawny.<\/span><\/p>\n

D.<\/strong><\/span><\/p>\n

Ocena Deklaracji nr 17 cz<\/strong>\u0119\u015b\u0107 (II petitum)<\/strong><\/span><\/p>\n

Cz<\/strong>\u0119\u015b\u0107 III petitum nawi\u0105zuje <\/strong>bezpo\u015brednio do jego cz\u0119\u015bci pierwszej pkt.l lit. b i pkt.2 lit. b, przy czym wniosek w cz\u0119\u015bci III ma charakter ewentualny (warunkowy) – by\u0142by aktualny o tyle, o ile Trybuna\u0142 Konstytucyjny nie stwierdzi\u0142by konstytucyjno\u015bci postanowie\u0144 traktatowych wskazanych w powy\u017cszym fragmencie petitum. Uzasadnia to przytoczenie argumentu na poparcie cz\u0119\u015bci III petitum w tym miejscu uzasadnienia, czyli bezpo\u015brednio po om\u00f3wieniu zarzut\u00f3w dotycz\u0105cych postanowie\u0144 traktatowych.<\/span><\/p>\n

D.l. <\/strong>ewntualne uznanie niekt\u00f3rych postanowie\u0144 traktatowych wskazanych w cz\u0119\u015bci I pkt. l lit. b i pkt. 2 lit. b petitum za zgodne z Konstytucj\u0105 postawi\u0142oby na porz\u0105dku dziennym konieczno\u015b\u0107 istnienia ustawowej regulacji \u201eoko\u0142o traktatowej” umo\u017cliwiaj\u0105cej stanowi\u0105cy udzia\u0142 Sejmu i Senatu w kszta\u0142towaniu stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej w sprawach korzystania z upowa\u017cnie\u0144 wynikaj\u0105cych z tych postanowie\u0144 – udzia\u0142 podobny do tego, jaki w RFN (w nast\u0119pstwie wyroku FTK) czy w Republice Czeskiej przewiduj\u0105 dla ka\u017cdej z izb ustawodawczych istniej\u0105cych w tych pa\u0144stwach tamtejsze, powo\u0142ane wy\u017cej (B. 1.5. i B. 1.6.), ustawy \u201eoko\u0142o traktatowe”.<\/span><\/p>\n

W przekonaniu wnioskodawcy waga i skutki prawne akt\u00f3w unijnych okre\u015blaj\u0105cych kompetencje przekazane Unii Europejskiej, wydawanych na podstawie upowa\u017cnie\u0144 traktatowych kwestionowanych w cz\u0119\u015bci I pkt.l lit. b i pkt.2 lit. b petitum, wymagaj\u0105 – \u015bwietle art. 2<\/strong> i 4 <\/strong>Konstytucji – aby Sejm i Senat mia\u0142y stanowi\u0105cy, a nie tylko opiniodawczy i ograniczony do ich komisji, udzia\u0142 w kszta\u0142towaniu stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej zajmowanego odpowiednio na forum Rady Europejskiej lub Rady UE w sprawie ewentualnego przyj\u0119cia aktu unijnego na podstawie kt\u00f3regokolwiek z tych postanowie\u0144. W pa\u0144stwie demokratycznym (art.2 <\/strong>Konstytucji), w kt\u00f3rym w\u0142adza nale\u017cy do Narodu, sprawuj\u0105cego j \u0105 przez swoich przedstawicieli albo bezpo\u015brednio (art.4), <\/strong>o sprawach dotycz\u0105cych kompetencji organ\u00f3w pa\u0144stwowych poza system organ\u00f3w pa\u0144stwowych dyskrecjonalnie decydowa\u0107 w\u0142adza wykonawcza, tym bardziej, \u017ce tworzenie organ\u00f3w pa\u0144stwowych i okre\u015blanie ich kompetencji jest niezbywaln\u0105 domen\u0105 w\u0142adzy ustawodawczej. Je\u017celi w sprawach, kt\u00f3rych dotyczy wniosek nie mo\u017ce by\u0107 stosowany wprost art.90 ust.2 lub 3 Konstytucji, to rol\u0105 polskiego ustawodawcy jest stworzenie takiego trybu wypracowywania stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej na etapie poprzedzaj\u0105cym podj\u0119cie decyzji przez Rad\u0119 Europejsk\u0105 lub Rad\u0119 UE, aby ewentualne poparcie projektu aktu przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 mia\u0142o podstaw\u0119 w woli Narodu wyra\u017conej przez sejm i Senat lub w referendum.<\/span><\/p>\n

Optymaln\u0105 form\u0105 wydaje si\u0119 okre\u015blanie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej w ustawie uchwalonej z inicjatywy Rady Ministr\u00f3w. Forma ustawy umo\u017cliwia bowiem w najszerszym zakresie kontrol\u0119 konstytucyjno\u015bci sprawowan\u0105 przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny, co ma kapitalne znaczenie ze wzgl\u0119du na efektywn\u0105 ochron\u0119 nadrz\u0119dno\u015bci Konstytucji RP zgodnie z jej art. 8<\/strong> ust. 1. W tym miejscu raz jeszcze nale\u017cy powt\u00f3rzy\u0107, \u017ce unijne akty prawa pochodnego jako takie s\u0105 poza zasi\u0119giem kognicji Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w \u015bwietle art. 188<\/strong> Konstytucji, natomiast Trybuna\u0142 m\u00f3g\u0142by dokonywa\u0107 ich oceny w zwi\u0105zku z badaniem ustawy okre\u015blaj\u0105cej stanowisko Rzeczypospolitej w sprawie ewentualnego przyj\u0119cia takiego aktu.<\/span><\/p>\n

Pozbawienie Sejmu i Senatu mo\u017cliwo\u015bci stanowi\u0105cego udzia\u0142u w okre\u015blaniu stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej w sprawach, o kt\u00f3rych mowa, musi podlega\u0107 tak\u017ce ocenie w \u015bwietle zasady podzia\u0142u w\u0142adz oraz pozycji Sejmu i Senatu jako jedynych organ\u00f3w w\u0142adzy ustawodawczej (art.10<\/strong> i art.95<\/strong> ust. l Konstytucji). Rzeczpospolita Polska przekazuje Unii Europejskiej nie tylko niekt\u00f3re kompetencje w\u0142adzy wykonawczej, lecz tak\u017ce i przede wszystkim – kompetencje w\u0142adzy ustawodawczej.<\/span><\/p>\n

Powinien temu odpowiada\u0107 stosowny i odpowiedni udzia\u0142 Sejmu i Senatu w kszta\u0142towaniu stanowiska Rzeczypospolitej w sprawach pochodnego prawodawstwa unijnego. W uzasadnieniu swojego wyroku z 12 stycznia 2005r. sygn. K 24\/04, Trybuna\u0142 Konstytucyjny wskaza\u0142, \u017ce skoro \u201e regulacje przyjmowane przez organy Unii Europejskiej b\u0119d\u0105 obowi\u0105zywa\u0142y na obszarze Polski po cz\u0119\u015bci bezpo\u015brednio, po cz\u0119\u015bci za\u015b po uchwaleniu przez polski parlament ustaw implementacyjnych”, konieczna jest nowa interpretacja przepis\u00f3w Konstytucji o wykonywaniu w\u0142adzy ustawodawczej przez Sejm i Senat \u201ez uwzgl\u0119dnieniem zasadniczo nowych warunk\u00f3w tworzenia prawa”. Trybuna\u0142 podkre\u015bli\u0142 \u017ce, partycypacja parlament\u00f3w narodowych w procesie stanowienia prawa unijnego jest czynnikiem wzmacniaj\u0105cym wiarygodno\u015b\u0107 i demokratyczny mandat organ\u00f3w Unii Europejskiej „.<\/span><\/p>\n

