{"id":22125,"date":"2013-01-29T09:10:31","date_gmt":"2013-01-29T07:10:31","guid":{"rendered":"http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=22125"},"modified":"2024-09-02T10:57:13","modified_gmt":"2024-09-02T08:57:13","slug":"zbigniew-matuszczyk-autor-herbu-zaglebia-dabrowskiego-cz-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=22125","title":{"rendered":"Zbigniew Matuszczyk – autor Herbu Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego, cz. 1"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Wywiad z dr. Zbigniewem Matuszczykiem, Zag\u0142\u0119biakiem ze S\u0142awkowa, regionalist\u0105, podpu\u0142kownikiem rezerwy Wojska Polskiego. <\/strong>Przeprowadzi\u0142em go z kol. Dawidem Kmiotkiem<\/strong>, zostanie przedstawiony w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach.<\/p>\n

DK:<\/span> Panie Zbigniewie wiem, \u017ce jest Pan historykiem wojskowo\u015bci. Wiem, \u017ce z zami\u0142owania zajmuje si\u0119 Pan r\u00f3wnie\u017c histori\u0105 Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span>, m.in. blisko wsp\u00f3\u0142pracuje Pan z Dzia\u0142em Kultury Dawnej MOK w S\u0142awkowie oraz z Muzeum Miejskim „Sztygarka” w D\u0105browie G\u00f3rniczej.<\/strong><\/span><\/p>\n

Zbigniew Matuszczyk:<\/strong><\/span> Od czas\u00f3w szko\u0142y podstawowej i liceum, a uko\u0144czy\u0142em I LO im. W. \u0141ukasi\u0144skiego<\/strong> w D\u0105browie G\u00f3rniczej, moim obszarem zainteresowa\u0144 by\u0142a historia, szczeg\u00f3lnie ta najnowsza. To wtedy bardzo zainteresowa\u0142y mnie aspekty historyczne dotycz\u0105ce Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span><\/strong> i mojego rodzinnego miasta S\u0142awkowa. To w\u0142a\u015bciwie wtedy, na prze\u0142omie lat 60-ych i 70-tych, by\u0142em jednym z za\u0142o\u017cycieli Muzeum Regionalnego<\/strong> w S\u0142awkowie, prowadzonego przez Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Ziemi Olkuskiej, a nast\u0119pnie przez Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w S\u0142awkowa, kt\u00f3rego jestem do chwili obecnej czynnym cz\u0142onkiem. Obecnie Muzeum to zosta\u0142o przekszta\u0142cone w Dzia\u0142 Kultury Dawnej MOK w S\u0142awkowie. Dobrze uk\u0142ada mi si\u0119 tak\u017ce wsp\u00f3\u0142praca z Muzeum Miejskim „Sztygarka”<\/strong>, w tym z jego dyrektorem Arkadiuszem Rybakiem<\/strong>.<\/span><\/p>\n

GJ:<\/span> Zag\u0142\u0119bie<\/span> D\u0105browskie<\/span> to g\u0142\u00f3wny temat Pana bada\u0144 czy s\u0105 te\u017c i inne obszary Pana zainteresowa\u0144?<\/strong><\/span><\/p>\n

Zbigniew Matuszczyk: <\/strong><\/span>Oczywi\u015bcie, \u017ce s\u0105. Moim g\u0142\u00f3wnym obiektem zainteresowa\u0144 jest problematyka zwi\u0105zana z upowszechnianiem wiedzy na temat szeroko rozumianej historii wojskowo\u015bci. Przez blisko 20 lat mojej s\u0142u\u017cby wojskowej zajmowa\u0142em si\u0119 publicystyk\u0105 historyczn\u0105 w r\u00f3\u017cnych redakcjach wojskowych. Nadal zreszt\u0105 specjalizuj\u0119 si\u0119 w zagadnieniach zwi\u0105zanych z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 sal tradycji w Si\u0142ach Zbrojnych RP.<\/span><\/p>\n

