{"id":9158,"date":"2011-04-21T07:51:26","date_gmt":"2011-04-21T05:51:26","guid":{"rendered":"http:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=9158"},"modified":"2011-04-21T12:31:15","modified_gmt":"2011-04-21T10:31:15","slug":"legendy-dabrowy-gorniczej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/?p=9158","title":{"rendered":"„Legendy D\u0105browy G\u00f3rniczej”"},"content":{"rendered":"

Kolejn\u0105 publikacj\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 to\u017csamo\u015bci i historii Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span>, w tym wypadku konkretnie D\u0105browy G\u00f3rniczej, wyda\u0142a firma Strzemieszyczanina Dariusza Kmiotka PHU „Dikappa”<\/a>. Tym razem autorzy (Dariusz Kmiotek i Ma\u0142gorzata Budny) postanowili obszernie przeanalizowa\u0107 legendy i ludowe podania, wzbogacaj\u0105c ca\u0142o\u015b\u0107 o obszerny zbi\u00f3r ilustracji, zdj\u0119\u0107 i poczt\u00f3wek. Najnowsza pozycja ksi\u0105\u017ckowa \u201eLegendy D\u0105browy G\u00f3rniczej\u201d<\/em> (na mapie Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span>) to wydawnictwo albumowe w twardej oprawie, 96 stron. Zawiera legendy z terenu D\u0105browy G\u00f3rniczej oraz jej dzielnic, w powi\u0105zaniu z opisami i\u00a0rysem historycznym\u00a0miejsc z nimi zwi\u0105zanych.<\/span><\/h4>\n

\"\"<\/a>Ksi\u0105\u017cka zawiera ponadto cytowane XIX-wieczne opisy miasta D\u0105browy oraz dzielnic, pochodz\u0105ce z opracowania Mariana Kantora – Mirskiego \u201eZ przesz\u0142o\u015bci Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego i okolicy\u201d, Zofii Bukowieckiej \u201eHistoria o Janku G\u00f3rniku\u201d, Jadwigi Chrz\u0105szczewskiej i Jadwigi Warnk\u00f3wnej \u201eZ biegiem Wis\u0142y\u201d, Jana Pierzcha\u0142y \u201eLegenda Zag\u0142\u0119bia\u201d oraz obszerny fragment z opracowania M. Wi\u015blickiego \u201eOpis Kr\u00f3lestwa Polskiego\u201d z 1847 roku. Opisy te, pisane pi\u0119knym XIX-wiecznym j\u0119zykiem, obrazuj\u0105 miasto, jak\u017ce inne od wsp\u00f3\u0142czesnego. Niew\u0105tpliwie miasto polskie, a nie jak co niekt\u00f3rzy chcieliby \u015bl\u0105skie.
\n<\/span><\/span><\/h4>\n

Jak ju\u017c wspomnia\u0142em\u00a0 pozycja jest bogato ilustrowana fragmentami starych widok\u00f3wek, zdj\u0119\u0107 oraz starymi rycinami z Kolekcji Zag\u0142\u0119biowskiej Dariusza Kmiotka. Dzi\u0119ki takim wydawcom i hobbystom jak Darek uda si\u0119 nam Zag\u0142\u0119biakom zablokowa\u0107 silenizacj\u0119 Zag\u0142\u0119bia<\/span> D\u0105browskiego<\/span>, na co olbrzymi\u0105 ochot\u0119 maj\u0105 politycy, radni i to zar\u00f3wno lokalni jak i wojew\u00f3dzcy! O zerowym zainteresowaniu Zag\u0142\u0119biem <\/span>D\u0105browskim<\/span> pos\u0142anek, pos\u0142\u00f3w, senatorek i senator\u00f3w tu wybranych, nie b\u0119d\u0119 si\u0119 rozpisywa\u0142!
\n<\/span><\/h4>\n

Jako urodzony na ulicy Kazd\u0119bie (numer domu 9) w Strzemieszycach Ma\u0142ych, obecnie D\u0105browa G\u00f3rnicza, przytocz\u0119 za zgod\u0105 autor\u00f3w, legend\u0119 dotycz\u0105c\u0105 tej cz\u0119\u015bci (dzielnicy) miasta. <\/span><\/h4>\n