D.2 <\/strong>Stanowi\u0105cy udzia\u0142 Sejmu i Senatu w sprawach, o kt\u00f3rych mowa, jest tak\u017ce warunkiem rzetelno\u015bci decyzji organ\u00f3w demokratycznego pa\u0144stwa w realizacji jego interes\u00f3w w stosunkach zewn\u0119trznych, co ma \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z art. 2<\/strong> Konstytucji w zwi\u0105zku z wyra\u017con\u0105 w jej preambule zasad\u0119 rzetelno\u015bci i dzia\u0142ania instytucji publicznych. Pa\u0144stwo, w kt\u00f3rym w\u0142adztwo w sprawach regulowania integracji europejskiej nale\u017cy jedynie do rz\u0105du, ma s\u0142absz\u0105 pozycj\u0119 negocjacyjn\u0105, a jego stanowisko mo\u017ce by\u0107 zdeformowane resortowym punktem widzenia lub wp\u0142ywem nacisk\u00f3w zewn\u0119trznych.<\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

D.3 <\/strong>Zdaniem wnioskodawcy, nie mo\u017cna zgodzi\u0107 si\u0119 ze spotykanym niekiedy pogl\u0105dem, \u017ce ustawowe zapewnienie stanowi\u0105ce udzia\u0142u Sejmu i Senatu w kszta\u0142towaniu stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej w sprawach, o kt\u00f3rych mowa wy\u017cej, kolidowa\u0142oby z zasad\u0105 og\u00f3lnego kierownictwa Rady Ministr\u00f3w w dziedzinie stosunk\u00f3w z innymi pa\u0144stwami i organizacjami mi\u0119dzynarodowymi (art. 146 ust. 4 pkt. 9 Konstytucji).<\/span><\/p>\n

Sprawowanie kierownictwa, o kt\u00f3rym mowa, nie mo\u017ce przebiega\u0107 w pr\u00f3\u017cni wolnej od uwarunkowa\u0144 konstytucyjnych i ustawowych (por. art. 7 Konstytucji). Podzia\u0142 w\u0142adz nie oznacza <\/em>ich izolacji ani nie przekre\u015bla konieczno\u015bci wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, a czasem wr\u0119cz imperatywnego oddzia\u0142ywania jednej w\u0142adzy na drug\u0105 na podstawie Konstytucji i ustaw \u201e Oko\u0142o traktatowe” rozwi\u0105zania ustawowe w RFN i Republice Czeskiej, o kt\u00f3rych by\u0142a mowa wy\u017cej, polegaj\u0105-na tym, \u017ce izby ustawodawcze posiadaj \u0105 pewne stanowi\u0105ce kompetencje w odniesieniu do inicjatyw rz\u0105dowych w sprawach zwi\u0105zanych z polityk\u0105 integracji europejskiej, kt\u00f3ra jest programowana i wykonywana przez rz\u0105d. Trybuna\u0142 niemiecki nazywa to \u201ewsp\u00f3lnym sprawowaniem w\u0142adztwa w sprawach integracji europejskiej”, w Czechach m\u00f3wi si\u0119 o \u201e zwi\u0105zanym mandacie rz\u0105du” w sprawach integracji europejskiej. Chodzi o to, aby analogicznie rozwi\u0105zania by\u0142y wprowadzone w naszym kraju. Trudno by\u0142oby zrozumie\u0107 dlaczego z og\u00f3lnych przepis\u00f3w Konstytucji RP mia\u0142y wynika\u0107 zakaz wsp\u00f3lnego sprawowania w\u0142adztwa w sprawach integracji europejskiej przez rz\u0105d i izby ustawodawcze, czyli zakaz tego, co w Niemczech jest wed\u0142ug wi\u0105\u017c\u0105cej wyk\u0142adni FTK wr\u0119cz konstytucyjnym nakazem.<\/span><\/p>\n

Traktat z Lizbony przyznaje parlamentom narodowym kompetencje w zakresie polityki w sprawach Unii Europejskiej, kt<\/strong>\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykonywane nawet <\/strong>bez uzgodnienia z rz\u0105dem danego pa\u0144stwa, a nawet wbrew jego stanowisku<\/strong> (np. prawo sprzeciwu wobec niekt\u00f3rych projekt\u00f3w akt\u00f3w unijnych czy prawo zaskar\u017cania takich akt\u00f3w do ETS). Nikt nie zarzuca, <\/em>\u017ce kompetencje te s\u0105 nie do pogodzenia z art. 146 ust. 4 pkt. 9 Konstytucji RP. Tym bardziej niezrozumia\u0142a i niezasadna by\u0142aby teza o konstytucyjnej niedopuszczalno\u015bci uzale\u017cnienia pewnych dzia\u0142a\u0144 Rady Ministr\u00f3w na forum unijnym od zgody Sejmu i Senatu, udzielanej na wniosek Rady Ministr\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Cz\u0142onkiem Unii Europejskiej, kt\u00f3ra bywa okre\u015blana jako \u201ewsp\u00f3lnota prawa”, jest nie Rada Ministr\u00f3w RP, lecz Rzeczpospolita Polska jako suwerenne pa\u0144stwo kt\u00f3rego organy powinny uczestniczy\u0107 w sprawowaniu w\u0142adztwa w sprawach integracji europejskiej stosownie do swej ustrojowej roli oraz charakteru i skutk\u00f3w decyzji podejmowanych w ramach polityki europejskiej naszego pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Powierzaniu Unii Europejskiej w coraz szerszym zakresie kompetencji prawodawczych, o ile jest jeszcze zgodne z Konstytucj\u0105, powinno towarzyszy\u0107 odpowiednio do tego w\u0142\u0105czanie izb ustawodawczych do procesu kszta\u0142towania stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej odno\u015bnie do projekt\u00f3w unijnych akt\u00f3w prawnych. Pogl\u0105d, \u017ce w tej sprawie konstytucyjne w\u0142adztwo przys\u0142uguje wy\u0142\u0105cznie Radzie Ministr\u00f3w, jest nie zgodny z tre\u015bci\u0105 i aksjologi\u0105 wzorca konstytucyjnego wskazanego w cz\u0119\u015bci 3 petitum i prowadzi do post\u0119puj\u0105cej polityczno-ustrojowej marginalizacji polskich izb ustawodawczych, w tym zw\u0142aszcza Senatu.<\/span><\/p>\n