Uko\u0144czy\u0142em podyplomowe studia z zakresu muzealnictwa na Uniwersytecie Warszawskim. Jestem autorem poradnika pt. „Organizacja i wykorzystanie sal tradycji w Si\u0142ach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”<\/em><\/strong>. Przez kilkana\u015bcie lat by\u0142em cz\u0142onkiem „Wojskowej Komisji Historycznej”, kt\u00f3rej jednym z zada\u0144 by\u0142o opiniowanie i zatwierdzanie projekt\u00f3w nowych odznak, oznak, gode\u0142 i innych wojskowych znak\u00f3w. Jestem tak\u017ce g\u0142\u00f3wnym autorem znak\u00f3w honorowych Wojska Polskiego<\/strong>, nadawanych przez prze\u0142o\u017conych wszystkich szczebli swoim podw\u0142adnym, pocz\u0105wszy od Zwierzchnika Si\u0142 Zbrojnych – Prezydenta RP. Wzory graficzne opracowanych przeze mnie odznak, kordzik\u00f3w, szabel, proporc\u00f3w, buzdygan\u00f3w i sznur\u00f3w zosta\u0142y zatwierdzone rozporz\u0105dzeniem ministra Obrony Narodowej i s\u0105 aktualnie nadawane jako wyr\u00f3\u017cnienia.<\/span><\/p>\n

Jestem r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142autorem „Kodeksu honorowego \u017co\u0142nierza zawodowego Wojska Polskiego” i po cz\u0119\u015bci „Ceremonia\u0142u Wojskowego Si\u0142 Zbrojnych RP”.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

DK:<\/span> Mieszka Pan w Warszawie, a tak\u017ce w S\u0142awkowie, w kt\u00f3rym jest Pan dosy\u0107 cz\u0119sto widywany. Chcia\u0142bym wiedzie\u0107 jak Zag\u0142\u0119bie jest odbierane oczami mieszka\u0144c\u00f3w stolicy, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie \u015al\u0105ska? Czy uwa\u017ca Pan, \u017ce obecna nazwa wojew\u00f3dztwa jest merytorycznie poprawna, a mo\u017ce nale\u017ca\u0142oby j\u0105 zmieni\u0107?<\/strong><\/span><\/p>\n

Zbigniew Matuszczyk:<\/span> <\/strong>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w stolicy, z kt\u00f3rymi mia\u0142em kontakt, mo\u017ce poza kibicami Legii, odbiera Zag\u0142\u0119bie<\/span> D\u0105browskie<\/span><\/strong> jako integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015al\u0105ska. Najwi\u0119ksz\u0105 szkod\u0119 wyrz\u0105dzi\u0142a fatalna zmiana nazwy wojew\u00f3dztwa: z Katowickiego na \u015al\u0105skie. W \u017cadnej mierze nie jest to odzwierciedleniem historycznych jak i geograficznych fakt\u00f3w. Ma\u0142o kto w Polsce uto\u017csamia Zag\u0142\u0119bie<\/span> D\u0105browskie<\/span><\/strong> z zachodni\u0105 Ma\u0142opolsk\u0105. Wiem, \u017ce istnieje taka propozycja by zmieni\u0107 nazw\u0119 naszego wojew\u00f3dztwa na wojew\u00f3dztwo \u015al\u0105sko-D\u0105browskie. Jest to chybiony pomys\u0142. Ta nazwa ju\u017c funkcjonowa\u0142a, st\u0105d most \u015bl\u0105sko-d\u0105browski w Warszawie. Wymy\u015blona przez Al. Zawadzkiego mia\u0142a konsolidowa\u0107 gospodark\u0119 i ludno\u015b\u0107 mi\u0119dzywojennego wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego, posiadaj\u0105cego swoist\u0105 autonomi\u0119 z cz\u0119\u015bci\u0105 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska b\u0119d\u0105cego do 1945 w III Rzeszy Niemieckiej, z Zag\u0142\u0119biem<\/span> D\u0105browskim<\/span><\/strong> b\u0119d\u0105cym do 1939 roku w wojew\u00f3dztwie kieleckim. Zatem nazwa ta nie odzwierciedla\u0142a wszystkich region\u00f3w. Ostatnia zmiana nazwy na „\u015bl\u0105skie” to wielki cios w poczucie to\u017csamo\u015bci wi\u0119kszo\u015bci ludno\u015bci naszego wojew\u00f3dztwa, kt\u00f3ra nie poczuwa si\u0119 do \u015bl\u0105skich korzeni.<\/strong><\/span><\/p>\n

Uwa\u017cam nazw\u0119 „wojew\u00f3dztwo \u015bl\u0105skie” za ca\u0142kowicie ahistoryczn\u0105 i nieuprawnion\u0105.<\/strong> Dlatego nale\u017cy j\u0105 jak najszybciej zmieni\u0107. Ka\u017cdy ma prawo by\u0107 tym za kogo si\u0119 uwa\u017ca i nie mo\u017ce by\u0107 nazwany dzi\u0119ki pokr\u0119tnie wymy\u015blonej i zalegalizowanej nazwie wojew\u00f3dztwa, tym kim nie jest i nie chce by\u0107. Ja osobi\u015bcie nie chc\u0119 by\u0107 uwa\u017canym za \u015al\u0105zaka.<\/span><\/p>\n