Legenda „Lipa Mongolska”<\/em>:<\/strong><\/span>
\n<\/span><\/p>\n

„W miejscu gdzie droga z Kazd\u0119bia \u0142\u0105czy si\u0119 z drog\u0105 wiod\u0105c\u0105 przez Strzemieszyce Ma\u0142e, sta\u0142 do niedawna krzy\u017c pami\u0105tkowy, kt\u00f3ry przed z g\u00f3r\u0105 60 laty zosta\u0142 wzniesiony przez ludno\u015b\u0107 Strzemieszyc na pami\u0105tk\u0119 prastarej lipy, jaka w tym miejscu ros\u0142a od wiek\u00f3w. Z lip\u0105 t\u0105, zwan\u0105 lip\u0105 mongolsk\u0105 \u0142\u0105czy si\u0119 nast\u0119puj\u0105ca legenda:<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

By\u0142o to w r. 1241. Na Polsk\u0119 zwali\u0142a si\u0119 horda dziczy mongolskiej. Krocie tysi\u0119cy Tatar\u00f3w czyli ludzi \u201ez piek\u0142a rodem\u201d zala\u0142o ca\u0142y nasz kraj, roznosz\u0105c wsz\u0119dzie mord i po\u017cog\u0119, zamieniaj\u0105c wszystko w pustyni\u0119. Po zdobyciu i spaleniu Krakowa, horda ruszy\u0142a na zach\u00f3d, na dalszy podb\u00f3j \u015bwiata. Jeden oddzia\u0142 barbarzy\u0144c\u00f3w licz\u0105cy kilkuset Tatar\u00f3w zjawi\u0142 si\u0119 pod Strzemieszycami i rozlokowa\u0142 si\u0119 na wzg\u00f3rzach widniej\u0105cych w stronie wschodniej wioski. O \u015bwitaniu przera\u017ceni mieszka\u0144cy spostrzegli, \u017ce wszelka ucieczka jest niemo\u017cliwa, bo wioska otoczona jest hord\u0105, kt\u00f3ra gotowa\u0142a si\u0119 do rabunku i mordu. <\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