Wprawdzie Traktat z Lizbony przyznaje parlamentom narodowym pewne nowe, stosunkowo skromne kompetencje w dziedzinie unijnego prawodawstwa, ale – jak pokazuje praktyka w niekt\u00f3rych pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich, w szczeg\u00f3lno\u015bci w RFN i Republice Czeskiej – kompetencje te uznano za niewystarczaj\u0105ce i parlamenty narodowe zosta\u0142y wyposa\u017cone w dodatkowe kompetencje \u201e krajowe” poprzez odpowiedni\u0105 wyk\u0142adnie konstytucji i zmiany w ustawodawstwie wewn\u0119trznym kt\u00f3rych prawo unijne wszak nie zakazuje. Polska, szczyc\u0105ca si\u0119 bogatym i oryginalnymi tradycjami parlamentarnymi, powinna by\u0107 w \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wce pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, w kt\u00f3rych izby ustawodawcze maj\u0105 stanowi\u0105cy udzia\u0142 w sprawowaniu w\u0142adztwa w sprawach integracji europejskiej.<\/span><\/p>\n

D.4 <\/strong>Za niewystarczaj\u0105ce i nieadekwatne do wagi spraw, kt\u00f3rych dotyczy wniosek, uwa\u017camy opiniodawcze uprawnienia komisji sejmowej i komisji senackiej na mocy ustawy z dnia 11 marca 2004r. o wsp\u00f3\u0142pracy Rady Ministr\u00f3w z Sejmem i Senatem w sprawach zwi\u0105zanych z cz\u0142onkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskie (Dz. U. nr 52, p\u00f3z. 515 ze zm.). Uprawnienia opiniodawcze nie przys\u0142uguj\u0105 izbom, lecz ich komisjom, kt\u00f3rych opinie nie s\u0105 bezwzgl\u0119dnie wi\u0105\u017c\u0105ce dla Rady Ministr\u00f3w.<\/span><\/p>\n

D.5<\/strong> w Cz\u0119\u015bci 2 petitum wnioskodawca czyni ustawodawcy zarzut <\/em>pomini\u0119cia ustawodawczego. Wyra\u017caj\u0105c zgod\u0119 na ratyfikowanie Traktatu z Lizbony, a tym samym na zwi\u0105zanie Rzeczypospolitej Polskiej postanowieniami wskazanymi w cz\u0119\u015bci l pkt. l lit. b i pkt. 2 lit. b petitum, ustawodawca nie ustanowi\u0142 regulacji zwanej tu regulacj\u0105 \u201eoko\u0142o traktatow\u0105”, a w orzecznictwie FTK – \u201etowarzysz\u0105c\u0105 zgodzie na ratyfikacj\u0119”, kt\u00f3ra jest konieczna ze wzgl\u0119d\u00f3w konstytucyjnych przedstawionych wy\u017cej. Nie jest rol\u0105 wnioskodawcy przes\u0105dzanie legislacyjnej \u201e lokalizacji” takiej regulacji – mia\u0142aby to by\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 ustawy ratyfikacyjnej, czy osobna ustawa, czy te\u017c nowelizacja akt\u00f3w dotychczas obowi\u0105zuj\u0105cych. Istotne jest, \u017ce powinna \u017cycie ona by\u0107 spr\u0119\u017cona ze zgod\u0105 na ratyfikacj\u0119 i wej\u015b\u0107 w \u017cycie jednocze\u015bnie z wej\u015bciem w Traktatu z Lizbony. Wielu pos\u0142\u00f3w g\u0142osowa\u0142o za ustaw\u0105 ratyfikacyjn\u0105 w oczekiwaniu, \u017ce rz\u0105d wyst\u0105pi z inicjatyw\u0105 ustawodawcz\u0105 w sprawie odpowiedniej regulacji (tzw. ustawy kompetencyjnej), kt\u00f3r\u0105 notabene w 2008r. zapowiadano w toku rozpatrywania ustawy ratyfikacyjnej. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o i wej\u015bciu w \u017cyciu Traktatu z Lizbony nie towarzyszy odpowiednia regulacja \u201e oko\u0142o traktatowa”.<\/span><\/p>\n

E.<\/strong><\/span><\/p>\n

Problem pomini<\/strong>\u0119cia ustawodawczego – braku niezb\u0119dnej ustawowej regulacji „oko\u0142o traktatowej” (cz\u0119\u015b\u0107 III petitum)<\/strong><\/span><\/p>\n

E.l<\/strong> O normatywnym charakterze Deklaracji nr 17 \u015bwiadczy kilka okoliczno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Jedn\u0105 z nich jest geneza tego dokumentu. Zasada pierwsze\u0144stwa prawa wsp\u00f3lnotowego (unijnego) przed krajowym prawem suwerennym pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, a w szczeg\u00f3lno\u015bci przed normami ich konstytucji, nigdy nie mia\u0142a i nadal nie ma oparcia w traktatach, nie ma te\u017c solidnego uzasadnienia teoretycznego. Idea takiego pierwsze\u0144stwa jest wytworem orzecznictwa ETS, w kt\u00f3rym zakresie wykroczy\u0142 poza kompetencje powierzone mu przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie.<\/span><\/p>\n

Zasada, o kt\u00f3rej mowa, zosta\u0142a w spos\u00f3b generalny i abstrakcyjny proklamowana dopiero w odrzuconym Traktacie ustanawiaj\u0105cym Konstytucj\u0119 dla Europy. Jego art. 1-6 tego brzmi \u201eKonstytucja [dla Europy] i prawo przyj\u0119te przez instytucje Unii w wykonaniu przyznanych jej kompetencji maj\u0105 pierwsze\u0144stwo przed prawem Pa\u0144stw Cz\u0142onkowskich \u201e (Dz. Urz. UE 2004 \/C 310\/12).<\/span><\/p>\n

Po odrzuceniu tego traktatu zasad\u0119 pierwsze\u0144stwa starano si\u0119 ponownie wprowadzi\u0107 do pierwotnego prawa unijnego w postaci protoko\u0142u, kt\u00f3ry na mocy nowego art. 51 <\/strong>TUE sta\u0142by si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Traktat\u00f3w. Protok\u00f3\u0142 taki ostatecznie jednak nie zosta\u0142 przyj\u0119ty.<\/span><\/p>\n

Obawiano si\u0119 – zapewne nie bez powodu – \u017ce sformu\u0142owana formalnie zasada pierwsze\u0144stwa b\u0119dzie budzi\u0107 podobnie jak w przypadku euro konstytucji, opory w wielu pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich.<\/span><\/p>\n

Kwestionowana Deklaracja nr <\/strong>17<\/strong> stanowi wi<\/strong>\u0119c pr\u00f3b\u0119 <\/strong>proklamowania owej zasady \u201etylnymi drzwiami”.<\/strong><\/span><\/p>\n

O tym \u017ce w Deklaracji 17 chodzi w istocie o t\u0119 sam\u0105 tre\u015b\u0107 normatywn\u0105, jaka jest zawarta w art. 1-6 odrzuconej \u201eKonstytucji dla Europy” \u015bwiadcz\u0105 pierwsze i ostatnie zdanie Deklaracji, w kt\u00f3rych czytamy m.in.: \u201eTraktaty i prawo przyj\u0119te przez Uni\u0119 na podstawie Traktat\u00f3w maj \u0105 pierwsze\u0144stwo przed prawem Pa\u0144stw Cz\u0142onkowskich na warunkach ustanowionych przez wspomniane orzecznictwo \u201e(chodzi o orzecznictwo ETS),”Fakt, \u017ce zasada pierwsze\u0144stwa nie zostanie w\u0142\u0105czona do przysz\u0142ego Traktat, w \u017caden spos\u00f3b nie narusza samej zasady ani obowi\u0105zuj\u0105ce orzecznictwa Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci”.<\/span><\/p>\n