Zag\u0142\u0119bie<\/span> D\u0105browskie<\/span><\/strong>, tzw. Zag\u0142\u0119bie Krakowskie czy Ziemia Cz\u0119stochowska zawsze by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 Zachodniej Ma\u0142opolski, a nigdy nie by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 tzw. \u015al\u0105ska. Z wyj\u0105tkiem pruskiej i niemieckiej okupacji tych ziem, kiedy zaborcza administracja przymusowo wciela\u0142a je do swoich \u015bl\u0105skich prowincji. Tym bardziej dziwnym jest, \u017ce nasza niepodleg\u0142a administracja zafundowa\u0142a nam w\u0142a\u015bnie taka nazw\u0119. W obecnej sytuacji ekonomicznej i spo\u0142ecznej naszego wojew\u00f3dztwa najprostszym a zarazem najrozs\u0105dniejszym rozwi\u0105zaniem tej kwestii powinien by\u0107 powr\u00f3t do starej nazwy – wojew\u00f3dztwo katowickie<\/strong>!<\/span><\/p>\n

Przy nagminnym pomijaniu w mediach pierwszego cz\u0142onu nazwy – s\u0142owa „wojew\u00f3dztwo”, b\u0119dzie wypowiadane s\u0142owo „katowickie”, co moim zdaniem jest do przyj\u0119cia przez znamienit\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/span><\/p>\n

GJ:<\/span> Jak Pan wie ostatnio w Sosnowcu postawiono tzw. witacze. Co s\u0105dzi Pan o tej inicjatywie? Czy zamieszczony na witaczach herb, autorstwa stowarzyszenia FdZD mo\u017ce by\u0107 herbem Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span>?<\/strong><\/span><\/p>\n

Zbigniew Matuszczyk: <\/strong><\/span>Co do samej inicjatywy to oczywi\u015bcie jest ona s\u0142uszna. To pomys\u0142 \u015b.p. Piotra Zarzyckiego<\/strong>. Prowadzili\u015bmy z nim rozmowy na ten temat, w kt\u00f3re zaanga\u017cowane by\u0142o te\u017c miasto S\u0142awk\u00f3w. R\u00f3\u017cnica polega w intencjach. Nam zale\u017ca\u0142o, aby witacze ustawi\u0107 od strony wojew\u00f3dztwa ma\u0142opolskiego, tak aby wje\u017cd\u017caj\u0105cy do Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span><\/strong> wiedzieli, \u017ce nadal znajduj\u0105 si\u0119 w zachodniej Ma\u0142opolsce, a nie ju\u017c na \u015al\u0105sku, o czym informuj\u0105 tablice z nazw\u0105 wojew\u00f3dztwa!<\/span><\/p>\n