W\u00f3wczas to pi\u0119kna Dobrochna, c\u00f3rka miejscowego kmiecia, uda\u0142a si\u0119 do obozu mongolskiego, stan\u0119\u0142a przed wodzem tatarskim, b\u0142agaj\u0105c go o pozostawienie w spokoju wioski. Nadzwyczajna pi\u0119kno\u015b\u0107 dziewcz\u0119cia, tak podzia\u0142a\u0142a na dzikiego Tatarzyna, \u017ce zgodzi\u0142 si\u0119 omin\u0105\u0107 osad\u0119 pod warunkiem jednak, \u017ce pi\u0119kna Dobrochna zostanie jego \u017con\u0105 dobrowolnie. Odwa\u017cne dziewcz\u0119 przyj\u0119\u0142o warunek. Um\u00f3wiono si\u0119, \u017ce pod wiecz\u00f3r w\u00f3dz tatarski, got\u00f3w do odej\u015bcia z oddzia\u0142em, zjawi si\u0119 pod lip\u0105 na kra\u0144cu wsi, gdzie na niego b\u0119dzie oczekiwa\u0107 Dobrochna. Gdy o warunkach dowiedzieli si\u0119 mieszka\u0144cy, zapanowa\u0142 w osadzie wielki smutek, a szczeg\u00f3lnie w domu Dobrochny.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Dowiedzia\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o tem Witka (Witos\u0142awa), towarzyszka Dobrochny, kt\u00f3ra jako sierota przebywa\u0142a w domu rodzic\u00f3w pi\u0119knej dzieweczki. Po kr\u00f3tkim namy\u015ble, postanowi\u0142a zast\u0105pi\u0107 pi\u0119kn\u0105 Dobrochn\u0119 i w ten spos\u00f3b uratowa\u0107 j\u0105 od nieszcz\u0119\u015bcia. Co postanowi\u0142a, \u2014 zrobi\u0142a. Pod wiecz\u00f3r ubra\u0142a si\u0119 w najpi\u0119kniejsze suknie Dobrochny i przed wyznaczonym czasem stan\u0119\u0142a pod lip\u0105. W\u00f3dz tatarski obserwuj\u0105c okolic\u0119 ze wzg\u00f3rza, gdzie sta\u0142 z oddzia\u0142em gotowy do odej\u015bcia, \u2014 spostrzeg\u0142szy pod lip\u0105 posta\u0107 dziewczyny, podjecha\u0142 z wozem, za kt\u00f3rym ci\u0105gn\u0105\u0142 oddzia\u0142 dzikus\u00f3w. Po ulokowaniu Witki na wozie, horda ruszy\u0142a w drog\u0119. Dziewcz\u0119 przymilaj\u0105c si\u0119 do wodza, nagli\u0142o do po\u015bpiechu. Poniewa\u017c Tatarzy nie znali drogi, Witka sta\u0142a si\u0119 ich przewodnikiem. Poprowadzi\u0142a hord\u0119 wprost na po\u0142udnie. Maj\u0105c nadziej\u0119 ocalenia si\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b, postanowi\u0142a pozostawia\u0107 za sob\u0105 \u015blady, po kt\u00f3rych mo\u017cnaby by\u0142o j\u0105 odnale\u017a\u0107. Po ujechaniu pewnej drogi, wyrzuci\u0142a z wozu jeden trzewiczek, potem drugi. Za jaki\u015b czas groniec z naszyjnika bursztynowego. Gdy ju\u017c nie mia\u0142a co wyrzuca\u0107, kaza\u0142a skr\u0119ci\u0107 w lewo, kieruj\u0105c oddzia\u0142 w topieliska niebezpieczne. Tatarzy nie spodziewaj\u0105c si\u0119 zdrady, ruszyli z kopyta za wozem. Up\u0142yn\u0119\u0142o jeszcze troch\u0119 czasu i oto ca\u0142y oddzia\u0142 wpad\u0142 na trz\u0119sawiska w okolicach dzisiejszego Kozibrodku. Powsta\u0142o w hordzie nieopisane zamieszanie, z kt\u00f3rego pragn\u0119\u0142a skorzysta\u0107 Witka. Wyskoczy\u0142a z wozu na po\u0142y ton\u0105cego w bagnie. Sztuka si\u0119 nie uda\u0142a. Natrafi\u0142a na topiel i uton\u0119\u0142a w niej. Ten sam los spotka\u0142 i Tatar\u00f3w, zgin\u0119li w bagnach wszyscy. <\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Rano mieszka\u0144cy Strzemieszyc ruszyli po \u015bladach kopyt ko\u0144skich, w nadziei, \u017ce odnajd\u0105 dziewczyn\u0119. Odnale\u017ali trzewiczek jeden i drugi, odnale\u017ali groniec bursztynu, a potem spostrzegli mn\u00f3stwo czapic tatarskich, wystaj\u0105cych jak kozie brody z bagna. Szukano jeszcze dalej, lecz bezskutecznie. Witki nie odnaleziono.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Na t\u0119 pami\u0105tk\u0119 lip\u0119 nazwano lip\u0105 mongolsk\u0105, miejsce gdzie odnaleziono trzewiczek Witki nazwano Trzewiczkiem, gdzie zdybano groniec bursztynowy przezwano Groniec, za\u015b bagna gdzie spostrze\u017cono czapice tatarskie, ochrzczono Kozibrodkiem. Wszystkie te nazwy przetrwa\u0142y do dni dzisiejszych. Lipa przed 60 laty zwali\u0142a si\u0119 od staro\u015bci, a na jej miejscu postawiono krzy\u017c, kt\u00f3ry jeszcze kilka lat temu ogl\u0105da\u0142em.”<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kolejn\u0105 publikacj\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 to\u017csamo\u015bci i historii Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego, w tym wypadku konkretnie D\u0105browy G\u00f3rniczej, wyda\u0142a firma Strzemieszyczanina Dariusza Kmiotka PHU „Dikappa”. Tym razem autorzy (Dariusz Kmiotek i Ma\u0142gorzata Budny) postanowili obszernie przeanalizowa\u0107 legendy i ludowe podania, wzbogacaj\u0105c ca\u0142o\u015b\u0107 o obszerny zbi\u00f3r ilustracji, zdj\u0119\u0107 i poczt\u00f3wek. Najnowsza pozycja ksi\u0105\u017ckowa \u201eLegendy D\u0105browy G\u00f3rniczej\u201d (na mapie Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego) […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-9158","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-recenzje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9158"}],"version-history":[{"count":50,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9890,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9158\/revisions\/9890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grzegorzjaszczura.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}