Centraln\u0105 tre\u015b\u0107 Deklaracji nr 17 stanowi wypowied\u017a: \u201eTraktaty i prawo przyj\u0119te przez Uni\u0119 na podstawie Traktat\u00f3w maj\u0105 pierwsze\u0144stwo przed prawem pa\u0144stw cz\u0142onkowskich”. Jest to wypowied\u017a o charakterze normatywnym, kt\u00f3ra w intencji jej autor\u00f3w – a tak\u017ce w potencjalnym odbiorze uczestnik\u00f3w obrotu prawnego – komunikuje tre\u015b\u0107 prawnie obowi\u0105zuj\u0105cej regu\u0142y post\u0119powania.<\/span><\/p>\n

Regu\u0142a ta ma charakter generalny (jest adresowana do klasy wszelkich podmiot\u00f3w rozstrzygaj\u0105cych ewentualne kolizje mi\u0119dzy prawem unijnym a prawem pa\u0144stwa cz\u0142onkowskich) i abstrakcyjny (dotyczy wszystkich mo\u017cliwych sytuacji faktycznych, w kt\u00f3rych taka kolizja mo\u017ce si\u0119 pojawi\u0107).<\/span><\/p>\n

Nie licz\u0105c odrzuconej \u201eKonstytucji dla Europy”, Deklaracja nr 17 jest pierwszym oficjalnym dokumentem wydanym w imieniu wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich – stron traktat\u00f3w konstytuuj\u0105cych Uni\u0119, kt\u00f3ry proklamuj\u0119 zasad\u0119 pierwsze\u0144stwa w spos\u00f3b niew\u0105tpliwie generalny i abstrakcyjny. Wypowied\u017a ETS, na kt\u00f3re kwestionowana Deklaracja si\u0119 powo\u0142uje, by\u0142y natomiast zawsze elementem uzasadnienia orzeczenia w konkretnej sprawie.<\/span><\/p>\n

Z \u017cadnego postanowienia traktatowego nie wynika ani to, \u017ce tezy uzasadnie\u0144 orzecze\u0144 ETS maj \u0105 walor obowi\u0105zuj\u0105cy dla wszystkich podmiot\u00f3w i we wszystkich sprawach, ani te\u017c zwi\u0105zanie ETS w\u0142asnym orzecznictwem na zasadzie precedensu. Tymczasem Deklaracja nr 17 niew\u0105tpliwie proklamuje powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cy walor zasady pierwsze\u0144stwa. Zaskar\u017cony dokument transponuje bowiem dotychczasowy pogl\u0105d prawny funkcjonuj\u0105cy w orzecznictwie, i\u017c \u201eTraktaty i prawo przyj\u0119te przez Uni\u0119 na podstawie Traktat\u00f3w maj\u0105 pierwsze\u0144stwo przed prawem Pa\u0144stw Cz\u0142onkowskich” , na normatywn\u0105 – generaln\u0105 i abstrakcyjn\u0105 – wypowied\u017a przedstawicieli pa\u0144stw uczestnicz\u0105cych w konferencji mi\u0119dzynarodowej.<\/span><\/p>\n

Przypomnijmy, \u017ce dokument ten by\u0142 podpisany wraz z Traktatem z Lizbony i podlega og\u0142oszeniu \u0142\u0105cznie z nim.<\/span><\/p>\n

Normatywnego charakteru Deklaracji nr 17 nie podwa\u017ca jej osobliwa redakcja – pos\u0142u\u017cenie si\u0119 na pocz\u0105tku zwrotem \u201eKonferencja przypomina”, odes\u0142anie do orzecze\u0144 ETS czy \u201eOpinii S\u0142u\u017cby Prawnej Rady” oraz przeplatanie si\u0119 w tek\u015bcie dokumentu wypowiedzi normatywnych z meta prawnymi czy prawno filozoficznymi.<\/span><\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c nadu\u017cycie formy deklaracji do generalnego i abstrakcyjnego proklamowania powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cej (w intencjach autor\u00f3w) zasady prawnej, kt\u00f3ra pierwotnie mia\u0142a by\u0107 proklamowana w formie traktatowej, nie pozbawia kwestionowanego dokumentu charakteru normatywnego i nie czyni zb\u0119dnym podanie go kontroli z punktu widzenia konstytucyjno\u015bci. W dziejach s\u0105downictwa konstytucyjnego, tak\u017ce w Polsce, znane s\u0105 przypadki, kiedy autor regulacji si\u0119ga po \u201e\u0142atwiejsz\u0105”, cho\u0107 z legalistycznego punktu widzenia w danej sytuacji niedopuszczaln\u0105 form\u0119 jej ustanowienia, je\u017celi dzia\u0142anie leg\u0119 <\/em>artis <\/em>w celu osi\u0105gni\u0119cia zamierzonego celu natrafia lub natrafia\u0142oby na polityczne opory ( np. zastosowanie formy obwieszczenia zamiast formy ustawy nowelizuj\u0105cej). Rol\u0105 s\u0105downictwa konstytucyjnego jest m.in. przeciwdzia\u0142anie tego rodzaju kamufla\u017com i nadu\u017cyciom.<\/span><\/p>\n

i<\/span><\/p>\n

Wobec \u201ewielkiej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci donios\u0142ych spo\u0142ecznie akt\u00f3w prawnych o trudnym do zdefiniowania lub wymykaj\u0105cym si\u0119 jednoznacznym okre\u015bleniom charakterze” Trybuna\u0142 Konstytucyjny \u201e zawsze sta\u0142 na stanowisku, \u017ce je\u017celi w aktach tych odnajdujemy jak\u0105kolwiek tre\u015b\u0107 normatywn\u0105, to nie ma podstaw wy\u0142\u0105czenia ich spod kontroli konstytucyjno\u015bci czy legalno\u015bci, zw\u0142aszcza wtedy gdy w gr\u0119 wchodzi ochrona praw i wolno\u015bci cz\u0142owieka i obywatela. Trybuna\u0142 Konstytucyjny stosuje w takich sytuacjach swoiste domniemanie normatywno\u015bci akt\u00f3w prawnych.<\/span><\/p>\n

W przeciwnym bowiem przypadku, bior\u0105c pod uwag\u0119 du\u017c\u0105 liczb\u0119 takich akt\u00f3w prawnych, wydawanych przez r\u00f3\u017cne organy pa\u0144stwa, a niekiedy tak\u017ce inne podmioty, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich pozostawa\u0142aby poza jakakolwiek instytucjonaln\u0105 i skuteczn\u0105 kontrol\u0105 ich konstytucyjno\u015bci\u0105 lub legalno\u015bci \u201e ( z uzasadnienia wyroku z 22 wrze\u015bnia 2006r. , sygn. U 4\/06).<\/span><\/p>\n

Dodajemy, \u017ce zasada pierwsze\u0144stwa o tre\u015bci proklamowanej w zaskar\u017conym akcie ma trudne do ogarni\u0119cia implikacje ustrojowe i ma zastosowanie r\u00f3wnie\u017c w dziedzinach wra\u017cliwych z punktu widzenia ochrony praw i wolno\u015bci cz\u0142owieka i obywatela.<\/span><\/p>\n