O ile My z Piotrem Zarzyckim rozmawiali\u015bmy o zaakcentowaniu to\u017csamo\u015bci Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span><\/strong>, to teraz mam nieodparte wra\u017cenie, \u017ce obecnym dzia\u0142aniom w tej sprawie przy\u015bwieca polityka i tworzenie granic na si\u0142\u0119. Granic pomi\u0119dzy Zag\u0142\u0119biem, a \u015al\u0105skiem. To nie przypadek \u017ce po \u015bl\u0105skiej stronie Brynicy odezwa\u0142y si\u0119 g\u0142osy rado\u015bci. Jedn\u0105 z pierwszych os\u00f3b kt\u00f3re zabra\u0142y g\u0142os by\u0142 nie kto inny, jak Jerzy Gorzelik<\/strong>, szef RA\u015a. Pojawi\u0142y si\u0119 nawet g\u0142osy, by podobne witacze stawia\u0107 po stronie \u015bl\u0105skiej. Ale dlaczego ich do tej pory nie ma?<\/strong> Czy w\u0142adze Sosnowca si\u0119 nad tym zastanawia\u0142y? \u015amiem przypuszcza\u0107, \u017ce nie. To przecie\u017c \u015bl\u0105skie witacze powinny ju\u017c dawno sta\u0107 na granicy z Zag\u0142\u0119biem i wytycza\u0107 obszar „przysz\u0142ej \u015bl\u0105skiej autonomii”. Uwa\u017cam, \u017ce wytyczanie takich granic z inicjatywy RA\u015a<\/strong> jest jeszcze przedwczesne i mog\u0142oby zosta\u0107 bardzo \u017ale odebrane nie tylko przez polsk\u0105 opini\u0119 spo\u0142eczn\u0105 ale r\u00f3wnie\u017c przez w\u0142adz\u0119 w Warszawie. Zreszt\u0105 po co to robi\u0107, skoro mo\u017ce to zrobi\u0107 s\u0105siad Zag\u0142\u0119biak<\/strong>, z w\u0142asnej inicjatywy, za w\u0142asne pieni\u0105dze i najwa\u017cniejsze(!), nikt w Polsce nie b\u0119dzie protestowa\u0142. \u017ba\u0142uj\u0119, \u017ce w\u0142adze Sosnowca nie potrafi\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce Ruchowi Autonomii \u015al\u0105ska<\/strong> potrzebny jest kontrast – t\u0142o, od kt\u00f3rego autonomia musi si\u0119 odr\u00f3\u017cnia\u0107, aby by\u0142a inna ni\u017c otaczaj\u0105ce j\u0105 regiony. Wtedy tylko zostanie spe\u0142niony podstawowy warunek jej istnienia! Dlatego g\u0142\u00f3wny inicjator i wykonawca pomys\u0142u ustawiania witaczy w Sosnowcu wiceprezydent tego miasta Arkadiusz Ch\u0119ci\u0144ski<\/strong>, nie powinien si\u0119 bezkrytycznie cieszy\u0107 z poparcia dla tego pomys\u0142u udzielonego przez Lidera Ruchu Autonomii \u015al\u0105ska – Jerzego Gorzelika. Zrobi\u0142 bowiem dla „autonomii \u015al\u0105ska” kawa\u0142 dobrej roboty, rozpocz\u0105\u0142 wytyczanie jej granic. Zatem, nale\u017cy mu si\u0119 s\u0142usznie uznanie tyle, \u017ce nie zag\u0142\u0119biowskich wyborc\u00f3w, ale autonomist\u00f3w zza Brynicy!<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>Dla nas witacze mia\u0142y by\u0107 r\u00f3wnie\u017c ma\u0142ym krokiem ku legalizacji symboliki Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span><\/strong>. Zak\u0142adali\u015bmy, \u017ce herb<\/strong> kt\u00f3ry na nich b\u0119dzie widnia\u0142, b\u0119dzie profesjonalnym i powa\u017cnym znakiem<\/strong>. To co na nich teraz jest, czyli nowy, zmieniony tzw. herb Forum dla Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego jest sprzeczny z zasadami heraldyki. Mo\u017cemy nazwa\u0107 t\u0105 propozycj\u0119 co najwy\u017cej jakim\u015b malowid\u0142em, a nie herbem Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span><\/strong>. Przedstawienie Or\u0142a Bia\u0142ego na dwubarwnym czerwono-zielonym polu tarczy jest ewenementem w skali heraldyki polskiej. Uwa\u017cam r\u00f3wnie\u017c, \u017ce nie do przyj\u0119cia jest, aby jakakolwiek organizacja mog\u0142a by\u0107 w\u0142a\u015bcicielem symboli Zag\u0142\u0119bia, na u\u017cycie kt\u00f3rych wydawa\u0142aby zgod\u0119. Symbole Zag\u0142\u0119bia powinny by\u0107 w\u0142asno\u015bci\u0105 wszystkich os\u00f3b pragn\u0105cych manifestowa\u0107 i propagowa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span>, bez wzgl\u0119du na przekonania polityczne, religijne i inne. <\/strong><\/span><\/p>\n

DK:<\/span> W\u0142a\u015bnie. Opracowa\u0142 Pan symbolik\u0119 Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span>: herb, chor\u0105giew i flag\u0119. Prosz\u0119 o kr\u00f3tkie zaprezentowanie tej propozycji.<\/strong><\/span><\/p>\n