E.2<\/strong> Deklaracja nr 17 przyjmuje radykaln\u0105 – bezwyj\u0105tkow\u0105 i bezwarunkow\u0105 – tre\u015b\u0107 zasady pierwsze\u0144stwa, ukszta\u0142towan\u0105 w orzecznictwie ETS. W odno\u015bniku nr l przytacza jako powszechnie obowi\u0105zuj\u0105ce tez\u0119 z uzasadnienia wyroku ETS z 1964r. w sprawie Costa <\/em>przeciwko ENEL, oderwan\u0105 od tamtej indywidualnej i konkretnej sprawy:” Prawu utworzonemu na podstawie Traktatu […]nie mo\u017cna […] przeciwstawia\u0107 w post\u0119powaniu s\u0105dowym [przed s\u0105dem pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego] jakiegokolwiek wewn\u0119trznego aktu prawnego”.<\/span><\/p>\n

Oznacza to adresowany do wszystkich organ\u00f3w stosuj\u0105cych prawo, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c s\u0105d\u00f3w konstytucyjnych, we wszystkich pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich i we wszystkich sprawach, nakaz dawania pierwsze\u0144stwa ka\u017cdej normie prawa unijnego przed ka\u017cd\u0105 norm\u0105 prawa krajowego, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c narodowej konstytucji (por. wyrok ETS z 17 grudnia 1970r. w sprawie Internationale Handelsgesellschaft, <\/em>sygn. 11\/70). Ignoruj\u0119 si\u0119 przy tym, \u017ce to w\u0142a\u015bnie narodowa konstytucja – co nale\u017cy za orzecznictwem niemieckiego FTK mocno podkre\u015bli\u0107 – jest \u017ar\u00f3d\u0142em obowi\u0105zywania norm wsp\u00f3lnotowych w porz\u0105dku prawnym danego pa\u0144stwa i w suwerenny spos\u00f3b wytycza nieprzekraczalne granice podporz\u0105dkowania si\u0119 organ\u00f3w krajowych aktom wsp\u00f3lnotowym.<\/span><\/p>\n

Omawiany nakaz implicite <\/em>wyklucza alternatywne wzgl\u0119dem zasady pierwsze\u0144stwa sposoby usuwania kolizji mi\u0119dzy prawem unijnym, a prawem krajowym. Oczywi\u015bcie wyklucza r\u00f3wnie\u017c badanie przez s\u0119dziego krajowego, czy pracodawca unijny ustanowi\u0142 domagaj\u0105c\u0105 si\u0119 zastosowania w porz\u0105dku krajowym norm\u0119 w ramach powierzonych mu przez pa\u0144stwo kompetencji, czy te\u017c wykroczy\u0142 poza te ramy.<\/span><\/p>\n

E.3.<\/strong> Kwestionowana zasada pierwsze\u0144stwa ma charakter poza traktatowy. Deklaracja nr 17 nie ukrywa tego faktu, cytuj\u0105c opini\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej czasie wydania orzeczenia ETS w sprawie Costa przeciwko ENEL <\/em>\u201ew Traktacie nie by\u0142o \u017cadnej wzmianki o zasadzie pierwsze\u0144stwa” (podkr. Wnioskodawcy). Nale\u017cy z ca\u0142ym naciskiem doda\u0107 \u017ce wobec odrzucenia \u201eKonstytucji dla Europy” stan ten nie uleg\u0142 zmianie; nie zmienia go Traktat z Lizbony, poniewa\u017c w \u015bwietle nowego art.51 TUE Deklaracja nr 17 nie ma rangi normy traktatowej.<\/span><\/p>\n

Wed\u0142ug pierwszego zdania Deklaracji tre\u015b\u0107 prawnej zasady pierwsze\u0144stwa (jej \u201ewarunki”) zosta\u0142y ustanowione (!) przez ETS. Owo \u201eustanowienie” nawet nie ma pozor\u00f3w wyk\u0142adni postanowie\u0144 traktatowych, lecz ma cechy swobodnego prawotw\u00f3rstwa, do kt\u00f3rego ETS jako organ s\u0105downiczy absolutnie nie jest powo\u0142any; odwo\u0142uje si\u0119 do nieoczywistych przes\u0142anek prawno filozoficznych i celowo\u015bciowych – w spos\u00f3b niezwykle m\u0119tny wskazuje na \u201eniezale\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a” regulacji wsp\u00f3lnotowych oraz ich \u201eszczeg\u00f3ln\u0105 natur\u0119”, na rzekome zagro\u017cenia ich \u201echarakteru wsp\u00f3lnotowego” gdyby taka zasada nie obowi\u0105zywa\u0142a na rzekome niebezpiecze\u0144stwo \u201ezakwestionowania samych podstaw prawnych Wsp\u00f3lnoty” itp. Ale przecie\u017c pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie nie powierzy\u0142y ETS kompetencji do dope\u0142niania norm traktatowych o \u201ezasady prawne” nie znane traktatom; powierzy\u0142y mu jedynie ograniczone kompetencje traktatowe do rozstrzygania spor\u00f3w prawnych wynikaj\u0105cych z prawa wsp\u00f3lnotowego oraz do orzekania o jego wa\u017cno\u015bci i wyk\u0142adni.<\/span><\/p>\n

Tym czasem kwestionowana zasad pierwsze\u0144stwa g\u0142\u0119boko ingeruje w porz\u0105dek stosowania prawa na terytorium suwerennych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, co jest z regu\u0142y domena ich regulacji konstytucyjnych.<\/span><\/p>\n

O ile trudno znale\u017a\u0107 konkretne postanowienie traktatowe, z kt\u00f3rego da\u0142oby si\u0119 przekonuj\u0105co wywie\u015b\u0107 kwestionowan\u0105 zasad\u0119, o tyle mo\u017cna wskaza\u0107 takie postanowienia traktatowe, wzgl\u0119dem kt\u00f3rych pozostaje ona w napi\u0119ciu, je\u015bli nie w otwartej sprzeczno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci art.4 <\/strong>ust. l i 2 oraz art. 5<\/strong> TUE, proklamuj\u0105cych zasady przyznania kompetencji, ich wykonywania zgodnie z wymaganiami pomocniczo\u015bci i proporcjonalno\u015bci oraz poszanowania przez Uni\u0119 to\u017csamo\u015bci narodowej pa\u0144stw cz\u0142onkowskich zwi\u0105zanej z ich strukturami politycznymi i konstytucyjnymi. Dotyczy to tak\u017ce dobrowolnego charakteru cz\u0142onkowstwa w Unii, kt\u00f3ra ma by\u0107 organizacj\u0105 s\u0142u\u017cebn\u0105 wobec pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, a nie odwrotnie.<\/span><\/p>\n

Radykalne rozumienie zasady pierwsze\u0144stwa kt\u00f3rego powszechne obowi\u0105zywanie proklamuje Deklaracja nr 17, jest sta\u0142ym elementem orzecznictwa ETS, do kt\u00f3rego zaskar\u017cony akt odsy\u0142a. Na przyk\u0142ad w swym wyroku z 21 czerwca 2007 r., sygn. C231\/06, luksemburski Trybuna\u0142 wskaza\u0142 miedzy innymi, \u017ce \u201ew razie stwierdzenia dyskryminacji sprzecznej z prawem wsp\u00f3lnotowym s\u0105d krajowy zobowi\u0105zany jest – dop\u00f3ki nie zostan\u0105 przyj\u0119te \u015brodki zmierzaj\u0105ce do przywr\u00f3cenia r\u00f3wnego traktowania – do nie stosowania wszelkich dyskryminuj\u0105cych przepis\u00f3w krajowych bez konieczno\u015bci \u017c\u0105dania lub oczekiwania uprzedniego uchylenia tych przepis\u00f3w przez ustawodawc\u0119”.<\/span><\/p>\n

E.4. <\/strong>Trudno nie zauwa\u017cy\u0107 \u017ce proklamowana w Deklaracji nr 17 zasada pierwsze\u0144stwa – o tre\u015bci konstruowanej w oparciu o orzecznictwo ETS – jest kopi\u0105 zasady pierwsze\u0144stwa obowi\u0105zuj\u0105cej w niekt\u00f3rych pa\u0144stwach federalnych na mocy ich ustaw zasadniczych.<\/span><\/p>\n

W RFN zasada ta obowi\u0105zuje w relacji prawa federalnego do prawa kraj\u00f3w zwi\u0105zkowych (art. 31 <\/strong>UZ). Ale ju\u017c np. konstytucja Republiki Austrii, mimo \u017ce jest to pa\u0144stwo federalne, zasady takiej nie zna, za\u015b wybitny teoretyk prawa zaliczany do autor\u00f3w tego aktu, cytowany ju\u017c Hans Kelsen, wr\u0119cz kwestionowa\u0142 poprawno\u015b\u0107 owej zasady ze stanowiska teoretycznego, pisz\u0105c: \u201eDo paradoks\u00f3w teorii pa\u0144stwa federalnego nale\u017cy to, \u017ce zasad\u0119 \u00bbprawo federalne ma pierwsze\u0144stwo przed prawem krajowym\u00ab uznaje ona za odpowiadaj\u0105c\u0105 rzekomo istocie tego pa\u0144stwa […] \u0141atwo wykaza\u0107, \u017ce nic nie jest tak bardzo sprzeczne z ide\u0105 pa\u0144stwa federalnego jak w\u0142a\u015bnie przywo\u0142ana zasada, kt\u00f3ra polityczn\u0105 i prawn\u0105 egzystencj\u0119 kraj\u00f3w zwi\u0105zkowych uzale\u017cnia od dobrej woli federacji […].<\/span><\/p>\n

Prawo federalne tak samo nie mo\u017ce mie\u0107 pierwsze\u0144stwa przed prawem krajowym, jak prawo krajowe nie mo\u017ce mie\u0107 pierwsze\u0144stwa przed prawem federalnym […] nale\u017cy je traktowa\u0107 w ich wzajemnych relacjach jako r\u00f3wnorz\u0119dne” (H. Kelsen, op. cit, s. 68).<\/span><\/p>\n

Skoro nawet w pa\u0144stwie federalnym inkryminowana zasada nie ma dostatecznego uzasadnienia, to o ile\u017c bardziej w\u0105tpliwa i dysfunkcjonalna jest ona w relacjach mi\u0119dzy organizacj\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 zrzeszaj\u0105c\u0105 suwerenne pa\u0144stwa a tymi pa\u0144stwami.<\/span><\/p>\n

E.5.<\/strong> Obowi\u0105zywanie zasady pierwsze\u0144stwa rozumiane zgodnie z Deklaracj\u0105 nr 17 w odniesieniu do akt\u00f3w prawa pochodnego niew\u0105tpliwie wsp\u00f3\u0142okre\u015bla tre\u015b\u0107 kompetencji prawodawczej przekazanej przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 prawodawcy unijnemu. Z tego punktu widzenia jej ustanowienie mog\u0142oby nast\u0105pi\u0107 jedynie wprost w umowie mi\u0119dzynarodowej, o kt\u00f3rej mowa w art. 90 ust. l (wniosek z art. 90 <\/strong>ust. l Konstytucji; por. wy\u017cej, B.I.4.).<\/span><\/p>\n

W stosunku do tre\u015bci kwestionowanego dokumentu jego formalna ranga – deklaracja za\u0142\u0105czona do Aktu ko\u0144cowego -jest wi\u0119c zdecydowanie za niska. Sygnalizowany tu problem jest jednak o tyle bezprzedmiotowy \u017ce w \u015bwietle wzorca konstytucyjnego wskazanego w cz\u0119\u015bci II petitum zakres i spos\u00f3b stosowania pierwsze\u0144stwa prawa unijnego przed prawem wewn\u0119trznym jest Rzeczypospolitej Polskiej domen\u0105 regulacji konstytucyjnej, kt\u00f3ra nie mo\u017ce by\u0107 zmieniona czy modyfikowana na poziomie pod konstytucyjnym, cho\u0107by nawet w trybie art. 90 <\/strong>Konstytucji.<\/span><\/p>\n

E.6. <\/strong>Zdaniem wnioskodawcy, do ka\u017cdego pa\u0144stwa Unii Europejskiej nale\u017cy w istocie suwerenne decydowanie o tym, jakie obowi\u0105zuj\u0105 na jego terytorium mechanizmy rozstrzygania ewentualnych kolizji miedzy normami prawa krajowego a normami prawa unijnego. Pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie mo\u017ce ustanowi\u0107 regu\u0142\u0119 pierwsze\u0144stwa jako regu\u0142\u0119 kolizyjn\u0105 w zakresie szeroko rozumianego stosowania prawa, mo\u017ce tak\u017ce stosowa\u0107 inne efektywne mechanizmy, mo\u017ce te\u017c dopu\u015bci\u0107 kombinacj\u0119 kilku mechanizm\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W polskim porz\u0105dku prawnym jest to materia zastrze\u017cona do regulacji konstytucyjnej. Regulacja ta zosta\u0142a ustanowiona jeszcze przed przyst\u0105pieniem Polski do Unii, pozostaje nie zmieniona, by\u0142a dobrze znana wszystkim naszym partnerom w momencie akcesji. Akcesja ta nast\u0105pi\u0142a na podstawie obowi\u0105zuj\u0105cej Konstytucji RP, w kt\u00f3rej prawo unijne czerpie moc obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 na terytorium Rzeczypospolitej i z kt\u00f3r\u0105 musi by\u0107 w pe\u0142ni zgodne.<\/span><\/p>\n

E.7.<\/strong> Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej wyczerpuj\u0105co reguluje zagadnienie pierwsze\u0144stwa jako mechanizmu rozstrzygania kolizji mi\u0119dzy prawem unijnym a prawem krajowym w sferze stosowania prawa. Nie ma tu miejsca na \u017cadne konkurencyjne regulacje stanowione czy to przez ETS, czy konferencje mi\u0119dzyrz\u0105dowe.<\/span><\/p>\n