Zbigniew Matuszczyk: <\/strong><\/span>Pretekstem do podj\u0119cia opracowania przeze mnie propozycji wzor\u00f3w symboli Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span><\/strong> by\u0142 fakt, \u017ce jedno z lokalnych stowarzysze\u0144, mianowicie FdZD<\/strong> w swej propozycji herbu i chor\u0105gwi u\u017cy\u0142o or\u0142a z herbu mojego miasta S\u0142awkowa. Takie rzeczy s\u0105 niedopuszczalne. Tym bardziej \u017ce burmistrz S\u0142awkowa nie wyrazi\u0142 na to zgody!<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>Wed\u0142ug mojej propozycji Herbem Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span><\/strong> powinien by\u0107: w polu czerwonym tarczy, ukoronowany Bia\u0142y Orze\u0142, ze z\u0142otym dziobem i szponami, w z\u0142otych: koronie, przepasce przez skrzyd\u0142a i pier\u015bcieniu spinaj\u0105cym ogon, na piersi or\u0142a tarcza sercowa, w jej zielonym polu skrzy\u017cowane perlik i \u017celazko, z czarnymi \u017cele\u017acami i z\u0142otymi trzonkami. Wizerunek or\u0142a nawi\u0105zuje bezpo\u015brednio do piecz\u0119ci majestatowej kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego z 1336 roku.<\/strong> Wyb\u00f3r god\u0142a zosta\u0142 podyktowany zas\u0142ugami kr\u00f3la w scaleniu i zreformowaniu pa\u0144stwa polskiego. Zas\u0142ugi Kazimierza Wielkiego<\/strong> dla rozwoju obszaru dzisiejszego Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span><\/strong> r\u00f3wnie\u017c s\u0105 bezsporne. Kr\u00f3l Kazimierz Wielki<\/strong> pozostaje w \u015bwiadomo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w Zag\u0142\u0119bia jako symbol udanych\u00a0 reform\u00a0 gospodarczych\u00a0 oraz\u00a0 szacunku\u00a0 w\u0142adzy\u00a0 centralnej\u00a0 dla\u00a0 przedsi\u0119biorczo\u015bci i ci\u0119\u017ckiej pracy swoich poddanych.<\/span><\/p>\n

Rozpatruj\u0105c histori\u0119 gospodarcz\u0105 Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span><\/strong> wszyscy zgodnie uznaj\u0105, \u017ce g\u00f3rnictwo i hutnictwo w naszym regionie s\u0105 jego charakterystycznymi wyznacznikami dla wszystkich okres\u00f3w historycznych. Dlatego na tarczy sercowej or\u0142a zaproponowa\u0142em umieszczenie skrzy\u017cowanych „m\u0142otk\u00f3w g\u00f3rniczych”, tj. perlika i \u017celazka, nota bene<\/em> wed\u0142ug wzoru z II RP<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Jeszcze raz podkre\u015blam, \u017ce istot\u0105 opracowanych symboli jest ich spo\u0142eczna w\u0142asno\u015b\u0107, nale\u017c\u0105 one do wszystkich pragn\u0105cych manifestowa\u0107 i propagowa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span>. <\/strong>Herb oraz pozosta\u0142e symbole Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span><\/strong> nale\u017c\u0105 do wszystkich przyjmuj\u0105cych te zasady.<\/span><\/p>\n

(Wi\u0119cej zobacz: http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=10446#more-10446<\/a>, http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=10497#more-10497<\/a>, http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=10717#more-10717<\/a>, – przyp. GJ<\/strong>).<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Wywiad autoryzowany w dniu 24.01.2013 r.<\/p>\n

Rozmawiali: Dawid Kmiotek<\/strong><\/em> i Grzegorz Jaszczura<\/strong><\/em><\/p>\n

W cz\u0119\u015bci II<\/strong> rozmowy spr\u00f3bujemy odpowied\u017a na pytanie: czym jest Zag\u0142\u0119bie D\u0105browskie<\/strong>. Jak nale\u017ca\u0142oby przedsi\u0119wzi\u0105\u0107 kroki celem legalizacji barw zag\u0142\u0119biowskich, a tak\u017ce o innych aspektach dot. Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego<\/strong>. Wspomnimy tak\u017ce o 150-tej rocznicy Powstania Styczniowego w Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim<\/strong>.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wywiad z dr. Zbigniewem Matuszczykiem, Zag\u0142\u0119biakiem ze S\u0142awkowa, regionalist\u0105, podpu\u0142kownikiem rezerwy Wojska Polskiego. Przeprowadzi\u0142em go z kol. Dawidem Kmiotkiem, zostanie przedstawiony w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach. DK: Panie Zbigniewie wiem, \u017ce jest Pan historykiem wojskowo\u015bci. Wiem, \u017ce z zami\u0142owania zajmuje si\u0119 Pan r\u00f3wnie\u017c histori\u0105 Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9,11],"tags":[],"class_list":["post-22125","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wywiady","category-zaglebie-dabrowskie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22125"}],"version-history":[{"count":61,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68462,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22125\/revisions\/68462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}