Mechanizm ten musi przede wszystkim uwzgl\u0119dnia\u0107 dyspozycje art. 8 ust. l Konstytucji. Wynika z niej, \u017ce postanowienia umowy mi\u0119dzynarodowej ratyfikowanej za uprzedni\u0105 zgod\u0105 wyra\u017con\u0105 w ustawie oraz normy pochodnego prawa stanowionego przez organizacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 mog\u0105 by\u0107 stosowane pod rz\u0105dami Konstytucji RP, je\u017celi s\u0105 z ni\u0105 zgodne. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich stosowania na zasadzie pierwsze\u0144stwa przed polskimi ustawami nie mo\u017ce czyni\u0107 zb\u0119dnym ani bezprzedmiotowymi kontroli konstytucyjno\u015bci tych pierwszych w formach dopuszczonych przez Konstytucj\u0119, w tym kontroli konkretnej, inicjowanej przez organy stosuj\u0105ce prawo.<\/span><\/p>\n

Z pierwsze\u0144stwa stosowania przed polskimi ustawami, przewidzianego w art. 91 <\/strong>ust. 2 i 3, nie mog\u0105 wi\u0119c korzysta\u0107 postanowienia traktatowe ani przepisy prawa pochodnego niezgodne z Konstytucj\u0105 RP. Niezgodno\u015b\u0107 ta mo\u017ce polega\u0107 na ustanowieniu normy w spos\u00f3b niezgodny z Konstytucj\u0105 na ingerowaniu przez t\u0119 norm\u0119 w materi\u0119 konstytucyjnie zastrze\u017con\u0105 do regulacji wy\u0142\u0105cznie w formie ustawy (np. art. <\/strong>22<\/strong> art. 31 <\/strong>ust 3, art.<\/strong> 41 <\/strong>ust 2, art.<\/strong> 64 <\/strong>ust. 3 art. 217<\/strong> Konstytucji) lub na tre\u015bciowym naruszeniu og\u00f3lnych zasad b\u0105d\u017a szczeg\u00f3\u0142owych dyspozycji Konstytucji (np. art. 18 Konstytucji, dotycz\u0105ce ma\u0142\u017ce\u0144stwa, rodziny, macierzy\u0144stwa rodzicielstwa).<\/span><\/p>\n

Na mocy art. 8<\/strong> ust. 2 Konstytucji jej przepisy z regu\u0142y stosuje si\u0119 bezpo\u015brednio. W tym zakresie postanowienia traktatowe i przepisy prawa pochodnego w og\u00f3le nie korzystaj\u0105 z pierwsze\u0144stwa, co wynika ju\u017c z brzmienia art. 91 <\/strong>ust. 2 i 3 Konstytucji, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105c pierwsze\u0144stwie przed ustawami, ale nie przed Konstytucj\u0105 (potwierdzi\u0142 to Trybuna\u0142 Konstytucyjny w wyroku w sprawie o sygn. K 18\/04). Konsekwentnie nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce nie mog\u0105 one by\u0107 stosowane nawet posi\u0142kowo, je\u015bli ich stosowanie powodowa\u0142oby ograniczenie bezpo\u015bredniego stosowania Konstytucji.<\/span><\/p>\n

Regu\u0142y pierwsze\u0144stwa z art.<\/strong> 91 <\/strong>ust. 2 i 3 Konstytucji nie uchylaj\u0105 kompetencji ka\u017cdego polskiego s\u0105du do przedstawienia Trybuna\u0142u Konstytucyjnemu pytania prawnego, je\u017celi regulacja prawa unijnego maj\u0105ce zastosowanie w sprawie s\u0105d uznaje za niezgodne z Konstytucj\u0105 (mo\u017cna s\u0105dzi\u0107, \u017ce” aktem normatywnym” w rozumieniu art. 193 <\/strong>Konstytucji mo\u017ce tak\u017ce regulacja pierwotnego lub pochodnego prawa unijnego). Nie mo\u017ce wi\u0119c by\u0107 mowy o podporz\u0105dkowaniu si\u0119 polskiego s\u0105du nakazowi wynikaj\u0105cemu z Deklaracji nr 17 (w zwi\u0105zku z orzecznictwem ETS), aby stosowa\u0107 prawo unijne bez ogl\u0105dania si\u0119 na inne organy pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

W odniesieniu do art. 91 <\/strong>ust. 3 nale\u017cy ponadto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pierwsze\u0144stwo norm prawa pochodnego przed polskimi ustawami dotyczy jedynie norm prawa pochodnego bezpo\u015brednio stosowalnych na mocy umowy mi\u0119dzynarodowej konstytuuj\u0105cej organizacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 (w tym przypadku Uni\u0119 Europejsk\u0105).<\/span><\/p>\n

To zaw\u0119\u017caj\u0105ce unormowanie konstytucyjne stawia otwart\u0105 kwesti\u0119 badania przez organy Rzeczypospolitej Polskiej, czy akt prawa pochodnego subiektywnie domagaj\u0105cy si\u0119 bezpo\u015bredniego stosowania na terytorium naszego pa\u0144stwa jest aktem ustanowionym w ramach kompetencji przekazanej przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 w trybie art. 90 Konstytucji, czy te\u017c aktem wydanym z przekroczeniem traktatowego upowa\u017cnienia.<\/span><\/p>\n

4<\/span><\/p>\n

E.8.<\/strong> Nakaz dawania przez polskich s\u0119dzi\u00f3w pierwsze\u0144stwa prawu europejskiemu przed prawem krajowym nawet wtedy, gdy chodzi o normy konstytucyjne, adresowany bez r\u00f3\u017cnicy do wszystkich organ\u00f3w Rzeczypospolitej Polskiej stosuj\u0105cych prawo, a wi\u0119c tak\u017ce do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego,<\/span><\/p>\n

oznacza, <\/strong>\u017ce temu ostatniemu zabrania si\u0119 orzekania o niezgodno\u015bci norm prawa unijnego z Konstytucj\u0105 RP, czyli wykonywania w tym zakresie jego konstytucyjnych kompetencji(m.in. wynikaj\u0105cych obecnie z art. 79, 188 i 193 Konstytucji oraz tych, kt\u00f3re mog\u0105 mu by\u0107 przyznane w przysz\u0142o\u015bci).<\/strong><\/span><\/p>\n

Deklaracja ustanawia zatem regu<\/em>\u0142\u0119 konkurencyjn\u0105 w stosunku do <\/em>dyspozycji art. 195 ust. l Konstytucji RP. Przepis ten brzmi: S\u0119dziowie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w sprawowaniu swego urz\u0119du s\u0105 niezawi\u015bli i podlegaj\u0105 tylko Konstytucji”<\/em><\/span><\/p>\n

Z regu\u0142y post\u0119powania zawartej w zaskar\u017conej Deklaracji nr 17, wed\u0142ug kt\u00f3rej \u201eTraktaty i prawo przyj\u0119te przez Uni\u0119 na podstawie Traktat\u00f3w maj\u0105 pierwsze\u0144stwo przed prawem Pa\u0144stw Cz\u0142onkowskich”, i to bez wyj\u0105tku dla \u201ejakiegokolwiek wewn\u0119trznego aktu prawnego”, wynika \u2014 z punktu widzenia uzurpacji autor\u00f3w kwestionowanej zasady pierwsze\u0144stwa – wy\u0142om w zakresie stosowania art. 195 <\/strong>ust. l Konstytucji RP, kt\u00f3ry mo\u017cna wyrazi\u0107 s\u0142owami: \u201eJednak\u017ce w przypadku niezgodno\u015bci mi\u0119dzy Konstytucj\u0105 a pierwotnym lub pochodnym prawem unijnym s\u0119dziowie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego podlegaj\u0105 tylko prawo unijnemu”.<\/span><\/p>\n

E.9. <\/strong>Por\u00f3wnanie tre\u015bci zasady pierwsze\u0144stwa proklamowanej w Deklaracji nr 17 z tre\u015bci\u0105 regulacji konstytucyjnej prowadzi zatem do wniosku, \u017ce ta pierwsza idzie o wiele dalej i w swych istotnych elementach nie da si\u0119 pogodzi\u0107 z wzorcem konstytucyjnym. Jest tak w szczeg\u00f3lno\u015bci dlatego, \u017c Deklaracji nr 17 domaga si\u0119 od wszystkich organ\u00f3w Rzeczypospolitej Polskiej stosowania norm unijnego prawa pierwotnego i pochodnego bez wzgl\u0119du na ich zgodno\u015b\u0107 z Konstytucj\u0105 RP, a w przypadku kolizji normy pierwotnego lub pochodnego prawa unijnego z polsk\u0105 norm\u0105 konstytucyjn\u0105 ka\u017ce zawsze i bezwzgl\u0119dne przyznawa\u0107 pierwsze\u0144stwo tej pierwszej.<\/span><\/p>\n

E.10.<\/strong> Nota bene<\/em> mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce obowi\u0105zywanie zasady pierwsze\u0144stwa o tre\u015bci proklamowanej w Deklaracji nr 17, czyli w wersji d wiele bardziej radykalnej ni\u017c wed\u0142ug Konstytucji RP, bynajmniej nie jest konieczne do rzetelnego, zgodnego z art. 9 Konstytucji i art. 4 ust. 3 TUE wywi\u0105zywania si\u0119 przez Polsk\u0119 z jej mi\u0119dzynarodowych zobowi\u0105za\u0144 w sprawach integracji europejskiej.<\/span><\/p>\n

Radykalnie rozumiana zasada pierwsze\u0144stwa nie jest prawn\u0105 implikacj\u0105 cytowanych unormowa\u0144, lecz jest konstrukcj\u0105 ideologicznie nacechowan\u0105, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 forsowaniu tendencji euro federalistycznych i zdobywaniu przez nie maj\u0105ce demokratycznego mandatu instytucje zaliczane do \u201eeurokracji” pozycji de facto <\/em>autonomicznej i nadrz\u0119dnej wobec pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/span><\/p>\n

F<\/strong><\/span><\/p>\n

Conclusio finis<\/strong><\/span><\/p>\n

Zgromadzony w uzasadnieniu materia\u0142 a w szczeg\u00f3lno\u015bci przes\u0142anki w kierunku narusze\u0144 przez Deklaracj\u0119 Nr 17 r\u00f3wnowagi i r\u00f3wnorz\u0119dno\u015bci priorytetu prawa unioeuropejskiego przed prawem krajowym nawet w\u00f3wczas kiedy dotyczy norm konstytucyjnych stanowi wystarczaj\u0105ce przyczynki do uznania przedmiotowego wniosku za przys\u0142owiowe sine qua non<\/em> do jego rozpoznania przez Wysoki Trybuna\u0142.<\/span><\/p>\n

A oto kilka przyk\u0142ad\u00f3w podniesionych w uzasadnieniu argument\u00f3w za wnioskiem:<\/span><\/p>\n

– Wyrok z dnia 21 czerwca 2007 r. sygn. Akt C 231\/06 Trybuna\u0142u Luksemburskiego o post\u0119powaniu w przypadku dyskryminacji prawa krajowego przez prawo wsp\u00f3lnotowe.<\/span><\/p>\n

– Rozstrzygni\u0119cie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego o stworzeniu swoistych klauzul neutralizuj\u0105cych dominacje prawa europejskiego na terytorium dzia\u0142ania prawa niemieckiego. Klauzule wymagaj\u0105 ustaw implementacyjnych i ka\u017cdorazowej zgody Bundestagu.<\/span><\/p>\n

nadto za<\/strong> przedmiotowym wnioskiem przemawia:<\/span><\/p>\n

– Stan prawny w zakresie zasady pierwsze\u0144stwa w Republice Austrii<\/span><\/p>\n

– Stan prawny odno\u015bnie relacji prawo wsp\u00f3lnotowe a prawo krajowe w Republice Czeskiej, gdzie uznano kompetencje jakim krajom cz\u0142onkowskim UE Traktat Lizbo\u0144ski niejako udzieli\u0142 (przyzna\u0142) za niewystarczaj\u0105ce.<\/span><\/p>\n

I wobec tego w Republice Czeskiej jej parlament narodowy wyposa\u017cono w dodatkowe kompetencje niejako „krajowe” przeznaczone m.in. do prewencyjnego zabezieczania „zwi\u0105zanego mandatu rz\u0105du”.<\/span><\/p>\n

jak r\u00f3wnie\u017c<\/strong> za przedmiotowym wnioskiem przemawia<\/span><\/p>\n

– Stan prawny jaki zarysowa\u0142 si\u0119 po Wyroku polskiego Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 2005 r. sygn. Akt K-24\/04 a zw\u0142aszcza zalecona konieczno\u015b\u0107 uchwalenia ustaw implementacyjnych niejako wzorem przywo\u0142anych Niemiec, Czech i Austrii.<\/span><\/p>\n

Zdaniem wnioskodawcy i nie tylko przed\u0142o\u017cony wniosek i jego argumentacje zas\u0142uguj\u0105 na rozwa\u017cenie przez Wysoki trybuna\u0142 Konstytucyjny niezale\u017cnie od wzgl\u0119d\u00f3w proceduralnych.<\/span><\/p>\n

Poza wzgl\u0119dami stricte<\/em> merytorycznymi s\u0105 te\u017c inne wzgl\u0119dy przemawiaj\u0105ce za rozpatrzeniem niniejszej aplikacji na wokandzie T.K. i tak:<\/span><\/p>\n

– szacunek dla polskiego prawa i instytucji realizuj\u0105cych i kszta\u0142tuj\u0105cych stan prawny w Polsce.<\/span><\/p>\n

– szacunek dla obywateli Polski, kt\u00f3rzy maj\u0105 prawo zna\u0107 stanowisko polskiego T.K. w sprawie relacji prawo wsp\u00f3lnotowe a prawo krajowe na tle\u00a0 polskiej Konstytucji, tym bardziej, \u017ce jest tajemnic\u0105 poliszynela, \u017ce znajomo\u015b\u0107 Traktatu Lizbo\u0144skiego nie by\u0142a mocn\u0105 stron\u0105 osoby sk\u0142adaj\u0105cej podpis w imieniu R.P. pod tym dokumentem.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W nawi\u0105zaniu do wczorajszego wpisu zamieszczam dzisiaj Uzasadnienie do Wniosku do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego RP o rozpatrzenie niezgodno\u015bci ustawy podstawowej, tj. Konstytucji RP z Traktatem Lizbo\u0144skim, podpisanym przez \u015b.p. L. Kaczy\u0144skiego. Autorem uzasadnienia jest pan Tadeusz Strzelecki. Zastanawiaj\u0105cym jest,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-16923","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-polityczne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16923"}],"version-history":[{"count":52,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17159,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16923\/revisions\/17159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}